Can thiệp thân chung động mạch vành trái - Luận án Nguyễn Hoàng Minh Phương

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 -------------------------------------------------------------------------- NGUYỄN HOÀNG MINH PHƯƠNG NGHIÊN CỨU KẾT QUẢ CAN THIỆP THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÁI DƯỚI HƯỚNG DẪN SIÊU ÂM NỘI MẠCH Ở BỆNH NHÂN BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH MẠN TÍNH Chuyên ngành: Nội tim mạch Mã số: 62720141 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Hà Nội – 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 -------------------------------------------------------------------------- NGUYỄN HOÀNG MINH PHƯƠNG NGHIÊN CỨU KẾT QUẢ CAN THIỆP THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÁI DƯỚI HƯỚNG DẪN SIÊU ÂM NỘI MẠCH Ở BỆNH NHÂN BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH MẠN TÍNH Ngành/Chuyên ngành: Nội khoa/ Nội tim mạch Mã số: 9720107 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Phạm Thái Giang 2. Phạm Mạnh Hùng Hà Nội – 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi với sự hướng dẫn khoa học của tập thể cán bộ hướng dẫn. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong đề tài này là trung thực và được công bố một phần trong các bài báo khoa học.

Luận án chưa từng được công bố. Nếu có điều gì sai tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm. Nghiên cứu sinh Nguyễn Hoàng Minh Phương MỤC LỤC MỤC LỤC. 4 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT.

8 DANH MỤC BẢNG. 10 DANH MỤC BIỂU ĐỒ. 13 DANH MỤC HÌNH. 1 Chương 1 TỔNG QUAN TÀI LIỆU.

CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÁI. Giải phẫu thân chung động mạch vành trái. Bệnh thân chung động mạch vành trái. Chẩn đoán bệnh thân chung động mạch vành trái.

Điều trị bệnh thân chung động mạch vành trái. SIÊU ÂM NỘI MẠCH TRONG CHẨN ĐOÁN VÀ ĐIỀU TRỊ BỆNH THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÁI. Siêu âm nội mạch. Siêu âm nội mạch đánh giá tổn thương thân chung động mạch vành trái.

Siêu âm nội mạch hướng dẫn can thiệp thân chung động mạch vành trái. Vai trò cải thiện tiên lượng của siêu âm nội mạch trong hướng dẫn can thiệp bệnh thân chung động mạch vành trái. CÁC NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN. Các nghiên cứu về kích thước thân chung trên IVUS.

Các nghiên cứu sử dụng siêu âm nội mạch hướng dẫn chiến lược can thiệp thân chung. Các nghiên cứu về vai trò của siêu âm nội mạch hướng dẫn can thiệp giúp cải thiện kết cục. Các nghiên cứu sử dụng siêu âm nội mạch trong can thiệp thân chung tại Việt Nam. 38 Chương 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU. Tiêu chuẩn lựa chọn. Tiêu chuẩn loại trừ. Nơi tiến hành nghiên cứu.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phương pháp nghiên cứu. Tiến hành nghiên cứu. CÁC TIÊU CHUẨN CHẨN ĐOÁN.

Thông số lâm sàng. Tiêu chuẩn chẩn đoán. Tiêu chuẩn đánh giá kết quả nghiên cứu. Thông số cận lâm sàng.

XỬ LÝ VÀ PHÂN TÍCH SỐ LIỆU. ĐẠO ĐỨC NGHIÊN CỨU. 64 Chương 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. ĐẶC ĐIỂM CHUNG.

ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ TỔN THƯƠNG THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÁI TRÊN SIÊU ÂM NỘI MẠCH. Các yếu tố nguy cơ tim mạch và bệnh đi kèm. Biểu hiện và chẩn đoán lâm sàng. Đặc điểm cận lâm sàng.

Đặc điểm tổn thương thân chung động mạch vành trái trên chụp mạch vành qua da. Đặc điểm tổn thương thân chung động mạch vành trái trên siêu âm nội mạch. KẾT QUẢ SỚM CỦA CAN THIỆP THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÁI DƯỚI HƯỚNG DẪN CỦA SIÊU ÂM NỘI MẠCH Ở BỆNH NHÂN BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH MẠN TÍNH. Chiến lược can thiệp dựa vào siêu âm nội mạch.

Kỹ thuật can thiệp thân chung động mạch vành trái. Siêu âm nội mạch sau đặt stent thân chung. Kết quả can thiệp thân chung. 94 Chương 4 BÀN LUẬN.

ĐẶC ĐIỂM CHUNG. ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ TỔN THƯƠNG THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÁI TRÊN SIÊU ÂM NỘI MẠCH. Các yếu tố nguy cơ tim mạch và bệnh đi kèm. Biểu hiện và chẩn đoán lâm sàng.

Đặc điểm cận lâm sàng. Đặc điểm tổn thương thân chung động mạch vành trái trên chụp mạch vành qua da. Đặc điểm tổn thương thân chung động mạch vành trái trên siêu âm nội mạch. KẾT QUẢ SỚM CỦA CAN THIỆP THÂN CHUNG ĐỘNG MẠCH VÀNH TRÁI DƯỚI HƯỚNG DẪN CỦA SIÊU ÂM NỘI MẠCH Ở BỆNH NHÂN BỆNH ĐỘNG MẠCH VÀNH MẠN TÍNH.

Chiến lược can thiệp dựa vào siêu âm nội mạch. Kỹ thuật can thiệp thân chung động mạch vành trái. Siêu âm nội mạch sau đặt stent thân chung. Kết quả can thiệp thân chung.

131 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 132 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 133 PHIẾU THU THẬP SỐ LIỆU NGHIÊN CỨU. 152 DANH SÁCH BỆNH NHÂN NGHIÊN CỨU TẠI VIỆN TIM MẠCH BỆNH VIỆN BẠCH MAI.

157 DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ Tiếng Anh Tiếng Việt viết tắt ACC American Cardiology Trường môn Tim mạch Hoa College Kỳ AHA American Heart Association Hội Tim Hoa Kỳ AUC area under curve diện tích dưới đường cong BMI Body mass index Chỉ số khối cơ thể CABG Coronary Artery bypass phẫu thuật bắc cầu mạch vành graft CSA cross sectional area diện tích cắt ngang vùng ĐLC độ lệch chuẩn ĐM động mạch ĐMV động mạch vành EEL external elastin lamina lớp chun ngoài mạch EEM External elastin membrane màng chun ngoài EEMA External elastin membrane diện tích màng chun ngoài area ESC European Society Hội Tim Châu Âu Cardiology FFR fraction flow reserved phân suất lưu lượng dự trữ HR hazard ratio tỷ số rủi ro IVUS intravascular ultrasound siêu âm nội mạch KTC Khoảng tin cậy LAD Left anterior descending Động mạch liên thất trước Chữ Tiếng Anh Tiếng Việt viết tắt LCx left circumflex động mạch mũ LM left main thân chung LMCA left main coronary artery thân chung động mạch vành trái MACE Major adverse cardiac event biến cố tim mạch chính MLA Minimal lumen area diện tích lòng mạch tối thiểu MLD Minimal lumen diameter đường kính lòng mạch tối thiểu MSA Minimal stent area diện tích tối thiểu trong stent OCT optical coherence chụp cắt lớp quang học tomography OR odd ratio số chênh PCI percutaneous coronary can thiệp mạch vành qua da intervention POC polygon of confluence đa giác dòng chảy POT proximal optimal technique kỹ thuật tối ưu hoá đoạn gần THA tăng huyết áp TB trung bình DANH MỤC BẢNG Bảng 1. So sánh những tiếp cận xâm lấn. Thay đổi của các chiến lược điều trị can thiệp thân chung động mạch vành trái. Khuyến cáo từ ACC/AHA/SCAI 2021 và ESC/EACTS 2018 liên quan bệnh nhân bệnh thân chung.

Các chỉ số đo đạc thường dùng trên IVUS. Thông số thân chung động mạch vành trái bình thường hoặc bệnh nhẹ. Khuyến cáo ESC 2018 về IVUS. Lựa chọn chiến lược can thiệp thân chung.

Xác định kích thước stent dựa vào IVUS. Phân loại chỉ số khối cơ thể. Phân độ đau ngực theo CCS. Trị số lipid máu bình thường.

Tuổi và giới. Các yếu tố nguy cơ tim mạch và bệnh đi kèm. Tiền sử bệnh mạch vành. Biểu hiện lâm sàng.

Chẩn đoán lâm sàng. Kết quả sinh hoá - huyết học. Đặc điểm điện tâm đồ. Đặc điểm siêu âm tim.

Đặc điểm thân chung trên chụp mạch vành qua da. Các động mạch vành tổn thương đi kèm. Phân loại bệnh thân chung. Vị trí tổn thương thân chung động mạch vành trái.

Các thông số kích thước tổn thương thân chung động mạch vành trái. Đặc điểm tổn thương đoạn gần động mạch liên thất trước và động mạch mũ. Liên quan giữa diện tích lòng mạch tối thiểu trên siêu âm nội mạch và hẹp thân chung trên chụp mạch vành. Vị trí hẹp thân chung động mạch vành theo siêu âm nội mạch 80 Bảng 3.

Thông số đường kính và diện tích trên siêu âm nội mạch vị trí tổn thương thân chung động mạch vành trái. Kết quả siêu âm nội mạch các vị trí không tổn thương thân chung động mạch vành trái. Thông số về mảng xơ vữa thân chug động mạch vành trái trên siêu âm nội mạch. Thông số về cung can xi và tái định dạng mạch máu thân chung động mạch vành trái.

Thông số siêu âm nội mạch tổn thương đoạn gần động mạch liên thất trước, động mạch mũ. So sánh thay đổi trong đánh giá tổn thương thân chung giữa chụp mạch vành và siêu âm nội mạch. Thay đổi chiến lược can thiệp dựa siêu âm nội mạch. Các yếu tố ảnh hưởng đường vào can thiệp thân chung động mạch vành trái.

Đặc điểm kỹ thuật can thiệp một stent. Kỹ thuật can thiệp thân chung hai stent. Đặc điểm chung của stent. IVUS đánh giá áp thành sau đặt stent.

Diện tích tối thiểu lòng stent và gánh nặng mảng xơ vữa các đầu stent. Đánh giá diện tích lòng mạch và gánh nặng mảng xơ vữa đoạn xa stent thân chung. Đánh giá diện tích lòng mạch và gánh nặng mảng xơ vữa đoạn gần stent thân chung. Biến chứng thủ thuật IVUS.

Biến chứng thủ thuật can thiệp mạch vành. Cải thiện mức độ đau ngực. Cải thiện mức độ suy tim. Các yếu tố nguy cơ và bệnh đi kèm trong một số nghiên cứu.

Tiền căn bệnh mạch vành. Một số đặc điểm cận lâm sàng. 103 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Mức độ đau ngực.

Mức độ suy tim. Phân loại thân chung động mạch vành trái. Các tổn thương động mạch liên thất trước, động mạch mũ và thân chung động mạch vành trái. Vị trí hẹp thân chung trên siêu âm nội mạch.

Chiến lược can thiệp thân chung. Đường vào can thiệp thân chung động mạch vành trái. Mức độ đau ngực trước và sau can thiệp. Mức độ suy tim trước và sau can thiệp.

97 DANH MỤC HÌNH Hình 1. Các đoạn thân chung động mạch vành trái trên IVUS. Phân loại Medina. PCI và CABG ở bệnh nhân bệnh thân chung động mạch vành trái.

Lược đồ quyết định điều trị bệnh thân chung động mạch trái. Các dạng đầu catheter. Hình ảnh siêu âm nội mạch. Phân loại trên IVUS phân bố mảng xơ vữa ở thân chung động mạch vành trái.

Đánh giá hẹp thân chung qua hai kéo về từ 2 nhánh LAD, LCx. Một số kỹ thuật can thiệp chỗ chia đôi thân chung động mạch vành trái. Ví dụ lựa chọn đường kính stent với hướng dẫn IVUS. Can thiệp tổn thương lỗ vào thân chung đơn độc.

Chiến lược can thiệp thân chung Medina 1,1,0. IVUS hướng dẫn can thiệp tối ưu chỗ chia đôi thân chung .