Nghiên cứu SPECT tưới máu cơ tim ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành - Luận án TS

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 ----------------------------------------- LÊ MẠNH HÀ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ HÌNH ẢNH XẠ HÌNH SPECT TƯỚI MÁU CƠ TIMỞ BỆNH NHÂN SAU TÁI TƯỚI MÁU ĐỘNG MẠCH VÀNH LUẬN ÁN TIẾN SỸ Y HỌC HÀ NỘI – 2020 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ QUỐC PHÒNG VIỆN NGHIÊN CỨU KHOA HỌC Y DƯỢC LÂM SÀNG 108 LÊ MẠNH HÀ NGHIÊN CỨU ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG, CẬN LÂM SÀNG VÀ HÌNH ẢNH XẠ HÌNH SPECT TƯỚI MÁU CƠ TIM Ở BỆNH NHÂN SAU TÁI TƯỚI MÁU ĐỘNG MẠCH VÀNH Chuyên ngành: Nội tim mạch Mã số: 62720141 HƯỚNG DẪN KHOA HỌC PGS. LÊ NGỌC HÀ HÀ NỘI – 2020 luan an LỜI CẢM ƠN Với tất cả lòng chân thành, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn tới Ban Giám đốc, Phòng Sau đại học Viện Nghiên cứu khoa học Y Dược lâm sàng 108, Ban lãnh đạo Viện Tim mạch - Bệnh viện TƯQĐ 108 đã tạo điều kiện cho tôi thực hiện đề tài này. Xin được bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới PGS. Lê Ngọc Hà, Chủ nhiệm Khoa Y học hạt nhân - Bệnh viện TƯQĐ 108 những người thầy đã trực tiếp, tận tình chỉ bảo hướng dẫn tôi hoàn thành luận án này.

Xin trân trọng cảm ơn PGS. Vũ Điện Biên, PGS. Phạm Nguyên Sơn, cùng toàn thể cán bộ nhân viên Bộ môn Nội tim mạch , Viện Tim mạch - Bệnh viện TƯQĐ 108 đã giúp đỡ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình thực đề tài. Xin trân trọng cảm ơn toàn thể cán bộ nhân viên Khoa Y học hạt nhân - Bệnh viện TƯQĐ 108 đã luôn tạo điều kiện cho tôi học tập và hoàn thành luận án này.

Xin bày tỏ lòng biết ơn tới PGS. Đoàn Văn Đệ - Học Viện Quân Y, PGS.TS Tạ Mạnh Cường – Viện Tim mạch Quốc Gia, PGS.TS Trần Đình Hà – Trung tâm Y học hạt nhân và U Bướu, Bệnh viện Bạch Mai, PGS.TS Trần Văn Riệp, PGS.TS Nguyễn Đức Hải - Viện Nghiên cứu khoa học Y Dược lâm sàng 108, đã tận tình chỉ bảo và đóng góp nhiều ý kiến quý báu cho tôi trong quá trình nghiên cứu. Với lòng biết ơn vô hạn, tôi xin thành cảm ơn gia đình, những người luôn ở bên tôi, động viên giúp đỡ tôi, là hậu phương vững chắc cho tôi trên con đường khoa học. Xin cảm ơn các thầy cô giáo, các đồng nghiệp và bạn bè đã tạo cho tôi nhiều thuận lợi, cổ vũ và động viên tôi trong suốt quá trình học tập.

Hà Nội, tháng 8 năm 2020 Nghiên cứu sinh Lê Mạnh Hà luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan công trình này là của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận án là trung thực và chưa từng được công bốtrong bất kì công trình nào khác trước đây. Nếu có gì sai sót tôi xin hoàn toàn chị trách nhiệm Nghiên cứu sinh Lê Mạnh Hà luan an MỤC LỤC Trang phụ bìa Lời cam đoan Lời cảm ơn Mục lục Danh mục các chữ viết tắt trong luận án Danh mục các bảng Danh mục các biểu đồ Danh mục các ảnh và sơ đồ ĐẶT VẤN ĐỀ .1 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN. Bệnh động mạch vành mạn tính.

Khái niệm và định nghĩa. Cơ chế bệnh sinh bệnh động mạch vành mạn tính và sautái tưới máu động mạch vành. Chẩn đoán và đánh giá bệnh động mạch vành mạn tính. Điều trị bệnh động mạch vành mạn tính.

Phương pháp xạ hình SPECT tưới máu cơ tim ở bệnh nhân bệnh động mạch vành mạn tính: vai trò, giá trị trong chẩn đoán và điều trị. Lịch sử phương pháp xạ hình SPECT tưới máu cơ tim. Cơ sở phương pháp xạ hình SPECT tưới máu cơ tim. Phân tích và nhận định hình ảnh xạ hình SPECT tưới máu cơ tim.

Vai trò của xạ hình SPECT tưới máu cơ timtrong chẩn đoán và định hướng điều trị bệnh động mạch vành mạn tính. Các nghiên cứu về xạ hình tưới máu cơ tim SPECT ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành. Các nghiên cứu trên thế giới về xạ hình SPECT tưới máu cơ tim ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành. Các nghiên cứu trong nước về bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành và xạ hình SPECT tưới máu cơ tim.

39 CHƯƠNG 2 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn bệnh nhân. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân.

Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu nghiên cứu. Tiến hành nghiên cứu.

Xử lý số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu. 61 SƠ ĐỒ THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. 62 CHƯƠNG 3 KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

Đặc điểm chung nhóm nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và xạ hình SPECT tưới máu cơ tim ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành. Đặc điểm lâm sàng và cận lâm sàng.2 Đặc điểm hình ảnh xạ hình SPECT tưới máu cơ tim ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành. Biến đổi hình ảnh xạ hình SPECT tưới máu cơ tim trước và sau tái tưới máu động mạch vành.

So sánh kết quả xạ hình SPECT tưới máu cơ tim trước và sau tái tưới máu động mạch vành. So sánh đặc điểm khuyết xạ pha gắng sức trước và sau tái tưới máu động mạch vành. So sánh đặc điểm khuyết xạ pha nghỉ trước và sau tái tưới máu động mạch vành. So sánh đặc điểm khuyết xạ hồi phục trước và sau tái tưới máu động mạch vành.

So sánh đặc điểm vận động thành, thể tích, chức năng thất trái trên xạ hình SPECT tưới máu cơ tim trước và sau tái tưới máu động mạch vành. 93 CHƯƠNG 4 BÀN LUẬN. Đặc điểm chung nhóm nghiên cứu. Đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và xạ hình SPECT tưới máu cơ tim ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành.

Đặc điểm lâm sàng bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành. Đặc điểm cận lâm sàng. Đặc điểm hình ảnh xạ hìnhSPECT tưới máu cơ tim ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành. Biến đổi hình ảnh xạ hình SPECT tưới máu cơ tim trước và sau tái tưới máu động mạch vành.

So sánh kết quả xạ hình SPECT tưới máu cơ tim trước và sau tái tưới máu động mạch vành. So sánh đặc điểm khuyết xạ pha gắng sức trước và sau tái tưới máu động mạch vành. So sánh đặc điểm khuyết xạ pha nghỉ trước và sau tái tưới máu động mạch vành. So sánh đặc điểm khuyết xạ hồi phục trước và sau tái tưới máu động mạch vành.

So sánh đặc điểm vận động thành và thể tích, chức năng thất trái trên xạ hình SPECT tưới máu cơ tim trước và sau tái tưới máu động mạch vành. Hạn chế của nghiên cứu. Đánh giá một số đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng và hình ảnh xạ hình SPECT tưới máu cơ tim ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành. Đánh giá biến đổi hình ảnh xạ hình tưới máu cơ tim trước và sau tái tưới máu động mạch vành.

129 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC LIÊN QUAN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an DANH MỤC VIẾT TẮT TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ 1. AHA Hội Tim Mạch Hoa Kỳ (American Association of Heart) 2. AUC Diện tích dưới đường cong ROC (Area Under Curve) Thử nghiệm lâm sàng BARI 2D (the Bypass Angioplasty 3. BARI 2D Revascularization Investigation 2 Diabetes) 4.

BN Bệnh nhân 5. PTBCNCV Phẫu thuật bắc cầu nối chủ - vành Thử nghiệm lâm sàng COURAGE (the Clinical 6. COURAGE Outcomes Utilizing Revascularization and Aggressive Drug Evaluation) 7. CTĐMVQD Can thiệp động mạch vành qua da 8.

Dd Đường kính thất trái cuối tâm trương 9. Ds Đường kính thất trái cuối tâm thu 10. ĐMV Động mạch vành 12. EDV Thể tích thất trái cuối tâm trương 13.

ESV Thể tích thất trái cuối tâm thu 14. HATT Huyết áp tâm thu 15. HATTR Huyết áp tâm trương 16. HR Tỉ số nguy cơ (Hazard ratio) 17.

IVUS Siêu âm nội mạch (IntraVascular UltraSound) 18. KX Khuyết xạ 19. KXGS Khuyết xạ pha gắng sức 20. KXN Khuyết xạ pha nghỉ 21.

KXHP Khuyết xạ cơ tim thiếu máu 22. LAD Động mạch liên thất trước (Left Anterior Descending luan an TT Phần viết tắt Phần viết đầy đủ Artery) 23. LCx Động mạch mũ (Left Circumflex Artery) 24. LVEF Phân xuất tống máu thất trái 25.

NMCT Nhồi máu cơ tim 26. NPV Giá trị dự báo âm tính (Negative Predictive Value) 27. OR Tỉ số chênh (Odds ratio) 28. PET Positron Emission Tomography 29.

PTBCNCV Phẫu thuật bắc cầu nối chủ vành 30. PPV Giá trị dự báo dương tính (Positive Predictive Value) 31. RCA Động mạch vành phải (Right Coronary Artery) 32. RL Rối loạn 33.

RLVĐ Rối loạn vận động 34. RR Tỉ số nguy cơ (relative risk) 35. Sp Độ đặc hiệu (Specificity) Single Photon Emission Computed Tomography – chụp 37. SPECT xạ hình cắt lớp vi tính đơn photon 38.

SSS Tổng điểm pha gắng sức (Summed Stress Score) 39. SWMS Tổng điểm rối loạn vận động co bóp thành thất trái 40. SWTS Tổng điểm rối loạn vận động dày mỏng thành thất trái Diện khuyết xạ tính toán kết hợp giữa diện rộng và mức 41. TPD độ khuyết xạ theo từng pixel (Total Perfusion Deficit) 42.

THA Tăng huyết áp 43. XHTMCT Xạ hình tưới máu cơ tim luan an DANH MỤC BẢNG Trang Bảng 1.1 Các dược chất phóng xạ thông dụng trong xạ hình SPECT tưới máu cơ tim. 1 Đặc điểm chung nhóm nghiên cứu .2 Đặc điểm đau ngực ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành .3 Đặc điểm một số yếu tố nguy cơ bệnh động mạch vành .4 Thời gian chụp xạ hình tưới máu cơ tim sau tái tưới máu động mạch vành. 5 Tỉ lệ bệnh nhân theo nhánh động mạch vành được đặt stent.

6 Tỉ lệ số nhánh động mạch vành được đặt stent. 7 Tỉ lệ bệnh nhân theo nhánh động mạch vành được phẫu thuật bắc cầu nối chủ - vành. 8 Tỉ lệ nhánh động mạch vành được phẫu thuật bắc cầu nối chủ vành. 9 Đặc điểm một số xét nghiệm máu.

10 Tỉ lệ bệnh nhân có hình ảnh thiếu máu cơ tim cục bộ trên điện tim. 11 Một số đặc điểm siêu âm tim ở bệnh nhân sau tái tưới máu động mạch vành. 12 Đặc điểm khuyết xạ pha gắng sức theo nhánh động mạch vành chi phối ở bệnh nhân sau can thiệp động mạch vành qua da. 13 Đặc điểm khuyết xạ pha gắng sức theo nhánh động mạch vành chi phối ở bệnh nhân sau phẫu thuật bắc cầu nối chủ vành.

14 Tỉ lệ bệnh nhân theo tổng điểm gắng sức (SSS).15 Tỉ lệ bệnh nhân theo độ rộng khuyết xạ pha gắng sức.