Luận án tiến sĩ: Đánh giá kết quả điều trị vảy nến bằng tia cực tím dải hẹp - Trường Đại học Y Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ĐINH HỮU NGHỊ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VÀ SỰ THAY ĐỔI MỘT SỐ YẾU TỐ MIỄN DỊCH TRÊN BỆNH NHÂN VẢY NẾN THÔNG THƢỜNG ĐƢỢC CHIẾU TIA CỰC TÍM DẢI HẸP LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ĐINH HỮU NGHỊ ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ ĐIỀU TRỊ VÀ SỰ THAY ĐỔI MỘT SỐ YẾU TỐ MIỄN DỊCH TRÊN BỆNH NHÂN VẢY NẾN THÔNG THƢỜNG ĐƢỢC CHIẾU TIA CỰC TÍM DẢI HẸP Chuyên ngành: Da liễu Mã số: 62720152 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Văn Thƣờng HÀ NỘI - 2021 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi là Đinh Hữu Nghị nghiên cứu sinh khóa 33 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Da liễu, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của Thầy Nguyễn Văn Thường – Trưởng bộ môn Da liễu trường Đại học Y Hà Nội, Giám đốc Bệnh viện Da liễu Trung ương. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam.

Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày 18 tháng 6 năm 2021 Ngƣời viết cam đoan (ký và ghi rõ họ tên) ĐINH HỮU NGHỊ luan an DANH MỤC VIẾT TẮT Từ viết tắt Phiên giải tiếng Anh Phiên giải tiếng Việt Tế bào trình diện kháng APC Antigen presenting cell nguyên cAMP Cyclic adenosine monophosphate BN Bệnh nhân BB-UVB Broad band-ultraviolet B Tia cực tím B dải rộng CD Cluster of diffentiation Cụm biệt hóa Cutaneous - Lymphocyte associated Kháng nguyên liên kết tế CLA antigen bào lympho da COX2 Cyclooxygenase 2 CTL Cytotoxic T lymphocyte Tế bào lympho T độc Disease-modifying antirheumatic Các thuốc chống thấp DMARDs drugs khớp thay đổi bệnh DNA Desoxyribonucleic acid Chỉ số chất lượng cuộc DLQI Dermatology Life Quality Index sống theo Da liễu DOPA Dihydroxyphenylalanin EDTA Ethylen Diamin Tetracetate Enzyme linked immunoadsorbent Kĩ thuật miễn dịch hấp ELISA assay phụ gắn enzym HATĐ Huyết áp tối đa HATT Huyết áp tối thiểu HE Hematoxylin eosin Kháng nguyên bạch cầu HLA Human lymphocytic antigen người luan an ICAM-1 Intercellular adhesion molecule-1 Phân tử kết dính tế bào – 1 IFN- Interferon- Ig Immunoglobulin Globulin miễn dịch IL Interleukin KN - KT Kháng nguyên - kháng thể Lymphocyte function associated Kháng nguyên liên kết LFA-1,3 antigen chức năng tế bào lympho Protein hóa hướng động MCP-1 Monocyte chemoattractant protein-1 bạch cầu mono-1 MED Minimal erythema dose Liều đỏ da tối thiểu Phức hợp hoà hợp mô chủ MHC Major histocompatibility complex yếu MTX Methotrexate mRNA Messenger ribonucleic acid RNA thông tin NB-UVB Narrow band ultraviolet B Tia cực tím B dải hẹp NK cell Natural killer cell Tế bào diệt tự nhiên PAS Periodique acid schiff Chỉ số mức độ nặng vảy PASI Psoriasis area severity index nến PUVA Psoralen ultraviolet A TCR T cell receptor Thụ thể tế bào T Th T helper T hỗ trợ Yếu tố tăng trưởng chuyển TGF- Transforming growth factor-alpha dạng alpha TNF-, Tumor necrosis factor-, Yếu tố hoại tử u Ts/Tc T suppressor/ T cytotoxic T ức chế/ T gây độc UV Ultraviolet Tia cực tím luan an MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. Bệnh vảy nến thông thường.

Lịch sử bệnh. Tình hình bệnh vảy nến. Cơ chế bệnh sinh của vảy nến thông thường. Đặc điểm lâm sàng của bệnh nhân vảy nến thể thông thường.

Đặc điểm mô bệnh học. Tiến triển của bệnh. Vai trò của các cytokine trong bệnh vảy nến thể thông thường. Điều trị bệnh vảy nến.

Chiến lược điều trị bệnh vảy nến. Đánh giá hiệu quả điều trị. Các phương pháp điều trị bệnh vảy nến. Điều trị bệnh vảy nến bằng tia cực tím.

ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn chẩn đoán. Lựa chọn bệnh nhân.

Địa điểm, thời gian nghiên cứu. Địa điểm thực hiện. Thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu và phương pháp chọn mẫu. Các bước tiến hành. Các biến số, chỉ số dùng trong nghiên cứu.

Vật liệu và các kỹ thuật sử dụng trong nghiên cứu. Xử lý số liệu. Sai số và biện pháp khắc phục:. Đạo đức trong nghiên cứu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm tiền sử bệnh nhân.

Các yếu tố khởi phát bệnh. Đặc điểm lâm sàng nhóm nghiên cứu. Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân trước điều trị. Đặc điểm liên quan đến hội chứng rối loạn chuyển hoá.

Kết quả điều trị bệnh vảy nến thông thường mức độ vừa và nặng được chiếu tia cực tím dải hẹp. Kết quả điều trị lâm sàng. Kết quả cận lâm sàng. Thay đổi nồng độ IL-17, IL-23, TNF- trong huyết thanh trước và sau điều trị bệnh vảy nến thông thường mức độ vừa và nặng được chiếu tia cực tím dải hẹp.

Một số đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu cytokine. Nồng độ các cytokine trước điều trị và một số yếu tố liên quan. Thay đổi nồng độ cytokine trước điều trị và khi đạt PASI 75. Sự thay đổi nồng độ cytokine trước điều trị và khi đạt PASI 75 theo đặc điểm bệnh nhân.

Ảnh hưởng của hội chứng chuyển hóa đến sự thay đổi nồng độ các cytokine. Đặc điểm đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm tiền sử bệnh nhân.

Các yếu tố khởi phát bệnh. Đặc điểm lâm sàng nhóm nghiên cứu. Đặc điểm cận lâm sàng của bệnh nhân trước điều trị. Đặc điểm liên quan đến hội chứng rối loạn chuyển hóa.

Kết quả điều trị bệnh vảy nến thông thường mức độ vừa và nặng được chiếu tia cực tím dải hẹp. Kết quả điều trị lâm sàng. Kết quả cận lâm sàng. Thay đổi nồng độ IL-17, IL-23, TNF- trong huyết thanh trước và sau điều trị bệnh vảy nến thông thường mức độ vừa và nặng được chiếu tia cực tím dải hẹp.

Một số đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu cytokine. Nồng độ các cytokine trước điều trị và một số yếu tố liên quan. Thay đổi nồng độ cytokine trước điều trị và khi đạt PASI 75. 150 CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Phân loại mức độ đỏ da và cách xử trí. Đánh giá kết quả điều trị theo chỉ số PASI. Bảng điểm đánh giá chất lượng cuộc sống. Đặc điểm chung của nhóm nghiên cứu.

Tiền sử điều trị vảy nến trước khi tham gia nghiên cứu. Các yếu tố khởi phát bệnh. Mức độ bệnh theo PASI của nhóm nghiên cứu. Đặc điểm triệu chứng cơ năng.

Điểm chất lượng cuộc sống của bệnh nhân trước điều trị. Đặc điểm công thức máu trước điều trị. Đặc điểm một số chỉ số sinh hoá máu trước điều trị. Hội chứng rối loạn chuyển hóa.

Chỉ số khối của các đối tượng nghiên cứu. Kết quả điều trị theo mục tiêu PASI 75. Kết quả điều trị theo mục tiêu chỉ số chất lượng cuộc sống. Kết quả giảm chỉ số PASI trung bình.

Đặc điểm chung nhóm bệnh nhân đạt và không đạt PASI 75. Tiền sử của nhóm bệnh nhân đạt và không đạt PASI 75. Thay đổi về các triệu chứng cơ năng của bệnh nhân đạt và không đạt PASI 75. Thay đổi về triệu chứng ngứa của bệnh nhân ở nhóm đạt và không đạt PASI 75.

Thay đổi tổn thương lâm sàng khác của nhóm bệnh nhân đạt và không đạt PASI 75. Liều chiếu ban đầu, tổng liều chiếu và số lần chiếu. 76 luan an Bảng 3. Số lần chiếu trung bình của nhóm đạt PASI 75 theo mức độ bệnh trước điều trị.

Điểm chất lượng cuộc sống của nhóm đạt và không đạt PASI 75 trước và sau khi điều trị. Kết quả điều trị dựa trên mục tiêu chất lượng cuộc sống của nhóm đạt và không đạt PASI 75. So sánh điểm chất lượng cuộc sống trung bình trước và sau điều trị theo mức độ bệnh. Tỉ lệ đạt PASI 75 theo giớ.

Tỉ lệ đạt PASI 75 theo nhóm tuổi. Tỉ lệ đạt PASI 75 theo tuổi khởi phát bệnh. Tỉ lệ đạt PASI 75 theo thời gian mắc bệnh. Tỉ lệ đạt PASI 75 theo liều chiếu ban đầu.

Tỉ lệ đạt PASI 75 theo tiền sử gia đình vảy nến. Hiệu quả điều trị theo tiền sử dùng thuốc toàn thân. Tỉ lệ đạt PASI 75 theo mức độ bệnh trước điều trị. Ảnh hưởng các chỉ số của hội chứng rối loạn chuyển hoá đến hiệu quả điều trị.

Các tác dụng phụ trong nhóm bệnh nhân đạt và không đạt hiệu quả điều trị. Đặc điểm xét nghiệm của nhóm bệnh nhân đạt PASI 75 trước và sau điều trị. Đặc điểm xét nghiệm của nhóm bệnh nhân không đạt PASI 75 trước và sau điều trị. Đặc điểm tuổi giới của nhóm nghiên cứu cytokine.

Một số đặc điểm khác của nhóm nghiên cứu cytokine. Nồng độ các cytokine trước điều trị. 90 luan an Bảng 3. Mối tương quan giữa nồng độ cytokine và PASI.

Sự liên quan giữa nồng độ cytokine trước điều trị và mức độ bệnh. Sự liên quan giữa nồng độ cytokine trước điều trị và giới tính. Liên quan giữa nồng độ cytokine trước điều trị và tuổi khởi phát. Liên quan giữa nồng độ cytokine trước điều trị và nhóm trên dưới 33 tuổi.

Sự liên quan giữa nồng độ cytokine trước điều trị và thời gian bị bệnh. Sự liên quan giữa nồng độ cytokine trước điều trị và tiền sử dùng thuốc toàn thân. Sự liên quan giữa nồng độ cytokine trước điều trị và tiền sử gia đình vảy nến. Mối tương quan giữa các chỉ số cytokine.

Sự thay đổi nồng độ cytokine trước điều trị và khi đạt PASI 75. Sự thay đổi nồng độ IL-17 trước điều trị và khi đạt PASI 75 theo đặc điểm bệnh nhân. Sự thay đổi nồng độ IL-23 trước điều trị và khi đạt PASI 75 theo đặc điểm bệnh nhân. Sự thay đổi nồng độ TNF-α trước điều trị và khi đạt PASI 75 theo đặc điểm bệnh nhân.

Ảnh hưởng của hội chứng chuyển hóa đến sự thay đổi nồng độ IL-17 trước điều trị và khi đạt PASI 75. Ảnh hưởng của hội chứng chuyển hóa đến sự thay đổi nồng độ IL-23 trước điều trị và khi đạt PASI 75 .