Đánh giá tác dụng điều trị rối loạn lipid máu của Cao Lỏng Đại An - Luận án TS Y học Tạ Thu Thủy

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI TẠ THU THỦY ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG RỐI LOẠN LIPID MÁU CỦA CAO LỎNG ĐẠI AN LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2016 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI TẠ THU THỦY ĐÁNH GIÁ TÁC DỤNG ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG RỐI LOẠN LIPID MÁU CỦA CAO LỎNG ĐẠI AN Chuyên ngành : Y học cổ truyền Mã số : 62720201 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Trần Quốc Bình 2. Nguyễn Trần Thị Giáng Hương HÀ NỘI - 2016 Lời cảm ơn Sau một thời gian học tập và nghiên cứu, trải qua nhiều khó khăn, đến nay tôi đã hoàn thành bản luận án Tiến sỹ y học của mình. Với tất cả tấm lòng, tôi xin bày tỏ sự biết ơn sâu sắc tới: Đảng ủy, Ban giám hiệu, Phòng Đào tạo sau đại học, Khoa Y học cổ truyền Trường Đại học Y Hà Nội, Ban Giám đốc Bệnh viện Y học cổ truyền trung ương đã tạo điều kiện thuận lợi và cho phép tôi được học tập, nghiên cứu và trưởng thành như hôm nay.

Tôi xin bày tỏ sự kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS.TS Trần Quốc Bình, PGS.TS Nguyễn Trần Thị Giáng Hương, hai người thầy kính yêu đã tận tâm hướng dẫn, dìu dắt, động viên tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu và hoàn thành bản luận án này. Tôi cũng xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới: GS.TS Nguyễn Nhược Kim PGS.TS Nguyễn Lân Việt PGS.TS Đinh Thị Thu Hương Những người thầy đã tận tâm hướng dẫn, ân cần chỉ bảo và cho tôi nhiều ý kiến quý báu về phương pháp luận, tư duy khoa học trong suốt quá trình nghiên cứu và hoàn thành bản luận án này. Trong quá trình học tập và nghiên cứu, tôi đã nhận được rất nhiều sự giúp đỡ tận tình và quý báu của các tập thể và cá nhân. Tôi xin chân thành cảm ơn: - Bộ môn Dược lý, Trường Đại học Y Hà Nội.

- Tập thể cán bộ Khoa khám bệnh và Khoa Xét nghiệm, Bệnh viện Y học cổ truyền trung ương. - Trung tâm nghiên cứu và sản xuất thuốc Y học cổ truyền, Bệnh viện Y học cổ truyền trung ương. Có được thành quả như ngày hôm nay, tôi cũng xin bày tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới cha mẹ đã sinh thành và dưỡng dục. Xin cảm ơn gia đình và bạn bè, đồng nghiệp đã dành những tình cảm quý báu, thường xuyên động viên, khích lệ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu.

Tạ Thu Thủy LỜI CAM ĐOAN Tôi là Tạ Thu Thủy, nghiên cứu sinh khoá 30 Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành Y học cổ truyền, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS. Trần Quốc Bình và PGS. Nguyễn Trần Thị Giáng Hương.

Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, ngày 06 tháng 01 năm 2016 Tác giả luận án Tạ Thu Thủy CÁC CHỮ VIẾT TẮT Apo : Apolipoprotein ALT : Alanin transaminase AST : Aspartat transaminase BMI : Body Mass Index (chỉ số khối cơ thể) BMV : Bệnh mạch vành CM : Chylomicron CE : Cholesterol ester D0 (Date) : Ngày thứ 0 (thời điểm trước nghiên cứu) D30 (Date) : Ngày thứ 30 (thời điểm sau điều trị) D60 (Date) : Ngày thứ 60 (thời điểm sau điều trị) ĐA : Đại an ĐMV : Động mạch vành EAS : European Atherosclerosis Society (Hội xơ vữa động mạch châu Âu) FC : Free cholesterol (cholesterol tự do) HA : Huyết áp HATT : Huyết áp tâm thu HATTr : Huyết áp tâm trương Hb : Hemoglobin HDL-C : High density lipoprotein- Cholesterol (Lipoprotein tỉ trọng cao).

HMG-CoA reductase : β hydroxy - β metyl - glutaryl CoA – reductase HTGL : Hepatic triglycerid lipase IDL-C : Intermediate density lipoprotein - Cholesterol, (Cholesterol của lipoprotein tỉ trọng trung gian). LCAT : Lecithin cholesterol acyl transferase LDL -C : Low density lipoprotein - Cholesterol, (Cholesterol của Lipoprotein tỉ trọng thấp). Lp (a) : Lipoprotein a LP : Lipoprotein LPL : Lipoprotein Lipase PL : Phospholipdid RLLPM : Rối loạn lipid máu THA : Tăng huyết áp TG : Triglycerid TC : Total cholesterol (cholesterol toàn phần) VLDL-C : Very low density lipoprotein - Cholesterol, (Cholesterol của lipoprotein tỉ trọng rất thấp) VXĐM : Vữa xơ động mạch. YHCT : Y học cổ truyền YHHĐ : Y học hiện đại MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ.

1 Chương 1: TỔNG QUAN. KHÁI NIỆM VỀ LIPID VÀ CHUYỂN HÓA LIPID. Các thành phần lipid máu và lipoprotein. HỘI CHỨNG RỐI LOẠN LIPID MÁU.

Phân loại rối loạn lipid máu. Nguy cơ/Nguyên nhân gây rối loạn lipid máu. Điều trị rối loạn lipid máu theo y học hiện đại. QUAN NIỆM CỦA Y HỌC CỔ TRUYỀN VỀ HỘI CHỨNG RỐI LOẠN LIPID MÁU.

Nguyên nhân và cơ chế bệnh sinh của chứng đàm thấp. Sự tương đồng giữa hội chứng rối loạn lipid máu và chứng đàm thấp 21 1. CÁC PHƯƠNG PHÁP ĐIỀU TRỊ CHỨNG ĐÀM THẤP THEO Y HỌC CỔ TRUYỀN. Phương pháp điều trị chứng đàm thấp bằng thuốc YHCT.

Phương pháp điều trị chứng đàm thấp bằng phương pháp không dùng thuốc. TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU THUỐC Y HỌC CỔ TRUYỀN ĐIỀU TRỊ HỘI CHỨNG RỐI LOẠN LIPID MÁU TRÊN THẾ GIỚI VÀ Ở VIỆT NAM. Phân loại các vị thuốc y học cổ truyền theo nhóm tác dụng. Tình hình nghiên cứu thuốc y học cổ truyền điều trị hội chứng rối loạn lipid máu trên thế giới.

Tình hình nghiên cứu thuốc y học cổ truyền điều trị hội chứng rối loạn lipid máu ở Việt Nam. TỔNG QUAN VỀ BÀI THUỐC ĐẠI AN HOÀN. Cấu tạo bài thuốc. Dạng bào chế thuốc nghiên cứu.

39 Chương 2: CHẤT LIỆU, ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM. Chất liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu:.

Phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. Xử lý số liệu. NGHIÊN CỨU LÂM SÀNG.

Chất liệu nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu.

Xử lý số liệu. Đạo đức trong nghiên cứu. Kiểm soát sai số. 56 Chương 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRÊN THỰC NGHIỆM. Tác dụng điều chỉnh lipid máu trên mô hình nội sinh. Tác dụng điều chỉnh lipid máu trên mô hình ngoại sinh. Tác dụng chống xơ vữa động mạch trên thực nghiệm.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRÊN LÂM SÀNG. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. Một số yếu tố nguy cơ ở bệnh nhân rối loạn lipid máu. Đặc điểm rối loạn lipid máu.

Thay đổi các triệu chứng cơ năng theo YHCT. Thay đổi một số triệu chứng thực thể. Biến đổi các chỉ số lipid máu trước và sau điều trị. Kết quả điều trị rối loạn lipid máu theo tiêu chuẩn đã đưa ra.

Một số yếu tố liên quan đến hiệu quả điều trị rối loạn lipid máu của cao lỏng Đại an. Đánh giá tác dụng không mong muốn của thuốc. 91 Chương 4: BÀN LUẬN. SỰ LỰA CHỌN BÀI THUỐC ĐẠI AN HOÀN TRONG ĐIỀU TRỊ RỐI LOẠN LIPID MÁU.

TÍNH AN TOÀN CỦA CAO LỎNG ĐẠI AN. LỰA CHỌN THUỐC ĐỐI CHỨNG TRONG NGHIÊN CỨU. TÁC DỤNG ĐIỀU CHỈNH LIPID MÁU CỦA CAO LỎNG ĐẠI AN TRÊN THỰC NGHIỆM. Tác dụng điều chỉnh lipid máu của cao lỏng Đại an trên mô hình gây rối loạn lipid máu nội sinh.

Tác dụng điều chỉnh lipid máu của cao lỏng Đại an trên mô hình gây rối loạn lipid máu ngoại sinh. Tác dụng chống xơ vữa động mạch của cao lỏng Đại an trên thực nghiệm. MỘT SỐ ĐẶC ĐIỂM LÂM SÀNG CỦA BỆNH NHÂN RỐI LOẠN LIPID MÁU. Tuổi và giới.

Một số yếu tố nguy cơ ở bệnh nhân rối loạn lipid máu. Đặc điểm rối loạn lipid máu theo y học hiện đại. Đặc điểm rối loạn lipid máu theo Y học cổ truyền. HIỆU QUẢ ĐIỀU TRỊ RỐI LOẠN LIPID MÁU CỦA CAO LỎNG ĐẠI AN.

Tác dụng cải thiện các triệu chứng cơ năng. Tác dụng của cao lỏng Đại an trên các chỉ số lipid máu. Đánh giá hiệu quả điều trị rối loạn lipid máu của cao lỏng Đại an theo tiêu chuẩn của YHHĐ và YHCT. Tác dụng không mong muốn của thuốc:.

Một số yếu tố liên quan đến hiệu quả điều trị rối loạn lipid máu của cao lỏng Đại an. 128 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG Bảng 1. Phân loại RLLPM theo Fredrickson/WHO. Phân loại RLLPM theo De Gennes, tương ứng với các typ RLLPM của Fredrickson.

Phân loại RLLPM theo EAS. Đánh giá các mức độ RLLPM theo NCEP ATP III. Số lượng động vật thực nghiệm. Thành phần bài thuốc Đại an hoàn.

Phân loại tăng huyết áp theo WHO/ ISH. Chỉ số nhân trắc theo tiêu chuẩn áp dụng cho người Châu Á. Phân loại RLLPM theo YHCT. Tiêu chuẩn đánh giá kết quả điều trị RLLPM.

Đánh giá hiệu quả điều trị RLLPM theo YHCT. Mô hình rối loạn lipid máu bằng Poloxamer 407. Tác dụng của cao “Đại an” lên nồng độ lipid máu ở mô hình nội sinh 58 Bảng 3. Mô hình RLLPM bằng hỗn hợp dầu cholesterol.

Hình ảnh đại thể và vi thể của động mạch chủ thỏ. Hình ảnh đại thể và vi thể của gan thỏ. Phân bố tuổi của các đối tượng nghiên cứu. Chiều cao, cân nặng, BMI của các bệnh nhân RLLPM.

Phân loại BMI của các bệnh nhân trước điều trị. Chỉ số lipid máu của các bệnh nhân trước điều trị. Phân loại RLLPM theo De Gennes. Phân loại RLLPM theo Fredrickson.

Phân loại RLLPM theo EAS. Đặc điểm về thể bệnh theo YHCT. Sự liên quan giữa các thông số lipid và Huyết áp. Thay đổi các triệu chứng của nhóm Đàm trọc ứ trệ.

Thay đổi các triệu chứng của nhóm Tỳ thận dương hư. Thay đổi các triệu chứng của nhóm Can thận âm hư. Sự thay đổi chỉ số BMI. Huyết áp động mạch của bệnh nhân sau điều trị.

Sự thay đổi Cholesterol toàn phần của bệnh nhân sau điều trị. Nồng độ Triglycerid của các bệnh nhân trước và sau điều trị. Nồng độ HDL- C của các bệnh nhân trước và sau điều trị. Sự thay đổi nồng độ LDL- C của các bệnh nhân sau điều trị.