Luận án về trách nhiệm hình sự với tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính

®¹i häc quèc gia hµ néi khoa luËt nguyÔn kim chi tr¸ch nhiÖm h×nh sù ®èi víi c¸c téi x©m ph¹m trËt tù qu¶n lý hµnh chÝnh luËn ¸n tiÕn sÜ luËt häc Hµ néi - 2016 ®¹i häc quèc gia hµ néi khoa luËt nguyÔn kim chi tr¸ch nhiÖm h×nh sù ®èi víi c¸c téi x©m ph¹m trËt tù qu¶n lý hµnh chÝnh Chuyªn ngµnh : LuËt h×nh sù vµ tè tông h×nh sù M· sè : 62 38 01 04 luËn ¸n tiÕn sÜ luËt häc Ng-êi h-íng dÉn khoa häc: PGS.TS NguyÔn Ngäc ChÝ TS. TrÞnh TiÕn ViÖt Hµ néi - 2016 Lêi cam ®oan T«i xin cam ®oan ®©y lµ c«ng tr×nh nghiªn cøu cña riªng t«i. C¸c sè liÖu nªu trong luËn ¸n lµ trung thùc. Nh÷ng kÕt luËn khoa häc cña luËn ¸n ch-a tõng ®-îc ai c«ng bè trong bÊt kú c«ng tr×nh nµo kh¸c.

T¸c gi¶ luËn ¸n NguyÔn Kim Chi môc lôc Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN 9 ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 1. Tình hình nghiên cứu trong nước 9 1. Tình hình nghiên cứu ngoài nước 24 1. Những vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu 28 Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ 31 ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH TRONG LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM 2.

Khái niệm và ý nghĩa của việc quy định về trách nhiệm hình sự đối 31 với các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính trong luật hình sự Việt Nam 2. Cơ sở của trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm trật tự quản 45 lý hành chính 2. Những hình thức của trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm 57 trật tự quản lý hành chính 2. Quy định của Bộ luật hình sự một số nước trên thế giới về trách 67 nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính Chương 3: PHÁP LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VÀ THỰC TIỄN ÁP 78 DỤNG QUY ĐỊNH VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH 3.

Pháp luật hình sự Việt Nam về trách nhiệm hình sự đối với các tội 78 xâm phạm trật tự quản lý hành chính 3. Thực tiễn áp dụng quy định về trách nhiệm hình sự đối với các tội 88 xâm phạm trật tự quản lý hành chính 3. Những tồn tại, hạn chế và các nguyên nhân cơ bản 109 Chương 4: YÊU CẦU, NỘI DUNG VÀ CÁC GIẢI PHÁP TIẾP TỤC 122 HOÀN THIỆN QUY ĐỊNH CỦA BỘ LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM VỀ TRÁCH NHIỆM HÌNH SỰ ĐỐI VỚI CÁC TỘI XÂM PHẠM TRẬT TỰ QUẢN LÝ HÀNH CHÍNH 4. Yêu cầu tiếp tục hoàn thiện quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam 122 về trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính 4.

Nội dung tiếp tục hoàn thiện quy định của Bộ luật hình sự Việt Nam 125 về trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính 4. Những giải pháp bảo đảm áp dụng quy định của Bộ luật hình sự 136 Việt Nam về trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính KẾT LUẬN 148 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN 151 ĐẾN LUẬN ÁN DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 152 PHỤ LỤC 163 DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BLHS : Bộ luật hình sự PLHS : Pháp luật hình sự TANDTC : Tòa án nhân dân tối cao TNHS : Trách nhiệm hình sự TTQLHC : Trật tự quản lý hành chính XHCN : Xã hội chủ nghĩa DANH MỤC CÁC BẢNG Số hiệu Tên bảng Trang bảng 2.1 Cơ cấu hình phạt đối với các tội xâm phạm TTQLHC trong cơ 58 cấu hình phạt đối với các tội phạm được quy định trong BLHS năm 1985 2.2 Cơ cấu hình phạt đối với các tội xâm phạm TTQLHC trong cơ 58 cấu hình phạt đối với các tội phạm được quy định trong BLHS năm 1999 3.1 Thống kê xét xử sơ thẩm hình sự về các tội xâm phạm TTQLHC 89 trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.2 Tỷ lệ tổng số vụ và tổng số bị cáo đã đưa ra xét xử trên tổng số 91 vụ và tổng số bị cáo bị đưa ra xét xử về tội xâm phạm TTQLHC trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.3 Thống kê vụ án và số bị cáo được xét xử sơ thẩm về các tội 93 xâm phạm TTQLHC trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.4 Phân tích việc áp dụng hình phạt và án treo đối với các bị cáo phạm 99 tội xâm phạm TTQLHC trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.5 Hình phạt cảnh cáo áp dụng đối với các bị cáo phạm tội xâm 100 phạm TTQLHC trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.6 Hình phạt tiền áp dụng đối với các bị cáo phạm tội xâm phạm 101 TTQLHC trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.7 Hình phạt cải tạo không giam giữ áp dụng đối với các bị cáo 102 phạm tội xâm phạm TTQLHC trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.8 Hình phạt tù có thời hạn và án treo được áp dụng đối với bị 104 cáo phạm các tội xâm phạm TTQLHC trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.9 Việc áp dụng các biện pháp tư pháp đối với bị cáo phạm tội xâm 106 phạm TTQLHC từ 200 bản án trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.10 Miễn miễn TNHS, miễn hình phạt được áp dụng đối với bị cáo phạm 108 các tội xâm phạm TTQLHC trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Số hiệu Tên biểu đồ Trang biểu đồ 3.1 Số vụ và số bị cáo bị xét xử về các tội xâm phạm TTQLHC 91 trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.2 Cơ cấu các tội xâm phạm TTQLHC trong các tội phạm nói chung 93 đã được Tòa án xét xử sơ thẩm giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.3 So sánh tổng số vụ về tội chống người thi hành công vụ 97 so với số vụ về các tội xâm phạm TTQLHC khác trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.4 Số vụ và số bị cáo nói chung đã được xét xử sơ thẩm ở Việt 97 Nam trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) 3.5 Số vụ và số bị cáo về các tội xâm phạm TTQLHC đã được xét 98 xử sơ thẩm trong giai đoạn 11 năm (2005 - 2015) MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Quản lý hành chính là chức năng cơ bản và là bộ phận quan trọng nhất của hoạt động quản lý xã hội. Hội nghị lần thứ 8 Ban Chấp hành Trung ương khóa VII đã nhấn mạnh phải xây dựng "một nền hành chính trong sạch.

từng bước hiện đại hóa để quản lý có hiệu lực và hiệu quả công việc của Nhà nước, thúc đẩy xã hội phát triển lành mạnh, đúng hướng, phục vụ đắc lực đời sống nhân dân, xây dựng nếp sống và làm việc theo pháp luật trong xã hội" [18, tr. Như vậy, so với các lĩnh vực khác trong xã hội thì quản lý hành chính là lĩnh vực rộng lớn và phức tạp nhất của quản lý nhà nước đối với xã hội. Các quy phạm về trật tự quản lý hành chính (TTQLHC) cũng rất đa dạng, có quy định do Chính phủ ban hành, có quy định do các Bộ ban hành; cũng có quy định do chính quyền địa phương ban hành. Do đó, để đánh giá trình độ phát triển của một nền hành chính, sự ổn định của trật tự hành chính cần dựa vào các tiêu chí sau: sự năng động và phù hợp của tổ chức bộ máy nhà nước trong hoạt động quản lý xã hội.

sự công bằng trong xã hội và sự phát triển của nền kinh tế [59, tr. Trên cơ sở này, ở các mức độ khác nhau, để bảo đảm sự ổn định, TTQLHC, Nhà nước đã quy định xử lý các hành vi xâm phạm đến TTQLHC và trách nhiệm của các chủ thể thực hiện từ trách nhiệm hành chính đến trách nhiệm hình sự (TNHS). Trong đó, TNHS đối với những người phạm các tội xâm phạm TTQLHC là trách nhiệm pháp lý cao nhất và nghiêm khắc nhất được pháp luật hình sự (PLHS) quy định để xử lý nhằm bảo đảm cho mọi hành vi xâm phạm TTQLHC phải được phát hiện nhanh chóng, kịp thời, xử lý công minh và đúng pháp luật. Vì vậy, việc lựa chọn đề tài "Trách nhiệm hình sự đối với các tội xâm phạm trật tự quản lý hành chính" để nghiên cứu ở cấp độ luận án tiến sĩ luật học là cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn như sau: Thứ nhất, ý nghĩa về mặt chính trị, pháp lý, thực tiễn và xã hội.

Hiện nay, quy định của Bộ luật hình sự (BLHS) Việt Nam về TNHS đối với các tội xâm phạm TTQLHC đã đáp ứng được yêu cầu của thực tiễn xét xử, góp phần có hiệu quả trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm, bảo đảm xử lý 1 TNHS đúng người, đúng tội và đúng pháp luật, tạo niềm tin vào công lý, pháp chế xã hội chủ nghĩa (XHCN) cho quần chúng nhân dân. Mặc dù vậy, công tác đấu tranh phòng, chống các tội phạm này vẫn còn một số hạn chế. Diễn biến tình hình các tội phạm xâm phạm TTQLHC vẫn phức tạp và có xu hướng tăng, giảm bất thường với số lượng bị cáo ngày càng tăng, đặc biệt trong đó là các tội phạm như: Tội chống người thi hành công vụ; tội làm giả con dấu, tài liệu của cơ quan, tổ chức; tội tổ chức, cưỡng ép người khác trốn đi nước ngoài hoặc ở lại nước ngoài trái phép. Ngoài ra, theo thống kê của Tòa án nhân dân tối cao (TANDTC) nếu năm 2005, tổng số vụ và số bị cáo đã bị xét xử về các tội xâm phạm TTQLHC là 896 vụ với 1.744 bị cáo, thì năm 2009 tổng số vụ và số bị cáo đã bị xét xử về các tội xâm phạm TTQLHC là 1.900 bị cáo, năm 2012, tổng số vụ và số bị cáo đã bị xét xử về các tội xâm phạm TTQLHC là 1.404 bị cáo, năm 2013 tổng số vụ và số bị cáo đã bị xét xử về các tội xâm phạm TTQLHC là 1.484 bị cáo và năm 2015 là 1.

Như vậy, các tội xâm phạm TTQLHC diễn ra đã gây bức xúc cho nhân dân, tạo dư luận không tốt cho xã hội và làm ảnh hưởng tới TTQLHC của Nhà nước, giảm hiệu lực và hiệu quả quản lý xã hội.