Luận án nghiên cứu tình trạng kiểm soát hen ở trẻ em hen phế quản có viêm mũi dị ứng - Nghiên cứu tại Bệnh viện Phổi Hà Nội

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN TRẦN NGỌC HIẾU NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG KIỂM SOÁT HEN Ở TRẺ EM HEN PHẾ QUẢN CÓ VIÊM MŨI DỊ ỨNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2022 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI NGUYỄN TRẦN NGỌC HIẾU NGHIÊN CỨU TÌNH TRẠNG KIỂM SOÁT HEN Ở TRẺ EM HEN PHẾ QUẢN CÓ VIÊM MŨI DỊ ỨNG Chuyên ngành : Nhi khoa Mã số 9720106 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Nguyễn Thị Diệu Thúy 2. Lương Cao Đồng HÀ NỘI - 2022 LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc tới PGS. Nguyễn Thị Diệu Thuý, TS.

Lương Cao Đồng – những người Thầy đã hết lòng truyền đạt kiến thức, hướng dẫn, và giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và tiến hành nghiên cứu. Tôi cũng xin được bày tỏ lời cảm ơn chân thành tới: - Các Thầy Cô Bộ môn Nhi, Trường Đại học Y Hà Nội. Thầy Cô đã nhiệt tình dạy bảo, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập. - Đảng ủy, Ban Giám đốc cùng các Khoa, Phòng của Bệnh viện Nhi Trưng ương, đặc biệt là Khoa Dị Ứng Miễn Dịch Khớp và Đảng ủy, Ban Giám đốc Bệnh viện Quân Y 103, Bộ môn - Khoa Nhi, Học viện Quân y đã tạo mọi điều kiện thuận lợi giúp đỡ tôi công tác, học tập, tiến hành nghiên cứu và hoàn thành luận án.

- Đảng ủy, Ban Giám hiệu, Phòng Đào tạo Sau đại học Trường Đại học Y Hà Nội, đã giúp đỡ tôi trong thời gian học tập tại trường. - Những bệnh nhân và người nhà bệnh nhân đã giúp tôi thực hiện nghiên cứu, cung cấp cho tôi những số liệu vô cùng quý giá để tôi hoàn thành luận án. - Tôi chân thành cám ơn TS. Đỗ Thị Hạnh, TS.

Phí Thị Quỳnh Anh - những người anh, người chị, người bạn thân thiết đã giúp đỡ tôi rất nhiều trong quá trình hoàn thành luận án. - Tôi vô cùng biết ơn cha mẹ, gia đình, những người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã khích lệ, động viên, giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập và hoàn thành luận án. Hà Nội, ngày 27 tháng 03 năm 2022 Tác giả luận án Nguyễn Trần Ngọc Hiếu LỜI CAM Tôi là Nguyễn Trần Ngọc Hiếu - Nghiên cứu sinh khóa 35, Trường Đại học Y Hà Nội - Chuyên ngành Nhi khoa. Tôi xin cam đoan: 1.

Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Diệu Thuý và TS. Lương Cao Đồng. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Tôi xin cam đoan các số liệu được sử dụng trong luận án này là trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật với những cam kết này Hà Nội, ngày 27 tháng 03 năm 2022 Tác giả Nguyễn Trần Ngọc Hiếu MỤC ĐẶT VẤN ĐỀ.1 Chương 1: TỔNG QUAN. Đại cương về hen phế quản và viêm mũi dị ứng. Khái niệm hen phế quản và viêm mũi dị ứng. Dịch tễ hen phế quản và viêm mũi dị ứng.

Yếu tố nguy cơ của hen phế quản và viêm mũi dị ứng. Mối liên quan về cơ chế bệnh sinh giữa hen phế quản với viêm mũi dị ứng 6 1. Kiểm soát viêm mũi dị ứng giúp kiểm soát hen phế quản. Kiểu hình hen phế quản ở trẻ trên 5 tuổi và người lớn.

Chẩn đoán hen phế quản và viêm mũi dị ứng. Chẩn đoán hen phế quản ở trẻ trên 5 tuổi. Chẩn đoán viêm mũi dị ứng. Điều trị hen phế quản có viêm mũi dị ứng.

Mục tiêu điều trị hen có viêm mũi dị ứng. Phác đồ điều trị hen kèm viêm mũi dị ứng. Đánh giá mức độ kiểm soát hen và viêm mũi dị ứng. Vai trò của oxid nitric trong hen phế quản và viêm mũi dị ứng.

Sinh tổng hợp oxid nitric. Nguồn gốc oxid nitric mũi. Nguồn gốc oxid nitric phế quản. Vai trò của oxid nitric trong hen và viêm mũi dị ứng.

Các phương pháp đo khí oxid nitric đường thở. Một số nghiên cứu về nồng độ oxid nitric và kiểm soát hen phế quản có viêm mũi dị ứng trên thế giới và Việt Nam. Các nghiên cứu trên thế giới. Các nghiên cứu ở Việt Nam.37 CHƯƠNG 2: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Đối tượng nghiên cứu. Nhóm bệnh nhân hen phế quản có viêm mũi dị ứng. Nhóm tham chiếu. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu. Các bước tiến hành nghiên cứu.

Các phương pháp thu thập dữ liệu. Các thông tin chung và yếu tố liên quan. Các chỉ số cận lâm sàng. Xử lý số liệu.

Đạo đức nghiên cứu.60 CHƯƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu. Đặc điểm chung. Đặc điểm dị ứng của trẻ hen phế quản có viêm mũi dị ứng.

Đặc điểm oxid nitric mũi của trẻ hen phế quản có viêm mũi dị ứng. Nồng độ oxid nitric mũi ở trẻ em hen phế quản có viêm mũi dị ứng65 3. Một số yếu tố ảnh hưởng đến nồng độ oxid nitric mũi. Mối liên quan giữa nồng độ oxid nitric mũi và chức năng hô hấp.

Mối liên quan giữa nồng độ oxid nitric mũi với một số yếu tố dị ứng 69 3. Mối liên quan giữa nồng độ oxid nitric mũi với oxid nitric khí thở MỤC ra và sử dụng corticosteroid tại mũi. Kiểm soát hen ở trẻ em hen phế quản có viêm mũi dị ứng. Tình trạng kiểm soát hen theo thời gian.

Kết quả kiểm soát hen ở trẻ hen phế quản có viêm mũi dị ứng theo GINA, ACT và CARATkids. Kiểm soát hen và viêm mũi dị ứng theo nồng độ oxid nitric khí thở ra 80 3. So sánh mức độ kiểm soát hen theo các thang điểm với kiểm soát hen theo nồng độ oxid nitric khí thở ra. Kiểu hình hen ở trẻ hen phế quản có viêm mũi dị ứng.

Phân nhóm kiểu hình hen theo tuổi khởi phát hen. Phân nhóm kiểu hình hen theo mức độ viêm mũi dị ứng. Phân nhóm kiểu hình hen theo nồng độ IgE máu. Phân nhóm kiểu hình hen theo số lượng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi.

Phân nhóm kiểu hình hen theo nồng độ oxid nitric khí thở ra. Phân nhóm kiểu hình hen theo nồng độ oxid nitric mũi. Phân nhóm kiểu hình hen theo chức năng hô hấp.91 CHƯƠNG 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm chung của đối tượng nghiên cứu.

Tuổi và giới. Tuổi khởi phát hen và thời điểm chẩn đoán hen. Mức độ nặng của hen và viêm mũi dị ứng. Đặc điểm dị ứng của trẻ HPQ có VMDƯ.

Đặc điểm oxid nitric mũi ở trẻ em hen phế quản có viêm mũi dị ứng. Nồng độ oxid nitric mũi ở trẻ em. Một số yếu tố ảnh hưởng nồng độ oxid nitric mũi. Mối liên quan giữa nồng độ oxid nitric mũi và chức năng hô hấp.

Mối liên quan giữa nồng độ oxid nitric mũi với một số yếu tố dị ứng101 4. Mối liên quan giữa nồng độ oxid nitric mũi với oxid nitric khí thở ra 103 4. Tình trạng kiểm soát hen ở trẻ em hen phế quản có viêm mũi dị ứng 104 4. Kết quả quá trình kiểm soát hen.

Đánh giá kiểm soát hen theo GINA, ACT và CARATkids. Đánh giá kiểm soát hen và viêm mũi dị ứng theo nồng độ oxid nitric khí thở ra. Kiểu hình của hen phế quản có viêm mũi dị ứng. Kiểu hình hen theo tuổi khởi phát hen.

Kiểu hình hen theo mức độ nặng của viêm mũi dị ứng. Kiểu hình hen theo nồng độ IgE máu. Kiểu hình hen theo số lượng bạch cầu ái toan trong máu ngoại vi. Kiểu hình hen theo nồng độ oxid nitric khí thở ra.

Kiểu hình hen theo nồng độ oxid nitric mũi. Kiểu hình hen theo giá trị chức năng hô hấp. 123 MỘT SỐ HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU. 126 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Tiếng Anh Tiếng Việt ACQ Asthma control questionnaire Bộ câu hỏi đánh giá kiểm soát hen ACT Asthma Control Test Test kiểm soát hen AHR Airway hyperresponsiveness Tăng phản ứng đường thở ALX/FPR2 Receptor for lipoxin A4 Thụ thể của lipoxin A4 ARIA Allergic Rhinitis and its Viêm mũi dị ứng và ảnh Impact on Asthma hưởng lên hen phế quản ATS American Thoracic Society Hiệp hội lồng ngực Mỹ ASM Airway smooth muscle Cơ trơn đường thở AUC Area under the curve Diện tích dưới đường cong BC Bạch cầu BMI Body mass index Chỉ số khối cơ thể CANO Alveolar nitric oxide Nồng độ oxide nitric tại phế concentration nang CARAkids Control allergic rhinitis and Bộ câu hỏi kiểm soát hen và asthma test for children viêm mũi dị ứng ở trẻ em CNHH Chức năng hô hấp CRTH2 Chemoattractant receptor- Phân tử tương đồng thụ thể homologous molecule hóa trị được biểu hiện trên tế expressed on TH2 cells bào TH2.