Luận án tiến sĩ nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi điều trị tắc ống lệ mũi

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI HÀ HUY THIÊN THANH NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG PHẪU THUẬT NỘI SOI ĐIỀU TRỊ TẮC ỐNG LỆ MŨI LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI - 2022 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI ======== HÀ HUY THIÊN THANH NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG PHẪU THUẬT NỘI SOI ĐIỀU TRỊ TẮC ỐNG LỆ MŨI Chuyên ngành : Nhãn khoa Mã số : 9720157 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: 1. Phạm Thị Khánh Vân 2. Nguyễn Quốc Anh HÀ NỘI - 2022 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi là Hà Huy Thiên Thanh, Nghiên cứu sinh khóa 35 chuyên ngành Nhãn khoa, Trường Đại học Y Hà Nội, xin cam đoan: 1. Đây là luận án do bản thân tôi trực tiếp thực hiện dưới sự hướng dẫn của PGS.

Phạm Thị Khánh Vân và TS. Nguyễn Quốc Anh. Công trình này không trùng lặp với bất kỳ nghiên cứu nào khác đã được công bố tại Việt Nam. Các số liệu và thông tin trong nghiên cứu là hoàn toàn chính xác, trung thực và khách quan, đã được xác nhận và chấp thuận của cơ sở nơi nghiên cứu.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm trước pháp luật về những cam kết này. Hà Nội, Ngày tháng năm 2022 Người viết cam đoan Hà Huy Thiên Thanh TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH SÁCH TỪ VIẾT TẮT DOS: Dacryocystorhinostomy ostium scoring MTTLM: Mở thông túi lệ - mũi TOLM: Tắc ống lệ mũi TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN. Giải phẫu lệ đạo và các mốc giải phẫu ứng dụng.

Giải phẫu lệ đạo. Các mốc giải phẫu ứng dụng. Các biểu hiện lâm sàng và cận lâm sàng của tắc ống lệ mũi. Viêm túi lệ mạn tính.

Viêm túi lệ cấp tính. Ứng dụng phẫu thuật nội soi điều trị tắc ống lệ mũi. Sơ lược lịch sử. Chỉ định và chống chỉ định.

Kết quả phẫu thuật. Một số yếu tố liên quan đến kết quả phẫu thuật. 25 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Địa điểm nghiên cứu.

Thời gian nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Tiêu chuẩn lựa chọn. Tiêu chuẩn loại trừ.

Phương pháp nghiên cứu. Thiết kế nghiên cứu. Cỡ mẫu nghiên cứu. Cách chọn mẫu.

Phương tiện nghiên cứu. Qui trình nghiên cứu. 38 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Sơ đồ qui trình nghiên cứu.

Thăm khám trước phẫu thuật. Qui trình phẫu thuật. Chăm sóc sau phẫu thuật. Các biến số nghiên cứu.

Tiêu chí đánh giá kết quả nghiên cứu. Kết quả phẫu thuật. Các yếu tố liên quan đến kết quả phẫu thuật. Phân tích và xử lý số liệu.

Đạo đức nghiên cứu. 58 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ. Đặc điểm bệnh nhân nghiên cứu. Phân bố bệnh nhân theo tuổi.

Phân bố bệnh nhân theo giới tính. Đặc điểm lâm sàng trước phẫu thuật. Kết quả phẫu thuật. Kết quả giải phẫu.

Kết quả chức năng. Biến chứng của phẫu thuật. Một số yếu tố liên quan đến kết quả phẫu thuật. Một số yếu tố liên quan đến kết quả giải phẫu.

Một số yếu tố liên quan đến kết quả chức năng. 85 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN. Đặc điểm của bệnh nhân nghiên cứu. Phân bố bệnh nhân theo độ tuổi.

Phân bố bệnh nhân theo giới tính. Đặc điểm lâm sàng trước phẫu thuật. 91 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Đặc điểm của phẫu thuật.

Kết quả phẫu thuật. Kết quả giải phẫu. Kết quả chức năng. Biến chứng của phẫu thuật.

Một số yếu tố liên quan đến kết quả phẫu thuật. Một số yếu tố liên quan đến kết quả giải phẫu. Một số yếu tố liên quan đến kết quả chức năng. Hạn chế của nghiên cứu.

128 ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN. 130 HƢỚNG NGHIÊN CỨU TIẾP THEO. 132 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 2. Bảng biến số nghiên cứu.

Thang điểm đánh giá lỗ thông DOS. Phân độ chảy nước mắt theo Munk. Phân loại kết quả sau phẫu thuật. Phân loại các hình thái bệnh TOLM.

Lý do đến khám bệnh. Triệu chứng cơ năng trước phẫu thuật. Triệu chứng chảy nước mắt theo phân độ Munk. Các hình thái bệnh TOLM.

Các mức độ chảy máu trong phẫu thuật. Mức độ giảm chiều cao liềm nước mắt so với trước phẫu thuật. Các đặc điểm của lỗ thông ở các thời điểm theo dõi. Tổng điểm lỗ thông DOS ở các thời điểm theo dõi.

Các nguyên nhân tắc lệ đạo tái phát. Liên quan giữa kết quả chức năng và giải phẫu. Biến chứng trong phẫu thuật. Biến chứng sau phẫu thuật.

Liên quan giữa các yếu tố trước phẫu thuật và kết quả giải phẫu 79 Bảng 3. So sánh tuổi và thời gian mắc bệnh trong các nhóm. So sánh kích thước cửa sổ xương trong các nhóm. So sánh kích thước cửa sổ xương trong các nhóm có kích thước lỗ thông khác nhau.

Liên quan giữa một số yếu tố và kết quả giải phẫu. Liên quan giữa các chỉ số lỗ thông và kết quả giải phẫu. Liên quan giữa các yếu tố trước phẫu thuật và kết quả chức năng. 85 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.

So sánh tuổi và thời gian mắc bệnh trong các nhóm. So sánh kích thước cửa sổ xương trong các nhóm. Liên quan giữa một số yếu tố và kết quả chức năng. Liên quan giữa các chỉ số lỗ thông và kết quả chức năng.

Kích thước cửa sổ xương trong một số nghiên cứu. Tỷ lệ thành công về giải phẫu trong một số nghiên cứu. Tỷ lệ thành công về chức năng trong một số nghiên cứu. 110 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.mui DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 1.

Khung lý thuyết các yếu tố liên quan đến kết quả phẫu thuật. Phân bố bệnh nhân theo nhóm tuổi. Phân bố bệnh nhân theo giới tính. Tình trạng giãn túi lệ trên chụp cắt lớp vi tính.

Thời gian phẫu thuật. Chiều cao liềm nước mắt trung bình ở các thời điểm theo dõi. Phân loại tổng điểm lỗ thông ở các thời điểm theo dõi. Tỷ lệ thông thoát lệ đạo ở các thời điểm theo dõi.

Phân loại kết quả về giải phẫu ở các thời điểm theo dõi. Tỷ lệ giảm chảy nước mắt ở các thời điểm theo dõi. Phân loại kết quả chức năng ở các thời điểm theo dõi .mui TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.mui DANH MỤC HÌNH Hình 1. Lược đồ hệ thống lệ đạo.

Lược đồ ống lệ mũi xương và niêm mạc. Máng lệ trái ở sọ người. Lược đồ các mốc giải phẫu trên thành ngoài mũi. Hình ảnh nội soi của hốc mũi trái bình thường.

Lỗ thông sau phẫu thuật nội soi MTTLM bên phải. Một số dụng cụ sử dụng trong phẫu thuật nội soi MTTLM ở người trưởng thành. Các bước phẫu thuật nội soi MTTLM. Đo chiều cao liềm nước mắt bằng đèn khe trên sinh hiển vi.

Các hình dạng, vị trí và kích thước lỗ thông. Một số đặc điểm của lỗ thông. Giả sẹo và sẹo xơ lỗ thông.mui TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.mui 1 ĐẶT VẤN ĐỀ Tắc ống lệ mũi (TOLM), hay bệnh lý tắc nghẽn đoạn xa của hệ thống dẫn lưu nước mắt, là nguyên nhân của 30% số trường hợp1 chảy nước mắt, thường gặp ở người trung niên và lớn tuổi. Bệnh ảnh hưởng nhiều đến thị giác, chất lượng cuộc sống, thẩm mỹ và sinh hoạt của người bệnh, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm khi can thiệp phẫu thuật mắt, nhất là các phẫu thuật nội nhãn.

TOLM không được điều trị có thể dẫn đến viêm túi lệ cấp tính, u nhày túi lệ, rò lệ đạo, áp-xe túi lệ và mi mắt, viêm tổ chức hốc mắt hoặc nặng hơn là huyết khối xoang hang. Do đó, giải quyết bệnh lý TOLM là yêu cầu điều trị cấp thiết. Các phẫu thuật lệ đạo sớm nhất trong lịch sử y học hiện đại đã được thực hiện từ thế kỷ 18 với phẫu thuật cắt túi lệ của Woolhouse.2 Năm 1904, Toti giới thiệu phẫu thuật mở thông túi lệ - mũi (MTTLM) đường ngoài nhằm tạo một đường nối trực tiếp từ lệ đạo xuyên qua thành trong túi lệ và xương máng lệ sang khoang mũi với đường tiếp cận qua da và các tổ chức góc trong mắt như cơ vòng mi, dây chằng mi trong và bó mạch góc.2 Kỹ thuật này sau đó được Dupuy-Dutemps và Bourguet nghiên cứu thực hiện.2 Phẫu thuật đường ngoài đã trở nên phổ biến vào thế kỷ 20 và đạt được kết quả lệ đạo thông thoát khá tốt, tuy nhiên vẫn còn một số hạn chế như ảnh hưởng tới chức năng bơm nước mắt, nguy cơ chảy máu, thời gian hồi phục tương đối dài và nguy cơ tạo sẹo xấu vùng mặt. Đến cuối thế kỷ 20, sự ra đời của hệ thống nội soi tạo điều kiện cho phẫu thuật ít xâm lấn phát triển và phẫu thuật nội soi MTTLM qua mũi được McDonogh và Meiring giới thiệu năm 1989.3 Kỹ thuật này được nhiều phẫu thuật viên lệ đạo quan tâm vì đường tiếp cận trực tiếp qua mũi giúp rút ngắn thời gian phẫu thuật và thời gian hồi phục của người bệnh, tránh sẹo ngoài da và hạn chế ảnh hưởng đến bơm nước mắt.mui TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.mui 2 Phẫu thuật nội soi ngày càng được hoàn thiện với các phương tiện trợ giúp như khoan xương, các loại laser hỗ trợ, sóng cao tần, siêu âm và các thuốc chống chuyển hóa.

Do đó, phương pháp này đã trở thành sự lựa chọn hàng đầu trong điều trị TOLM. Tại Việt Nam, phương pháp phẫu thuật này đã được một số tác giả báo cáo như Nguyễn Hữu Chức(2008),4 Ngô Thị Anh Tài(2005)5 và càng ngày càng được chấp nhận là phương pháp điều trị đầu tay, tương tự với xu hướng của thế giới. Từ năm 2015, phẫu thuật nội soi MTTLM đã được áp dụng vào điều trị bệnh lý TOLM tại Bệnh viện Mắt Trung ương với hơn 500 trường hợp đã thực hiện. Tuy nhiên đến nay chưa có nghiên cứu nào đánh giá toàn diện kết quả phẫu thuật và các yếu tố liên quan.

Do đó, chúng tôi thực hiện đề tài “Nghiên cứu ứng dụng phẫu thuật nội soi điều trị tắc ống lệ mũi” với các mục tiêu sau: 1. Đánh giá kết quả phẫu thuật nội soi điều trị tắc ống lệ mũi tại Bệnh viện Mắt Trung ương. Phân tích một số yếu tố liên quan đến kết quả phẫu thuật.mui TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.