Luận án Lê Thanh Tùng: Phẫu thuật tạo hình DCCS khớp gối nội soi gân đồng loại

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI LÊ THANH TÙNG NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG PHẪU THUẬT TẠO HÌNH DÂY CHẰNG CHÉO SAU KHỚP GỐI QUA NỘI SOI BẰNG MẢNH GHÉP GÂN ĐỒNG LOẠI LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC HÀ NỘI – 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ Y TẾ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Y HÀ NỘI LÊ THANH TÙNG NGHIÊN CỨU ỨNG DỤNG PHẪU THUẬT TẠO HÌNH DÂY CHẰNG CHÉO SAU KHỚP GỐI QUA NỘI SOI BẰNG MẢNH GHÉP GÂN ĐỒNG LOẠI Chuyên ngành: Chấn thương chỉnh hình và tạo hình Mã số: 62 72 0129 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Y HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Văn Thạch HÀ NỘI – 2020 LỜI CAM ĐOAN Tôi là Lê Thanh Tùng, học vi n NCS khóa 31 – Trường Đại học Y Hà Nội, chuyên ngành chấn thương chỉnh hình và tạo hình, xin cam đoan: 1. Đây là luận n o n thân t i tr c tiếp th c hiện duới s huớng ẫn của PGS. Công trình này không trùng lặp với ất k nghi n cứu nào kh c đ đu c c ng ố tại Việt Nam.

C c số liệu và th ng tin trong nghi n cứu là hoàn toàn ch nh x c, trung th c và kh ch quan, đ đu c x c nhận và chấp thuận của co sở noi nghi n cứu T i xin hoàn toàn ch u tr ch nhiệm truớc ph p luật v nh ng cam kết này Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Tác giả Lê Thanh Tùng LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành luận án này tôi đã nhận được sự giúp đỡ tận tình của các phòng, ban, bộ môn, các thầy cô, các bạn đồng nghiệp và gia đình. Tôi xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới: - Các Thầy Cô trong hội đồng khoa học đã đóng góp những ý kiến quý báu để tôi hoàn thành tốt luận án này. Nguyễn Văn Thạch, thầy đã quan tâm giúp đỡ tôi, truyền đạt kiến thức và kinh nghiệm cho tôi. Thầy đã luôn động viên, tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện nghiên cứu này.

Tôi xin chân thành cảm ơn: - Ban giám hiệu, Phòng quản lý đào tạo sau đại học, các thầy cô Bộ môn Chấn thương chỉnh hình và tạo hình Trường Đại học Y Hà Nội, luôn tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. - Tập thể nhân viên khoa Chấn thương chỉnh hình và tạo hình bệnh viện Thể thao Việt Nam đã quan tâm, giúp đỡ và đồng hành cùng tôi khám, phẫu thuật và chăm sóc bệnh nhân. - Xin chân thành cảm ơn các thầy cô cùng các anh em học viên cao học, nội trú - những người đã động viên, giúp đỡ tôi hoàn thành luận án này. - Xin chân thành cảm ơn các anh chị em, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên giúp đỡ tôi trong cuộc sống cũng như trong công việc.

- Con xin bày tỏ lòng biết ơn vô hạn đến bố mẹ kính yêu, đã dày công nuôi nấng và dạy dỗ con nên người, các anh chị, em trong gia đình đã tạo mọi điều kiện cho con, em được học tập và hoàn thành công việc của mình. - Cảm ơn vợ và các con đã luôn là hậu phương vững chắc, luôn chăm sóc, ủng hộ và ở bên anh lúc vui hay buồn, thành công cũng như thất bại. - Xin chân thành cảm ơn các bệnh nhân trong nhóm nghiên cứu đã sẵn lòng hợp tác để tôi hoàn thành nghiên cứu này. - Xin gửi chút lòng tưởng nhớ tới hương hồn những người đã hiến dâng thân xác của mình cho sự phát triển của Y học, cho chúng tôi có cơ hội được học tập và nghiên cứu.

Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Học viên Lê Thanh Tùng DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Tiếng Anh (Tiếng Việt) % Tỷ lệ phần trăm ̅ Mean (Giá tr trung bình) HbsAg Hepatitis B surface Antigen (Kháng nguyên b mặt siêu vi B) HCV Hepatitus C Virus (Viêm gan siêu vi C) HIV Human immunodeficiency virus infection (Hội chứng suy gi m miễn d ch mắc ph i ở người lớn) ID Identification (Mã số bệnh nhân nghiên cứu theo thứ t b n ghi) IKDC International Knee Documentation Committee (Ủy ban thông tin Quốc tế v khớp gối) Max Maximim (Giá tr lớn nhất) Min Minimum (Giá tr nhỏ nhất) n Số lư ng OR Odds Ratio (Tỷ suất chênh) SD Standard Deviation (Độ lệch chuẩn) PTNS Phẫu thuật nội soi T0 Thời điểm trước phẫu thuật T1 Thời điểm vào viện T3 Thời điểm sau phẫu thuật 3 tháng T6 Thời điểm sau phẫu thuật 6 tháng T12 Thời điểm sau phẫu thuật 12 tháng Tn Thời điểm kết thúc nghiên cứu/theo dõi TB Trung bình VAS Visual Analogue Scale (Thang điểm đ nh gi đau) MỤC LỤC ĐẶT VẤN ĐỀ. 1 CHƢƠNG 1: TỔNG QUAN TÀI LIỆU. Gi i phẫu và sinh cơ học khớp gối. Gi i phẫu khớp gối .Gi i phẫu dây chằng chéo sau.

5 1 2 Nguy n nhân, cơ chế đứt dây chằng chéo sau. phân loại tổn thương ây chằng chéo sau. Phân loại theo thời gian. Phân loại theo v trí tổn thương.

Phân loại theo mức độ tổn thương DCCS. Các nghiệm ph p thăm kh m và chẩn đo n. Cận lâm sàng. 17 1 5 Đi u tr tổn thương DCCS.

26 1 5 2 Đi u tr phẫu thuật. Các kỹ thuật tái tạo DCCS. Sử dụng gân Achilles đồng loại trong tái tạo dây chằng. Tình hình Sử dụng gân Achilles đồng loại trong tái tạo dây chằng .33 1 6 2 Ưu như c điểm của m nh ghép gân Achilles trong tái tạo DC.

35 1 6 3 C c nguy cơ của việc sử dụng m nh ghép gân đồng loại. Quá trình li n m nh ghép đồng loại. 36 CHƢƠNG 2: ĐỐI TƢỢNG VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. 37 2 1 Đối tư ng nghiên cứu.

Tiêu chuẩn chọn bệnh nhân nghiên cứu. Tiêu chuẩn l a chọn. Tiêu chuẩn loại trừ bệnh nhân nghiên cứu. Thời gian và đ a điểm tiến hành nghiên cứu.

38 2 3 Phương ph p nghi n cứu. Thiết kế nghiên cứu. Chọn mẫu và cỡ mẫu.3 C c ước tiến hành nghiên cứu. Biến số và chỉ số trong nghiên cứu.

Trang thiết b , công cụ và phương tiện sử dụng trong nghiên cứu43 2. Phẫu thuật nội soi tái tạo dây chằng chéo sau khớp gối bằng m nh ghép gân Achilles đồng loại. Theo dõi sau phẫu thuật. 55 2 3 8 Đ nh gi kết qu đi u tr.

57 2 3 9 Đánh giá kết qu bằng phim chụp CHT sau phẫu thuật .10 Phương ph p xử lý số liệu.11 Đạo đức nghiên cứu. 63 CHƢƠNG 3: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. 65 3 1 Đặc điểm chung của bệnh nhân nghiên cứu. 65 3 2 Đặc điểm lâm sàng.

66 3 2 1 Đặc điểm tổn thương ây chằng chéo sau. 66 3 2 2 Đặc điểm liên quan thời gian tổn thương ây chằng chéo sau. Triệu chứng cơ năng. Triệu chứng lâm sàng đ nh gi mất v ng khớp gối trong số BN nghiên cứu:.

68 3 5 Đặc điểm hình nh X-quang và cộng hưởng từ khớp gối. 69 3 5 1 Đặc điểm hình nh X-quang. 69 3 5 2 Độ di lệch mâm chầy trước phẫu thuật trên phim XQ sử dụng khung kéo Telos. Kết qu phim chụp cộng hưởng từ khớp gối.

C c đặc điểm kỹ thuât trong phẫu thuật tái tạo DCCS bằng m nh ghép gân Achilles đồng loại. 73 3 6 1 Đặc điểm gân ghép đồng loại. Kết qu kh o s t đường hầm đùi và đường hầm chày. 74 3 6 3 K ch thước phương tiện cố đ nh m nh ghép.

Xử trí tổn thương phối h p. Thời gian phẫu thuật. Tai biến trong phẫu thuật. Kết qu phẫu thuật.

Kết qu gần. 76 3 7 2 Đ nh gi kết qu đi u tr tại thời điểm T3 và T6 và T12. Kết qu kiểm tra thời điểm sau mổ 12 tháng. Một số kết qu ở nhóm nghiên cứu tại thời điểm theo dõi xa nhất Tn:.

Một số yếu tố liên quan đến kết qu đi u tr. Mối liên quan gi a các tổn thương phối h p với kết qu đi u tr 88 3. Mối liên quan gi a các nhóm tuổi với kết qu đi u tr. Mối liên quan gi a k ch thước m nh ghép với kết qu đi u tr .9 Đ nh gi DCCS tr n phim chụp cộng hưởng từ.

Hình thái và tín hiệu của m nh ghép DCCS. Đặc điểm hình nh của đường hầm trên phim CHT. 92 CHƢƠNG 4: BÀN LUẬN. 93 4 1 Đặc điểm chung của bệnh nhân trong nghiên cứu.

Đặc điểm phân bố theo tuổi. 93 4 1 2 Đặc điểm phân bố theo giới. Nguyên nhân chấn thương. Bàn luận v đặc điểm lâm sàng và Xquang và CHT khớp gối.

96 4 2 1 Đặc điểm lâm sàng trước mổ. 96 4 2 2 Đặc điểm phim chụp Xquang. 100 4 2 3 Đặc điểm tổn thương DCCS tr n phim CHT. Bàn luận v chỉ đ nh phẫu thuật.

Bàn luận v kỹ thuật tái tạo DCCS bằng gân Achilles đồng loại. L a chọn m nh ghép gân Achilles. 108 4 4 2 K ch thước m nh ghép dây chằng:. Kỹ thuật tái tạo dây chằng chéo sau:.

112 4 4 4 Đ nh gi chức năng khớp gối sau mổ. Bàn luận v các yếu tố thuận l i của việc sử dụng m nh ghép đồng loại trong tạo hình dây chằng chéo sau khớp gối. Thời gian phẫu thuật .2 Đau sau phẫu thuật. C i thiện i n độ vận động gối.

Bàn luận v các yếu tố nguy cơ của việc sử dụng m nh ghép đồng loại124 4 6 1 Nguy cơ nhiễm trùng.6 2 Nguy cơ lây truy n bệnh truy n nhiễm.6 3 Nguy cơ th i loại m nh ghép và s li n m nh ghép đồng loại. Bàn luận v các tai biến – biến chứng sau mổ. 132 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 133 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC DANH MỤC BẢNG B ng 1.

B ng đ nh gi độ tổn thương DCCS theo Glen T Feltham. Đ nh gi i n độ vận động khớp gối. Đ nh gi kết qu nghiệm ph p ngăn kéo sau. Phân loại thang điểm Lysholm.

Đặc điểm chung của bệnh nhân nghiên cứu. Đặc điểm tổn thương ây chằng chéo sau. Triệu chứng th c thể. Đặc điểm khớp gối qua X-quang quy ước trước phẫu thuật .