Quản lý nhà nước xây dựng nông thôn mới - Huyện Quế Sơn, Quảng Nam

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VÕ THANH HƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRONG LĨNH VỰC XÃ HỘI TỪ THỰC TIỄN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI, năm 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI VÕ THANH HƯỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRONG LĨNH VỰC XÃ HỘI TỪ THỰC TIỄN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM Chuyên ngành : Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số : 8 38 01 02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. VŨ THƯ HÀ NỘI, năm 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là đề tài luận văn của riêng tôi, các số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn “Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực xã hội từ thực tiễn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam” là hoàn toàn trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định, không trùng lặp với các đề tài khác trong cùng lĩnh vực. Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về lời cam đoan này. Quảng Nam, ngày tháng năm 2020 Tác giả luận văn Võ Thanh Hường luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

1 CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRONG LĨNH VỰC XÃ HỘI CỦA ỦY BAN NHÂN DÂN HUYỆN. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực xã hội của Uỷ ban nhân dân huyện. Nội dung của quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực xã hội. Các yếu tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước lĩnh vực xã hội trong xây dựng nông thôn mới.

25 CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC LĨNH VỰC XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG NÔNG THÔN MỚI TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế xã hội của huyện Quế Sơn ảnh hưởng đến quản lý nhà nước lĩnh vực xã hội trong xây dựng nông thôn mới. Hoạt động quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực xã hội từ thực tiễn huyện Quế Sơn. Đánh giá chung về thực trạng quản lý nhà nước đối với xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực xã hội của huyện Quế Sơn trong thời gian qua.

50 CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC LĨNH VỰC XÃ HỘI TRONG XÂY DỰNG TỪ THỰC TIỄN HUYỆN QUẾ SƠN, TỈNH QUẢNG NAM. Quan điểm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xã hội trong xây dựng nông thôn mới ở huyện Quế Sơn. Các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước lĩnh vực xã hội trong xây dựng nông thôn mới. 74 TÀI LIỆU THAM KHẢO luan an DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nghĩa đầy đủ 1 UBND Ủy ban nhân dân 2 HĐND Hội đồng nhân dân 3 HVHC Học viện hành chính 4 QLNN Quản lý nhà nước 5 MTQG Mục tiêu quốc gia 6 XDNTM Xây dựng nông thôn mới Mục tiêu quốc gia xây dựng nông thôn 7 MTQGXDNTM mới 8 ANTT An ninh trật tự 9 KT-XH Kinh tế - xã hội 10 CNH,HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa 11 MTTQ Mặt trận tổ quốc 12 CTXD Chương trình xây dựng 13 PTNT Phát triển nông thôn 14 BQL Ban quản lý 15 BCĐ Ban chỉ đạo 16 THPT Trung học phổ thông 17 THCS Trung học cơ sở 18 NTM Nông thôn mới 19 BTV Ban thường vụ 20 BCH Ban chấp hành luan an MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Đất nước ta đang trên con đường hội nhập với nền kinh tế thế giới và khu vực, tạo ra những cơ hội lớn để đất nước phát triển nhanh hơn, toàn diện hơn, sớm đưa nước ta thoát khỏi tình trạng nước nghèo, kém phát triển. Tuy nhiên việc hội nhập và thực hiện nền kinh tế thị trường cũng đặt ra nhiều thách thức đối với sự phát triển kinh tế - xã hội trên các lĩnh vực, sự phân hóa giàu nghèo giữa nông thôn và thành thị ngày càng tăng, kinh tế khu vực nông thôn chậm phát triển, người dân còn hạn chế trong tiếp cận, hưởng thụ các dịch vụ công về văn hoá, giáo dục, y tế, so với đô thị. Với đặc thù nước ta có hơn 67% dân số sinh sống ở khu vực nông thôn thì việc giải quyết tốt các vấn đề nông nghiệp, nông thôn có ý nghĩa mang tính chiến lược đối với sự ổn định và phát triển bền vững của đất nước. Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng (khóa X) đã ban hành Nghị quyết số 26-NQ/TW ngày 05/08/2008 về vấn đề Nông nghiệp, Nông dân, Nông thôn.

Nghị quyết đã xác định mục tiêu xây dựng Nông thôn mới đến năm 2020.Theo đó Chính phủ cũng đã ban hành Quyết định số 491/QĐ-TTg ngày 16/04/2009 ban hành Bộ tiêu chí quốc gia về xây dựng nông thôn mới, Quyết định số 800/QĐ-TTg ngày 04/06/2010 phê duyệt chương trình mục tiêu Quốc gia về xây dựng nông thôn mới (2010-2020) và nhiều văn bản khác. Qua quá trình thực hiện, tính đến tháng 10/2019, cả nước đã có 4.665 xã (52,4%) đã được công nhận đạt chuẩn nông thôn mới, tăng 35,3% so với cuối năm 2015 và hoàn thành vượt 2,4% so với mục tiêu 10 năm (2010 - 2020) của Đảng, Quốc hội và Chính phủ giao. Đồng thời, đã có 109 đơn vị cấp huyện của 41 tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương đã được Thủ tướng Chính phủ công nhận đạt chuẩn nông thôn mới.Như vậy, Chương trình xây dựng nông thôn mới đã cán đích trước 1 năm so với mục tiêu Quốc hội đề 1 luan an ra và sẵn sàng cho giai đoạn mới. Tuy nhiên, theo đánh giá của Ban chỉ đạo Chương trình xây dựng nông thôn mới Trung ương, các xã đạt chuẩn nông thôn mới tập trung ở địa phương có kinh tế phát triển, còn ở những vùng khó khăn, tỷ lệ đạt chuẩn chưa cao.

Mặt khác các tiêu chí nông thôn mới đạt cao phần lớn là tiêu chí “mềm”, cần ít kinh phí, còn các tiêu chí về xây dựng kết cấu hạ tầng còn đạt thấp.Tình trạng nợ đọng trong xây dựng nông thôn mới còn nhiều. Bên cạnh đó, thu nhập của nông dân nhiều vùng có xu hướng giảm do khó tiêu thụ nông sản, giá xuất khẩu một số mặt hàng chính giảm mạnh, ảnh hưởng đến đời sống và xây dựng, phát triển bền vững nông thôn mới. Chênh lệch về tiến độ, kết quả xây dựng nông thôn mới giữa các vùng có xu hướng gia tăng, nhiều địa phương bị động, lúng túng trong việc kiện toàn bộ máy điều phối nông thôn mới, vận dụng chính sách chưa linh hoạt nên huy động nguồn lực thấp. Quá trình vận dụng, có những tiêu chí của chương trình xây dựng nông thôn mới chưa thật phù hợp thực tiễn tại một số địa phương.

Huyện Quế Sơn là huyện trung du của tỉnh Quảng Nam, có nhiều lợi thế trong phát triển kinh tế - xã hội. Qua gần 09 năm triển khai thực hiện Chương trình MTQG xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện, đã đạt một số kết quả đáng ghi nhận. Đến nay, đã có 5 xã đạt chuẩn nông thôn mới. Tổng số tiêu chí đạt của các xã nông thôn mới trên địa bàn là 193 tiêu chí, bình quân toàn huyện đạt chuẩn 14,84 tiêu chí/xã, tăng 2,74 tiêu chí/xã so năm 2015, không còn xã đạt chuẩn dưới 10 tiêu chí, có 3 thôn được công nhận đạt chuẩn “Khu dân cư nông thôn mới kiểu mẫu”.

Trong gần 04 năm qua, tổng nguồn vốn được huy động đầu tư xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện hơn 358 tỷ đồng. Cơ sở hạ tầng được quan tâm đầu tư xây dựng; thu nhập và điều kiện sống của người dân cải thiện đáng kể. Đến cuối năm 2018, thu nhập bình quân đầu người đạt 31 triệu đồng/năm, tăng gần 4 triệu đồng so với 3 năm trước đây. Tỷ lệ hộ nghèo còn 6,36%, giảm hơn 5,7% so năm 2015.Mặc dù, đã đạt được 2 luan an nhiều thành quả quan trọng nhưng thực tế cho thấy việc triển khai thực hiện chương trình xây dựng nông thôn mới ở huyện Quế Sơn trong 5 năm qua vẫn còn không ít khó khăn, vướng mắc đặc biệt là trong lĩnh vực giáo dục, y tế và văn hóa.

Từ thực tế và yêu cầu trên tác giả chọn đề tài: “Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới trong lĩnh vực xã hội từ thực tiễn huyện Quế Sơn, tỉnh Quảng Nam” làm luận văn Thạc sĩ nhằm góp phần vào thực tiễn công tác, chỉ đạo và thực hiện chương trình Quốc gia về xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện Quế Sơn. Tình hình nghiên cứu đề tài Trong những năm qua, nghiên cứu quản lý nhà nước về nông thôn thu hút được sự quan tâm của nhiều tác giả. Một số công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài này có thể kể đến là: Đề tài “Đổi mới quản lý nhà nước đối với nông nghiệp Việt Nam” của Hoàng Sỹ Kim, luận văn thạc sĩ hành chính công năm 2001 đã chú trọng đến những giải pháp nhằm đổi mới quản lý nhà nước về nông nghiệp của Việt Nam. “Nông nghiệp, nông dân, nông thôn Việt Nam - Hôm nay và mai sau”, của TS.Đặng Kim Sơn, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia 2008.

Tác phẩm đề cập đến thực trạng các vấn đề nông nghiệp, nông dân, nông thôn hiện nay, những thành tựu và khó khăn; đề xuất những định hướng và kiến nghị chính sách nhằm đưa nông nghiệp, nông dân, nông thôn ngày càng phát triển. “Xây dựng Nông thôn mới cấp xã tại huyện Gò Quao, tỉnh Quảng Nam” của Ngô Huyền Trang, luận văn thạc sĩ quản lý công năm 2015 trên cơ sở phân tích thực trạng tình hình xây dựng nông thôn mới trên địa bàn huyện đã chú trọng đến những giải pháp thực hiện 19 tiêu chí xây dựng nông thôn mới trên địa bàn xã trong huyện Gò Quao. 3 luan an “Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới - từ thực tiễn huyện Bình Chánh, Thành phố Hồ Chí Minh” của Huỳnh Trần Huy, luận văn thạc sĩ quản lý công năm 2013 đã chú trọng đến những giải pháp quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới. “Quản lý nhà nước về xây dựng nông thôn mới tại huyện Hoà Vang, thành Phố Đà Nẵng” của Lê Thị Bính Thuận (2014), Luận văn Thạc sĩ – Quản lý công, HVHC Quốc gia.