Luận án: Tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên - Phân tích và giải pháp

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ====***==== ĐẶNG PHI TRƯỜNG TỰ TẠO VIỆC LÀM CỦA THANH NIÊN NÔNG THÔN TỈNH THÁI NGUYÊN LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH QUẢN TRỊ NHÂN LỰC HÀ NỘI - 2020 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN ====***==== ĐẶNG PHI TRƯỜNG TỰ TẠO VIỆC LÀM CỦA THANH NIÊN NÔNG THÔN TỈNH THÁI NGUYÊN Chuyên ngành: KINH TẾ LAO ĐỘNG Mã số: 9340404 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS. VŨ HOÀNG NGÂN HÀ NỘI - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi thực hiện và không vi phạm sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Nghiên cứu sinh Đặng Phi Trường ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án, NCS đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và tạo mọi điều kiện thuận lợi của giáo viên hướng dẫn, các thầy cô giáo, đồng nghiệp, gia đình và bạn bè.

NCS xin chân thành cảm ơn PGS.TS Vũ Hoàng Ngân về sự hướng dẫn, chỉ bảo tỉ mỉ, tận tình và tâm huyết trong suốt quá trình học tập và làm luận án của NCS. Xin trân trọng gửi lời cảm ơn tới tập thể lãnh đạo, các giảng viên khoa Kinh tế và Quản lý Nguồn nhân lực đã tạo mọi điều kiện thuận lợi, giúp đỡ và góp ý để luận án được hoàn thiện. Xin gửi lời cảm ơn tới các cán bộ thuộc Viện Đào tạo Sau đại học - Trường Đại học Kinh tế quốc dân đã tạo điều kiện thuận lợi, hướng dẫn thủ tục hành chính, quy trình thực hiện để tôi hoàn thành chương trình đào tạo. Tôi cũng xin trân trọng cảm ơn lãnh đạo Trường ĐH Kinh tế & QTKD Thái Nguyên, Khoa Quản lý - Luật kinh tế, các bạn đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện tốt nhất để tôi có thể nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Cuối cùng, tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè và đồng nghiệp đã tận tình hỗ trợ, giúp đỡ tôi trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu. Hà Nội, ngày tháng năm 2020 Nghiên cứu sinh Đặng Phi Trường iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG, HÌNH.

vii MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Các nghiên cứu về việc làm, giải quyết việc làm. Các nghiên cứu về tự tạo việc làm.

Nghiên cứu vai trò của tự tạo việc làm đối với nền kinh tế. Nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng tới tự tạo việc làm. Tổng hợp kết quả tác động của các nhân tố đến tự tạo việc làm. Khoảng trống nghiên cứu.

20 TÓM TẮT CHƯƠNG 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN. Các vấn đề cơ bản về thanh niên nông thôn. Khái niệm về thanh niên và thanh niên nông thôn.

Đặc điểm thanh niên và thanh niên nông thôn. 24 b, Một số đặc điểm riêng của thanh niên nông thôn Việt Nam. Vai trò của tự tạo việc làm đối với thanh niên nông thôn. Các vấn đề cơ bản về tự tạo việc làm.

Lý luận chung về tự tạo việc làm. Ý định, quyết định và quyết định duy trì tự tại việc làm của thanh niên. Một số lý thuyết sử dụng trong nghiên cứu tự tạo việc làm. Lý thuyết cơ sở nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến tự tạo việc làm.

Khung nghiên cứu. Cơ sở thực tiễn về tự tạo việc làm của thanh niên. 46 TÓM TẮT CHƯƠNG 2. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Quy trình nghiên cứu. 51 iv Quy trình nghiên cứu được thực hiện gồm các bước. Câu hỏi nghiên cứu. Phương pháp thu thập và phân tích dữ liệu.

Phương pháp thu thập dữ liệu. Phương pháp phân tích dữ liệu. Biến nghiên cứu và kỳ vọng. Dữ liệu nghiên cứu.

66 TÓM TẮT CHƯƠNG 3. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội tỉnh Thái Nguyên. Điều kiện tự nhiên.

Điều kiện kinh tế - xã hội. Thực trạng việc làm, tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Kết quả tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Cơ cấu việc làm của lao động thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên.

Cơ cấu về giới của lực lượng lao động thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Cơ cấu về trình độ đào tạo, học vấn. Thực trạng các nhân tố ảnh hưởng tới tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Đặc điểm cá nhân với tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên.

Thái độ đối với quyết định tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Nhận thức kiểm soát hành vi với quyết định tự tạo việc làm. Khả năng huy động tài chính cá nhân với quyết định tự tạo việc làm. Ý kiến người xung quanh với quyết định tự tạo việc làm.

Hỗ trợ tự tạo việc làm của các tổ chức đoàn thể tới quyết định tự tạo việc làm. Chính sách hỗ trợ của nhà nước với quyết định tự tạo việc làm. Đánh giá chung về tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên v. Kết quả nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến quyết định tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tại tỉnh Thái Nguyên.

Kết quả phân tích nhân tố (EFA). Ý định tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Quyết định tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Quyết định duy trì tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên .110 TÓM TẮT CHƯƠNG 4.

Mục tiêu, định hướng giải quyết việc làm và tự tạo việc làm của tỉnh Thái Nguyên. Kết quả nghiên cứu. Khuyến nghị giải pháp thúc đẩy tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền về tinh thần doanh nhân là cơ sở hình thành nhận thức về tự tạo việc làm, lợi ích tự tạo việc làm.

Tạo cơ chế để thanh niên nông thôn dễ dàng tiếp cận nguồn vốn tín dụng, nguồn tài chính hỗ trợ tự tạo việc làm. Phát triển các dịch vụ đào tạo nghề, kỹ năng nghề và công việc tự tạo. Hoàn thiện hệ thống chính sách, và cải thiện công tác thực thi chính sách hỗ trợ Thanh niên tự tạo việc làm. Phát huy vai trò của gia đình các mối quan hệ thân cận khác đối với tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn.

124 TÓM TẮT CHƯƠNG 5. 127 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. 130 TÀI LIỆU THAM KHẢO. i vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT Ký hiệu Diễn giải CS Chính sách EFA Phương pháp phân tích nhân tố khám phá (Exploratory factor analysis) EU Liên minh Châu Âu NCS Nghiên cứu sinh NT Nhận thức kiểm soát hành vi QĐ Quyết định SWOT Điểm mạnh - Điểm yếu - Cơ hội - Thách thức TC Khả năng huy động tài chính TD Thái độ TPB Theory of planned behavior TTVL Tự tạo việc làm TW Trung Ương YK Ý kiến người xung quanh vii DANH MỤC BẢNG, HÌNH Bảng: Bảng 3.

Thang đo quãng Likert đo lường mức độ đồng ý. Diễn giải thang đo, căn cứ và giả thuyết tác động của các biến. Thông tin về đối tượng điều tra. Kết quả tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên.

Cơ cấu việc làm của lao động thanh niên tỉnh Thái Nguyên. Lực lượng lao động thanh niên tỉnh Thái Nguyên. Cơ cấu về trình độ đàotạo, học vấn của thanh niên tỉnh Thái Nguyên (tuổi 15 - 30). Cơ cấu ngành nghề của thanh niên tỉnh Thái Nguyên (tuổi 15 - 30).

Giới tính của thanh niên trong lựa chọn tự tạo việc làm. Trình độ học vấn của thanh niên trong lựa chọn tự tạo việc làm. Tuổi của thanh niên trong lựa chọn tự tạo việc làm. Thành phần dân tộc của thanh niên trong quyết định tự tạo việc làm.

Tham gia vào các tổ CTXH của thanh niên. Tình trạng hôn nhân của thanh niên. Tình trạng sức khỏe của thanh niên. Lựa chọn tự tạo việc làm của thanh niên ở các địa bàn nghiên cứu.

Thái độ đối với tự tạo việc làm của thanh niên. Nhận thức kiểm soát hành vi của cá nhân. Khả năng huy động tài chính. Ý kiến người xung quanh với quyết định tự tạo việc làm của thanh niên.

Hỗ trợ tự tạo việc làm của các tổ chức đoàn thể. Chính sách nhà nước trong hỗ trợ tự tạo việc làm của thanh niên. Kết quả kiểm định độ tin cậy thang đo. Kết quả kiểm định sự phù hợp và tương quan các thang đo.

Kết quả kiểm định phương sai trích. Kết quả EFA Rotated component matrix. Các nhân tố ảnh hưởng tới ý định tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Ước lượng các nhân tố ảnh hưởng tới quyết định tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên.

Tác động biên của các biến tới quyết định tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Ước lượng các nhân tố ảnh hưởng tới quyết định duy trì tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Tác động biên của các biến tới quyết định duy trì tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Lý thuyết về nhận thức xã hội Bandura 1986.

Mô hình sự kiện khởi sự kinh doanh SEE (Shapero và Sokol, 1982). Mô hình khởi sự kinh doanh của Shapero (1984). Mô hình lý thuyết ý định của Shapero- Krueger (2000). Lý thuyết hành động hợp lý (Ajzen & Fishbein, 1975.

Lý thuyết hành vi có kế hoạch (Ajzen, 1991). Sơ đồ quy trình nghiên cứu. Mô hình quyết định tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên. Mối quan hệ giữa ý định TTVL, QĐ TTVL và QĐ duy trì TTVL.

Nguyên nhân thanh niên lựa chọn Tự tạo việc làm. Nguyên nhân thanh niên từ bỏ Tự tạo việc làm. Nguyên nhân thanh niên duy trì việc làm tự tạo. Xu hướng biến động hoạt động tự tạo việc làm của thanh niên nông thôn tỉnh Thái Nguyên trong lĩnh vực nông nghiệp giai đoạn 2013-2018.

Tính cấp thiết của đề tài Trong những năm gần đây, Việt Nam đã đạt được những thành tựu kinh tế xã hội đáng chú ý.