Nghiên cứu tư tưởng triết học khoa học Francis Bacon - Luận án Phạm Thanh Tùng
Phân tích tư tưởng triết học về khoa học của Francis Bacon trong tác phẩm "Công cụ mới", luận án TS triết học 62 22 80 05.
Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử
Luan An
Luận án Tiến sĩ
Năm xuất bản
Số trang
167
Thời gian đọc
26 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Mục lục chi tiết
Tóm tắt nội dung
I.Francis Bacon Cải cách tư duy khoa học và phê phán
Francis Bacon là một triết gia tiên phong. Ông kêu gọi một cuộc cải cách triệt để trong nhận thức. Tư tưởng của ông hướng tới việc xây dựng một phương pháp khoa học mới, hiệu quả hơn. Phương pháp này thay thế các lối tư duy cũ kỹ, kém hiệu quả. Bacon nhận thấy tri thức thời đại ông bế tắc, trì trệ. Triết học Kinh viện đã thống trị quá lâu, kìm hãm sự phát triển. Tư duy suy biện và giáo điều không mang lại tiến bộ thực sự. Francis Bacon nhấn mạnh mục đích cốt lõi của khoa học. Mục đích là nâng cao quyền năng con người trước tự nhiên. Khoa học không chỉ để hiểu biết thuần túy. Khoa học phải để cải tạo thế giới, mang lại lợi ích thiết thực. Ông tin rằng sự thay đổi trong triết học là cần thiết. Đây là nền tảng vững chắc cho sự phát triển khoa học. Bacon được xem là người đặt nền móng vững chắc cho Chủ nghĩa kinh nghiệm hiện đại, mở ra kỷ nguyên mới cho tri thức.
1.1. Phê phán Triết học Kinh viện truyền thống
Triết học Kinh viện bị Francis Bacon chỉ trích mạnh mẽ. Trường phái này dựa chủ yếu vào logic hình thức của Aristoteles. Triết học Kinh viện quá chú trọng vào tư biện và diễn dịch. Nó không khuyến khích thực nghiệm hay quan sát trực tiếp. Các nhà kinh viện tập trung vào việc bình giải kinh điển. Họ ít quan tâm đến việc khám phá thế giới tự nhiên. Cách tiếp cận này khiến khoa học đình trệ, thiếu sức sống. Bacon gọi đó là "khoa học của từ ngữ", không phải "khoa học của sự vật". Tri thức kinh viện xa rời thực tế, thiếu tính ứng dụng. Nó không giúp con người kiểm soát hay cải tạo tự nhiên. Francis Bacon yêu cầu từ bỏ lối tư duy lỗi thời này. Ông kêu gọi thay thế bằng một phương pháp mới, hiệu quả và thực tiễn hơn. Việc loại bỏ ảnh hưởng của Triết học Kinh viện là bước quan trọng. Đó là bước để mở đường cho Cải cách khoa học.
1.2. Chống lại chủ nghĩa chủ quan và giáo điều
Francis Bacon kiên quyết đấu tranh chống lại chủ nghĩa chủ quan. Ông cũng phản đối mạnh mẽ tư duy giáo điều. Chủ nghĩa chủ quan làm sai lệch nhận thức con người. Nó dựa vào những thành kiến cá nhân, những niềm tin cố hữu. Giáo điều khóa chặt tư duy, cản trở sự khám phá mới mẻ. Nó ngăn chặn sự phát triển của tri thức. Bacon chỉ ra những sai lầm này một cách rõ ràng. Ông cho rằng chúng là trở ngại lớn. Trở ngại đối với sự tiến bộ của khoa học và nhân loại. Cần có một tư duy khách quan, cởi mở. Tư duy này dựa trên bằng chứng thực tế, không thiên vị. Nó không bị ràng buộc bởi các niềm tin cố định hay giáo lý. Loại bỏ những ngẫu tượng nhận thức (Idols) là điều tối cần thiết. Điều này giúp con người tiếp cận tri thức một cách trung thực nhất. Đây là một phần quan trọng của Lý thuyết nhận thức của Bacon.
II.Phương pháp khoa học Bacon Quy nạp Thực nghiệm
Francis Bacon đề xuất một phương pháp khoa học đột phá. Phương pháp này nhấn mạnh vai trò của quan sát và thực nghiệm. Đây là cốt lõi của Chủ nghĩa kinh nghiệm mà ông khởi xướng. Phương pháp mới này thay thế hoàn toàn logic diễn dịch của Aristoteles. Bacon gọi nó là phương pháp quy nạp thực nghiệm, hay "quy nạp thực sự". Nó bắt đầu từ việc thu thập dữ liệu cụ thể, chi tiết. Sau đó, dữ liệu được phân tích để tổng hợp thành các nguyên lý chung. Quy nạp giúp khám phá quy luật tự nhiên ẩn giấu. Nó không chỉ đơn thuần sắp xếp tri thức có sẵn. Phương pháp này mở ra con đường mới. Con đường dẫn đến tri thức đáng tin cậy và có kiểm chứng. Mục tiêu cuối cùng là đạt được quyền năng thực sự. Quyền năng kiểm soát và cải tạo tự nhiên, phục vụ đời sống con người. Đây là một phần trung tâm trong tư tưởng Francis Bacon.
2.1. Nền tảng của phương pháp quy nạp mới
Phương pháp quy nạp của Francis Bacon khác biệt căn bản. Nó không phải quy nạp giản đơn chỉ đếm các trường hợp. Quy nạp của Bacon yêu cầu quá trình loại trừ có hệ thống. Mục tiêu là tìm kiếm "dạng thức" (forms) của các sự vật. Đây là những nguyên nhân cơ bản, bản chất của hiện tượng. Bacon đề xuất sử dụng các bảng khảo sát chi tiết. Bảng này gồm bảng hiện diện, bảng vắng mặt và bảng cấp độ. Chúng giúp phân tích dữ liệu một cách khoa học. Từ đó, xác định các thuộc tính chung và loại bỏ những yếu tố không liên quan. Quá trình này giúp đi từ cái riêng đến cái chung, từ dữ liệu cụ thể đến quy luật phổ quát. Đó là bước tiến quan trọng cho Phương pháp khoa học. Nó đặt nền móng cho cách tiếp cận khoa học hiện đại.
2.2. Vai trò trọng yếu của thực nghiệm và quan sát
Thực nghiệm và quan sát là nền tảng vững chắc. Chúng cung cấp dữ liệu tin cậy cho khoa học. Francis Bacon khẳng định tầm quan trọng tuyệt đối của chúng. Thực nghiệm không chỉ là xem xét thụ động. Thực nghiệm là can thiệp chủ động vào tự nhiên. Mục đích là bộc lộ những bí mật tiềm ẩn của tự nhiên. Quan sát khoa học đòi hỏi sự tỉ mỉ, cẩn trọng. Nó cần sự khách quan tối đa, không định kiến. Dữ liệu từ thực nghiệm cần được ghi chép kỹ lưỡng. Sau đó, nó được phân tích có hệ thống, minh bạch. Bacon tin rằng tự nhiên chỉ bộc lộ bản thân một cách đầy đủ. Nó bộc lộ qua thực nghiệm có kiểm soát và lặp lại. Đây là cách duy nhất để hiểu thế giới một cách chính xác. Vai trò của thực nghiệm là không thể phủ nhận trong triết học khoa học của ông.
2.3. Thu thập dữ liệu phân tích khách quan
Quy trình khoa học theo Francis Bacon bắt đầu với thu thập dữ liệu. Dữ liệu phải được thu thập cẩn thận, không sai lệch. Nó dựa trên Quan sát khoa học trực tiếp và thực nghiệm. Tuyệt đối không có định kiến hay giả định trước. Sau đó là giai đoạn phân tích khách quan và có hệ thống. Các dữ liệu được sắp xếp, so sánh một cách logic. Mục tiêu là loại bỏ những giả thuyết không phù hợp. Mục tiêu cuối cùng là tìm ra mối liên hệ nhân quả. Phương pháp này tránh xa mọi suy đoán hay phỏng đoán. Nó tập trung hoàn toàn vào bằng chứng thực nghiệm rõ ràng. Sự khách quan là nguyên tắc vàng của phương pháp này. Nó đảm bảo tính chính xác và độ tin cậy của tri thức khoa học. Đây là một phần không thể thiếu của Chủ nghĩa kinh nghiệm.
III.Novum Organum Chủ nghĩa kinh nghiệm và Francis Bacon
Novum Organum (Công cụ mới) là một tác phẩm vĩ đại. Nó là tuyên ngôn triết học và khoa học của Francis Bacon. Cuốn sách này trình bày chi tiết Phương pháp khoa học của ông. Novum Organum đối lập hoàn toàn với Organon của Aristotle. Organon là công cụ logic cũ, dựa trên diễn dịch. Novum Organum đặt nền móng vững chắc cho Chủ nghĩa kinh nghiệm. Nó khẳng định kinh nghiệm là nguồn gốc duy nhất của tri thức. Tri thức đúng đắn đến từ việc tương tác với thế giới vật chất. Nó không đến từ lý lẽ suông hay suy đoán. Bacon kêu gọi con người trở lại tự nhiên. Trở lại với thế giới thực tế để khám phá. Khám phá các quy luật tự nhiên thông qua thực nghiệm và quan sát. Tác phẩm này là một cột mốc quan trọng.
3.1. Novum Organum Công cụ mới cho khoa học
"Novum Organum" được xuất bản vào năm 1620. Nó là lời kêu gọi mạnh mẽ cho sự thay đổi. Thay đổi phương pháp tư duy khoa học đã lỗi thời. Cuốn sách chia làm hai phần chính. Phần thứ nhất phê phán những sai lầm nhận thức, hay Tứ Đại Ngẫu Tượng. Phần thứ hai trình bày chi tiết phương pháp quy nạp mới. Đây là "công cụ" để khám phá tri thức mới mẻ. Cuốn sách này có ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều thế hệ. Nó định hình tư duy khoa học phương Tây trong nhiều thế kỷ. Novum Organum không chỉ là một cuốn sách. Nó là biểu tượng của Cải cách khoa học thời Phục hưng. Nó mở đường cho sự phát triển của khoa học hiện đại.
3.2. Chủ nghĩa kinh nghiệm làm cốt lõi nhận thức
Francis Bacon được coi là cha đẻ của Chủ nghĩa kinh nghiệm hiện đại. Ông tin rằng mọi tri thức đều bắt nguồn từ kinh nghiệm. Kinh nghiệm cảm tính là điểm xuất phát ban đầu. Nó cung cấp dữ liệu thô từ thế giới bên ngoài. Não bộ sau đó xử lý dữ liệu này một cách có hệ thống. Từ đó hình thành khái niệm, quy luật và lý thuyết. Không có bất kỳ ý niệm bẩm sinh nào tồn tại. Mọi thứ đều được học hỏi và xây dựng. Qua Quan sát khoa học trực tiếp và tương tác với thế giới. Nguyên tắc này đặt nền móng vững chắc. Nền tảng cho toàn bộ khoa học thực nghiệm. Nó thúc đẩy mạnh mẽ các nghiên cứu dựa trên thực tế. Chủ nghĩa kinh nghiệm Bacon là kim chỉ nam cho các nhà khoa học.
IV.Lý thuyết nhận thức Tứ Đại Ngẫu Tượng của Bacon
Francis Bacon đã phát triển một Lý thuyết nhận thức đặc sắc. Ông chỉ ra những trở ngại lớn cho việc đạt được tri thức. Ông gọi chúng là "Tứ Đại Ngẫu Tượng" (Idols). Những ngẫu tượng này bóp méo nhận thức con người. Chúng khiến con người mắc phải những sai lầm phổ biến. Để đạt được tri thức khách quan và chân thực. Con người cần nhận diện rõ ràng và loại bỏ chúng. Đây là bước đầu tiên và quan trọng nhất. Bước này trong Phương pháp khoa học của Bacon. Việc này giúp "thanh lọc" tâm trí. Sau đó mới có thể quan sát tự nhiên một cách trung thực. Quan sát một cách chính xác, không bị thiên vị. Tứ Đại Ngẫu Tượng là một phần cốt lõi. Phần của bộ phận phê phán trong triết học Bacon, trước khi xây dựng phương pháp mới.
4.1. Khái niệm Tứ Đại Ngẫu Tượng Idols
Tứ Đại Ngẫu Tượng bao gồm bốn loại chính: Ngẫu tượng Bộ lạc, Ngẫu tượng Hang động, Ngẫu tượng Quảng trường và Ngẫu tượng Sân khấu. Ngẫu tượng Bộ lạc liên quan đến bản chất chung của loài người. Xu hướng khái quát hóa, tin vào điều mình muốn thấy. Ngẫu tượng Hang động là kinh nghiệm cá nhân và giáo dục riêng. Những thành kiến, giới hạn tư duy của mỗi người. Ngẫu tượng Quảng trường là sự sai lệch từ ngôn ngữ. Ngôn ngữ không chính xác gây ra hiểu lầm, tranh cãi. Ngẫu tượng Sân khấu là niềm tin mù quáng. Niềm tin vào các học thuyết cũ, triết học lỗi thời. Nhận diện chúng là bước giải phóng trí tuệ. Nó là nền tảng cho một Cải cách khoa học thực sự.
4.2. Vượt qua những rào cản nhận thức
Vượt qua Tứ Đại Ngẫu Tượng là một nhiệm vụ khó khăn. Nhiệm vụ này đòi hỏi sự kiên trì nhưng lại rất cần thiết. Francis Bacon khẳng định điều này một cách dứt khoát. Cần có ý thức tự phê phán mạnh mẽ. Phải liên tục kiểm tra lại mọi giả thuyết. Phải dựa vào Quan sát khoa học trực tiếp và Thực nghiệm. Dựa vào Thực nghiệm có hệ thống và lặp lại. Tránh phụ thuộc vào lời nói hay quyền uy. Tránh xa các lý thuyết cũ không kiểm chứng được. Việc này giúp tâm trí trở nên trong sáng, khách quan. Nó sẵn sàng tiếp nhận sự thật từ tự nhiên. Sự thật được khám phá một cách chính xác. Cải cách khoa học bắt đầu từ việc thanh lọc tâm trí này.
V.Giá trị hạn chế tư tưởng Francis Bacon về khoa học
Tư tưởng Francis Bacon mang lại giá trị to lớn. Nó định hướng lại toàn bộ khoa học. Nó đặt nền móng vững chắc cho khoa học thực nghiệm hiện đại. Tuy nhiên, cũng có những hạn chế nhất định. Bacon là người đầu tiên hệ thống hóa Phương pháp khoa học. Ông thúc đẩy mạnh mẽ sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành. Tuy nhiên, ông chưa đánh giá đúng vai trò của toán học. Toán học là công cụ thiết yếu cho khoa học. Ông cũng chưa nhận thấy tầm quan trọng của giả thuyết. Mặc dù vậy, ảnh hưởng của Bacon rất sâu rộng. Tư tưởng của ông là động lực mạnh mẽ cho Cải cách khoa học. Nó mở đường cho sự phát triển vượt bậc của khoa học sau này.
5.1. Giá trị và đóng góp của tư tưởng Bacon
Francis Bacon đã đóng góp một cách mạng. Ông định hình lại tư duy khoa học hiện đại. Giá trị lớn nhất là việc đề xuất Phương pháp khoa học mới. Phương pháp quy nạp thực nghiệm là trọng tâm. Nó nhấn mạnh Chủ nghĩa kinh nghiệm, Quan sát khoa học và Thực nghiệm. Bacon kêu gọi áp dụng khoa học vào đời sống. Mục đích là nâng cao chất lượng cuộc sống. Ông là người khởi xướng Cải cách khoa học triệt để. Tư tưởng của ông khuyến khích khám phá không ngừng. Nó loại bỏ giáo điều, mê tín và định kiến. Novum Organum là một cột mốc lịch sử. Nó đánh dấu sự ra đời của khoa học cận đại với cách tiếp cận mới. Ông thay đổi cách con người nhìn nhận và nghiên cứu thế giới.
5.2. Hạn chế trong triết học khoa học Bacon
Dù có nhiều đóng góp cách mạng, Bacon cũng có hạn chế. Ông quá đề cao quy nạp đơn thuần. Ông chưa thấy hết vai trò của diễn dịch logic. Diễn dịch cũng quan trọng trong việc xây dựng lý thuyết. Vai trò của giả thuyết trong nghiên cứu khoa học bị xem nhẹ. Toán học bị Bacon đánh giá thấp. Toán học là công cụ quan trọng để mô hình hóa. Nó giúp kiểm chứng các lý thuyết khoa học. Bacon chưa xây dựng được một hệ thống triết học hoàn chỉnh. Triết học của ông vẫn mang tính chất kinh nghiệm thô. Nó thiếu đi sự trừu tượng cần thiết cho lý thuyết. Những hạn chế này là do bối cảnh thời đại ông sống. Tuy nhiên, chúng không làm giảm đi giá trị. Giá trị tiên phong của Francis Bacon trong lịch sử tư tưởng.
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (167 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN PHẠM THANH TÙNG TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA FRANCIS BACON TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI” LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC HÀ NỘI – 2015 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI & NHÂN VĂN PHẠM THANH TÙNG TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA FRANCIS BACON TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI” Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng & Chủ nghĩa duy vật lịch sử Mã số: 62 22 80 05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS ĐỖ MINH HỢP HÀ NỘI – 2015 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ Triết học “Tư tưởng triết học về khoa học của Francis Bacon trong tác phẩm Công Cụ Mới” là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn của PGS.TS Đỗ Minh Hợp, không có sự sao chép từ các công trình khoa học khác. Các tài liệu, số liệu sử dụng trong luận án là chính xác, khách quan; những kết luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Hà Nội, ngày tháng năm 2015 Tác giả luận án Phạm Thanh Tùng MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VỀ ĐỀ TÀI.
Tài liệu nghiên cứu về các điều kiện và tiền đề cho sự ra đời tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm “Công cụ mới”. Tài liệu về các điều kiện kinh tế - xã hội và văn hóa. Tài liệu về những tiền đề lý luận. Tài liệu về thân thế của F.
Bacon và khái lược về tác phẩm “Công cụ mới”. Tài liệu nghiên cứu về tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong “Công cụ mới”. Quan niệm của F.Bacon về mục đích cơ bản của khoa học. Quan niệm của F.Bacon về bản chất của nhận thức khoa học.
Quan niệm của F.Bacon về triết học kinh viện. Quan niệm của F.Bacon về con đường nhận thức khoa học. Tài liệu về những giá trị và hạn chế của tư tưởng triết học về khoa học của F. 26 Kết luận chƣơng 1.
NHỮNG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ - XÃ HỘI, VĂN HÓA VÀ CÁC TIỀN ĐỀ CHO SỰ RA ĐỜI TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA F.BACON TRONG TÁC PHẦM “CÔNG CỤ MỚI”. Những điều kiện kiện kinh tế - xã hội, văn hóa. Logic học Aristotle. Triết học kinh viện hậu kỳ.
Triết học phục hưng. Thân thế, sự nghiệp của F. Bacon và tác phẩm công cụ mới. Thân thế và sự nghiệp của F.
Khái lược về tác phẩm công cụ mới của F. Khái niệm “triết học về khoa học”. 67 Kết luận chƣơng 2. NHỮNG NỘI DUNG CƠ BẢN CỦA TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI”.
Bộ phận phê phán .Bacon chống lại chủ nghĩa chủ quan trong nhận thức .Bacon phê phán tính chất tư biện của triết học kinh viện.Bacon phê phán chủ nghĩa giáo điều. Bộ phận xây dựng .Bacon khẳng định sự cần thiết phải có một phương pháp nhận thức mới. Cơ sở bản thể của nhận thức khoa học. Bản chất của nhận thức khoa học.
Con đường nhận thức khoa học. 112 Kết luận chƣơng 3. GIÁ TRỊ, HẠN CHẾ VÀ NHỮNG TÁC ĐỘNG TƢ TƢỞNG TRIẾT HỌC VỀ KHOA HỌC CỦA F.BACON TRONG TÁC PHẨM “CÔNG CỤ MỚI”. Giá trị và hạn chế của tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm” Công cụ mới”.
Giá trị tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm "Công cụ mới". Hạn chế tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong tác phẩm "Công cụ mới". Tác động của tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon trong “Công cụ mới” đến lịch sử khoa học và triết học phương Tây sau ông. 135 Kết luận chƣơng 4.
150 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. 153 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Tính cấp thiết của đề tài Khoa học là một hiện tượng lịch sử văn hóa. Mặc dù những mầm mống của khoa học xuất hiện từ thời cổ đại ở Trung Quốc cổ đại, ở Ai Cập cổ đại, ở Hy Lạp cổ đại, song khoa học theo nghĩa hiện đại của từ này chỉ ra đời ở thời cận hiện đại ở Tây Âu.
Sự ra đời của khoa học cùng với ảnh hưởng ngày một tăng lên của nó đến tất cả các mặt sinh hoạt của con người và xã hội đã đánh dấu một thời đại mới trong tiến trình phát triển lịch sử của nhân loại – sự ra đời của xã hội công nghiệp. Khoa học dần dần đã làm thay đổi triệt để lẽ sống và nếp sống của con người. Khoa học đã cho phép sản xuất ra một số lượng của cải khổng lồ thỏa mãn phần lớn nhu cầu sinh hoạt vật chất của con người, làm thay đổi tư duy, ý thức định hướng giá trị của con người, tạo ra những tiền đề cần thiết cho sự phát triển cả về thể xác, cả về tinh thần của con người. Có thể nói, khoa học trở thành giá trị quan trọng nhất trên thang bậc giá trị xã hội trong xã hội công nghiệp.
Triết học, với tính cách là một lĩnh vực tri thức nhân văn, có nhiệm vụ suy ngẫm, phản tư về các cơ sở bản thể, các nền tảng thế giới quan, nhân sinh quan của đời sống xã hội và đời sống cá nhân. Đối mặt với khoa học như một hiện tượng lịch sử văn hóa làm thay đổi triệt để các cơ sở bản thể của đời sống xã hội và đời sống cá nhân, triết học tất nhiên cần phải phản tư về hiện tượng này, qua đó triết học hoàn thành chức năng thế giới quan, nhân sinh quan của mình. Nói cách khác, phản tư, suy ngẫm về khoa học, về bản chất, mục đích và con đường lịch sử của nó chính từ góc độ đặc thù của mình, triết học góp phần thúc đẩy (hay cản trở) sự phát triển của khoa học như một bộ phận cấu thành của tồn tại người, xác lập thái độ của con người đối với hiện tượng "khoa học" và những hiện tượng có can hệ với khoa học. Francis Bacon là nhà triết học sáng tạo chính ở thời điểm lịch sử khoa học xuất hiện và bắt 1 đầu trở thành nhân tố đóng vai trò quyết định sự ra đời và phát triển của một loại hình xã hội và con người mới – xã hội công nghiệp và con người công nghiệp.
Chính vì vậy ông đã đưa ra một quan điểm triết học độc đáo của mình về khoa học. Chúng ta đang sống trong thời đại văn minh tri thức. Khoa học đã trở thành nhân tố mang tính quyết định đối với sự phát triển của xã hội hiện đại. Có thể nhận thấy, một trong các tiền đề quan trọng nhất là sự hợp lý hóa quá trình sản xuất công nghiệp dựa trên sự vận dụng và kế thừa khoa học để thúc đẩy sản xuất.
Do vậy, để tiến hành thành công sự nghiệp lịch sử này, chúng ta cần phải nỗ lực phát triển khoa học và áp dụng công nghệ căn cứ trên khoa học ấy như nhân tố quan trọng hàng đầu đưa đất nước ta tiến lên ngang hàng với các quốc gia phát triển khác trong khu vực và trên thế giới. Đảng CSVN đã khẳng định sự cần thiết phải phát triển khoa học và công nghệ như chiến lược quan trọng trong phát triển đất nước: “Cùng với giáo dục, đào tạo, khoa học và kỹ thuật là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế - xã hội, là điều kiện cần thiết để giữ vững độc lập dân tộc và xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội” [13, tr. Ngày nay, khi khoa học và công nghệ đã trở thành một trong những yếu tố quyết định của sự phát triển xã hội, là lực lượng sản xuất trực tiếp của nền kinh tế toàn cầu, khoa học càng trở thành đối tượng quan trọng trong nghiên cứu của nhiều ngành khoa học (xã hội học tri thức, kinh tế học tri thức, tâm lý học tri thức, v.), trong đó triết học có vị trí đặc biệt, gắn liền với bộ môn “triết học về khoa học”. Quan điểm triết học về khoa học được thể hiện rõ qua việc hoạch định chính sách và chiến lược phát triển khoa học, kỹ thuật và kinh tế của nhiều nước trên thế giới.
Thực tiễn lịch sử khẳng định rằng, phát triển khoa học và công nghệ có tính quyết định trong phát triển kinh tế quốc gia. Do vậy, việc nghiên cứu triết học về khoa học trong xã hội hiện đại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với các nước đang thực hiện công 2 nghiệp hoá, hiện đại hoá. Trong bối cảnh lịch sử đó, triết học cần phải có tiếng nói đóng góp riêng của mình cho sự nghiệp phát triển chung của đất nước. Nói cụ thể, triết học cần phải đưa ra quan điểm đặc thù riêng của mình về khoa học nhằm góp phần thúc đẩy sự phát triển của nó như nhân tố quan trọng hàng đầu trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa xã hội.
Để thực hiện mục đích quan trọng này của mình, triết học không thể không quay lại với lịch sử tư tưởng triết học về khoa học, với tính cách một bộ môn triết học phản tư về khoa học như một hiện tượng lịch sử văn hóa tham dự vào quá trình hình thành các bản thể của tồn tại xã hội và tồn tại người. Triết học về khoa học ra đời và phát triển cùng với tiến trình lịch sử của đối tượng của nó là khoa học. Xét từ góc độ này, tư tưởng triết học về khoa học của F.Bacon giữ một vị trí quan trọng trong lịch sử ra đời và phát triển của triết học về khoa học. Do vậy, thiết nghĩ, việc quay lại với di sản lý luận triết học của F.Bacon nói chung hay tư tưởng triết học về khoa học của F.bacon trong tác phẩm "Công cụ mới" có ý nghĩa lý luận và thực tiễn quan trọng, cấp bách.
Tác phẩm “Công cụ mới” của F.Bacon được đánh dấu như một cột mốc quan trọng trên con đường hình thành và phát triển của triết học về khoa học. Vì vậy mà ông đã được C.Mác coi là ông tổ của chủ nghĩa duy vật Anh và khoa học thực nghiệm hiện đại. Với tinh thần hăng say khám phá và phục hưng khoa học, quan điểm triết học về khoa học của F.Bacon đã ảnh hưởng rộng lớn và sâu sắc đến các trào lưu triết học về khoa học ở phương Tây cùng với những tác phẩm có giá trị và ý nghĩa quan trọng. Nghiên cứu triết học của F.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Tư tưởng triết học khoa học của Francis Bacon" nghiên cứu về vấn đề gì?
Phân tích tư tưởng triết học về khoa học của Francis Bacon trong tác phẩm "Công cụ mới", luận án TS triết học 62 22 80 05.
Luận án "Tư tưởng triết học khoa học của Francis Bacon" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn. Năm bảo vệ: 2015.
Luận án "Tư tưởng triết học khoa học của Francis Bacon" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Tư tưởng triết học khoa học của Francis Bacon" thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử. Danh mục: Triết Học.
Luận án "Tư tưởng triết học khoa học của Francis Bacon" có bao nhiêu trang?
Luận án "Tư tưởng triết học khoa học của Francis Bacon" có 167 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Tư tưởng triết học khoa học của Francis Bacon" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.