Tư tưởng Hồ Chí Minh về công bằng xã hội - Luận án Tiến sĩ của Vũ Thị Minh Tâm

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---- VŨ THỊ MINH TÂM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG BẰNG XÃ HỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC Hà Nội - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ---- VŨ THỊ MINH TÂM TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG BẰNG XÃ HỘI Chuyên ngành: Hồ Chí Minh học Mã số: 62 31 02 04 LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH TRỊ HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: GS. Nguyễn Văn Huyên Hà Nội - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án là công trình nghiên cứu độc lập và hoàn toàn mới của tác giả; luận án không trùng lặp, sao chép bất kỳ công trình khoa học nào, nếu sao chép và trùng lặp tôi xin chịu trách nhiệm trước tổ chức! NGHIÊN CỨU SINH Vũ Thị Minh Tâm TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài luận án. Mục đích và nhiệm vụ của luận án.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Ý nghĩa của luận án.

Kết cấu của luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Các nghiên cứu lý luận chung về công bằng xã hội và cơ sở lý luận, thực tiễn hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công bằng xã hội. Các nghiên cứu tư tưởng Hồ Chí Minh về nội dung công bằng xã hội.

Các nghiên cứu về giá trị tư tưởng Hồ Chí Minh về công bằng xã hội. Đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan và những vấn đề đặt ra luận án hướng tới giải quyết. Đánh giá các công trình nghiên cứu liên quan. Những vấn đề đặt ra luận án hướng đến giải quyết .34 Tiểu kết chương 1.

LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG BẰNG XÃ HỘI VÀ SỰ HÌNH THÀNH TƯ TƯỞNG CÔNG BẰNG XÃ HỘI CỦA HỒ CHÍ MINH. Một số quan điểm về công bằng xã hội trong lịch sử tư tưởng. Quan niệm ngoài mác xít về công bằng xã hội. Quan điểm mác xít về công bằng xã hội.

Khái niệm và đặc trưng của công bằng xã hội. Cơ sở hình thành và khái niệm “công bằng xã hội” trong tư tưởng Hồ Chí Minh. Cơ sở hình thành tư tưởng Hồ Chí Minh về công bằng xã hội. Khái niệm “công bằng xã hội” trong tư tưởng Hồ Chí Minh .63 Tiểu kết chương 2 .73 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Chương 3.

NỘI DUNG TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG BẰNG XÃ HỘI. Quan điểm của Hồ Chí Minh về vị trí, vai trò của công bằng xã hội trong sự nghiệp cách mạng. Công bằng xã hội là mục tiêu của sự nghiệp cách mạng. Công bằng xã hội là động lực của sự nghiệp cách mạng.

Quan điểm của Hồ Chí Minh về nội dung thực hiện công bằng xã hội trên một số lĩnh vực cơ bản của đời sống xã hội. Công bằng xã hội trên lĩnh vực kinh tế. Công bằng xã hội trên lĩnh vực chính trị. Công bằng xã hội trên lĩnh vực văn hóa, xã hội.

Quan điểm của Hồ Chí Minh về điều kiện thực hiện công bằng xã hội. Độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội là điều kiện tiên quyết để thực hiện công bằng xã hội. Tăng trưởng kinh tế là cơ sở cho việc thực hiện công bằng xã hội. Nhà nước vững mạnh là điều kiện bảo đảm cho thực hiện CBXH.

Pháp luật là điều kiện đảm bảo cho công bằng xã hội được thực hiện nghiêm minh. Dân trí là điều kiện cơ bản để thực hiện công bằng xã hội .112 Tiểu kết chương 3. GIÁ TRỊ TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ CÔNG BẰNG XÃ HỘI TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY. Giá trị trong xác lập vị trí, vai trò của công bằng xã hội đối với sự nghiệp cách mạng.

Giá trị trong xác định công bằng xã hội là mục tiêu của sự nghiệp cách mạng. Giá trị trong xác định công bằng xã hội là động lực của sự nghiệp cách mạng. Giá trị trong xác định nội dung thực hiện công bằng xã hội trên một số lĩnh vực cơ bản của đời sống xã hội. Giá trị trong xác định nội dung thực hiện công bằng xã hội trên lĩnh vực kinh tế.

Giá trị trong xác định nội dung thực hiện công bằng xã hội trên lĩnh vực chính trị .130 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail. Giá trị trong xác định nội dung thực hiện công bằng xã hội trên lĩnh vực văn hóa - xã hội .3 Giá trị của tư tưởng Hồ Chí Minh trong tạo lập các điều kiện thực hiện công bằng xã hội trong giai đoạn hiện nay. Công bằng xã hội phải trở thành mục tiêu nhất quán của Đảng, Nhà nước. Gắn tăng trưởng kinh tế với thực hiện công bằng xã hội.

Công bằng xã hội phải được thể chế hóa thành luật pháp. Phát huy dân chủ, xây dựng Nhà nước trong sạch, vững mạnh. Nâng cao nhận thức của Nhân dân về dân chủ và công bằng xã hội .146 Tiểu kết chương 4 .152 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐỂN LUẬN ÁN .155 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .156 3 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT BĐXH : Bình đẳng xã hội CBXH : Công bằng xã hội CNCS : Chủ nghĩa cộng sản CNTB : Chủ nghĩa tư bản CNXH : Chủ nghĩa xã hội CSCN : Cộng sản chủ nghĩa TBCN : Tư bản chủ nghĩa TLSX : Tư liệu sản xuất TTKT : Tăng trưởng kinh tế XHCN : Xã hội chủ nghĩa 4 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài luận án CBXH là ước mơ, lý tưởng, khát vọng chính đáng và cao đẹp của mỗi con người.

Xã hội càng phát triển, nhận thức của con người càng sâu rộng thì những vấn đề về công bằng, bình đẳng đặt ra cũng ngày càng đa dạng, phức tạp hơn. Ở các mức độ khác nhau, các quốc gia đều phải quan tâm tới việc thực hiện CBXH, vì đó chính là một trong những động lực mạnh mẽ nhất của sự TTKT; đồng thời, là một yếu tố quan trọng quyết định tới sự phát triển ổn định, bền vững của xã hội. Đối với Việt Nam, CBXH chính là một trong những giá trị quí báu, trở thành mục tiêu phấn đấu, thành khát vọng cháy bỏng của toàn thể dân tộc. Bằng chính sự trải nghiệm của bản thân về những áp bức bất công khi phải sống trong chế độ thuộc địa nửa phong kiến, những bài học lý luận và thực tiễn đúc kết từ quá trình bôn ba tìm đường cứu nước, Hồ Chí Minh luôn nhất quán quan điểm phải xây dựng một xã hội công bằng, mọi người được sống trong ấm no, tự do, hạnh phúc.

CBXH là tư tưởng hết sức quan trọng, xuyên suốt toàn bộ hệ thống tư tưởng Hồ Chí Minh. Người coi CBXH là mục tiêu và động lực to lớn của cách mạng Việt Nam. Hồ Chí Minh đề cập tới CBXH một cách khá toàn diện. Nó không bị đóng khung trong việc xem xét quá trình cống hiến và hưởng thụ kết quả hoạt động trong lĩnh vực kinh tế, mà còn thể hiện trên các bình diện chính trị, văn hóa, xã hội.

Hơn nữa, Người còn chỉ ra những điều kiện để đảm bảo thực hiện tốt CBXH. Đấu tranh để xây dựng một xã hội công bằng là một trong những nội dung quan trọng, là vấn đề cốt lõi chi phối mọi tư duy và hành động của Hồ Chí Minh từ lúc ra đi tìm đường cứu nước cho đến khi về cõi vĩnh hằng, nó chứa đựng những giá trị nhân văn sâu sắc, bền vững. Với tư cách là hệ thống quan điểm sâu sắc, toàn diện và độc đáo về những nội dung cơ bản của CBXH; từ thực tiễn lịch sử dân tộc và thực tiễn thực hiện CBXH trong quá trình lãnh đạo cách mạng Việt Nam, tư tưởng Hồ Chí Minh về CBXH có giá trị to lớn về mặt lý luận, là sự phát triển, bổ sung, làm sâu sắc, phong phú tư tưởng về CBXH của lịch sử tư tưởng nhân loại nói chung, quan điểm mác xít về CBXH nói riêng. 5 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com Vận dụng trung thành và sáng tạo tư tưởng HCM về CBXH, Đảng và Nhà nước Việt nam luôn coi CBXH là một đặc trưng quan trọng, mục tiêu tổng quát của CNXH, thể hiện rõ nét tính ưu việt của chế độ.

Các chủ trương, chính sách thể hiện rõ sự quan tâm hàng đầu tới việc bảo đảm thực hiện CBXH vì mục tiêu phát triển con người. Sau hơn ba mươi năm đổi mới, việc thực hiện CBXH đã đạt được những thành tựu to lớn: nền kinh tế đạt tốc độ tăng trưởng ổn định, các thành phần kinh tế song song tồn tại và có đóng góp hiệu quả vào sự phát triển kinh tế của đất nước, chế độ tiền lương có sự cải cách cho phù hợp với đóng góp của người lao động, các cơ hội được mở rộng cho đông đảo Nhân dân, phân hóa giàu nghèo có gia tăng nhưng vẫn trong giới hạn không cản trở sự phát triển; công tác chăm sóc sức khỏe, giáo dục, đào tạo, an sinh xã hội đạt được những kết quả đáng khích lệ v. Tuy nhiên, trong công cuộc đổi mới đất nước, nhất là bối cảnh phát triển kinh tế thị trường và hội nhập quốc tế hiện nay, vấn đề CBXH nổi lên và đang đặt ra nhiều vấn đề bức xúc như: tỷ lệ thất nghiệp, thiếu việc làm còn khá cao; khoảng cách chênh lệch giàu nghèo có xu hướng gia tăng theo từng năm; việc hưởng thụ các dịch vụ y tế, giáo dục còn có sự chênh lệch lớn giữa thành thị và nông thôn, miền xuôi và miền núi… Những hạn chế trên do nhiều nguyên nhân khách quan và chủ quan, nhưng cơ bản nhất là do thiếu sự thống nhất trước hết là trong nhận thức về CBXH nói chung, tư tưởng Hồ Chí Minh về CBXH nói riêng. Mặt khác, quá trình vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh về CBXH trong thực tiễn có những nơi, những thời điểm mang tính tự phát, thiếu sự đồng bộ trong các giải pháp.

Do đó, việc nghiên cứu một cách nghiêm túc, hệ thống hoá tư tưởng Hồ Chí Minh về CBXH để hiểu thấu đáo, đầy đủ, sâu sắc, thống nhất về nhận thức, trên cơ sở đó đề xuất nguyên tắc cơ bản vận dụng tư tưởng Hồ Chí Minh trong thực hiện CBXH là vấn đề có tính cấp thiết cả về lý luận và thực tiễn.