Triết lý nhân sinh ca dao tục ngữ: Giáo dục đạo đức thanh niên Việt Nam - Hoàng Thị Thảo

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN sala Hoang Thi Thao TRIET LY NHÂN SINH TRONG CA DAO, TỤC NGỮ VỚI VIỆC GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC LUẬN ÁN TIEN SĨ TRIẾT HỌC Hà Nội - 2021 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN alas Hoang Thi Thao Chuyên ngành: CNDVBC&CNDVLS Mã số: 62.02 LUẬN ÁN TIEN SĨ TRIET HỌC CHỦ TỊCH HỘI ĐÒNG: NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. ĐẶNG THỊ LAN PGS. NGUYEN ANH TUẦN Hà Nội - 2021 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập của riêng tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Nguyễn Anh Tuấn.

Nội dung nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được công bố trong bat kỳ công trình khoa học nào khác. TÁC GIÁ Hoàng Thị Thảo MỤC LỤC Lời cam đoan MỞ ĐẦU. 5-52 S2 2S EEEE22112712171121121111211 2111111111211 1111211 1eceere 3 Chương 1. TONG QUAN TINH HÌNH NGHIÊN CUU LIÊN QUAN DEN 1) OO 52-52 S5 2EEE2 2 127171211211 1111.

Những công trình nghiên cứu về ý nghĩa của triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ đối với giáo dục dao đức thanh niên Việt Nam. Khái quát những kết quả nghiên cứu đã đạt được và những van đề luận án cần tiếp tục nghiên CỨu.-¿- ¿- ¿ £+kS£EE9EE#EE+EE2EEEEEEEEEEEEEEE1112111121 11111. 1xeU 22 Chương 2. MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VE TRIẾT LÝ NHÂN SINH TRONG CA DAO, TỤC NGỮ VÀ GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO THANH NIÊN VIỆT NAM HIEN NAY.

Triết lý và triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ Việt Nam. Quan niệm về giáo dục đạo đức và giáo dục đạo đức cho thanh niên Việt Ib5š8n 00. NHỮNG NỘI DUNG VÀ GIÁ TRỊ CƠ BẢN CỦA TRIẾT LÝ NHÂN SINH TRONG CA DAO, TỤC NGỮ VIỆT NAM. Những nội dung cơ bản của triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ Việt Nam.

Giá trị của triết ly nhân sinh trong ca dao, tục ngữ Việt Nam. Ý NGHĨA CỦA TRIẾT LÝ NHÂN SINH TRONG CA DAO, TỤC NGỮ DOI VỚI GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC THANH NIÊN VIỆT NAM HIỆN NAY. Triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ góp phần giáo dục thanh niên tu dưỡng, rèn luyện bản thân.-- -- G6 5E 11211311931 E91 1 11911 9v HH HH nh 120 4. Triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ góp phần giáo dục thanh niên các giá tri dao Airc gia Gime.

Triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ giúp giáo duc thanh niên giá trị dao AUC 81001 8. Triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ giúp thanh niên nâng cao nhận thức và trách nhiệm vê xây dựng và bảo vệ môi trường sinh thái nhân văn ở Việt Nam IGN MAY 1. Triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ giúp thanh niên ý thức trong việc bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.---¿+2+c+EEE+E+E5EE2ESEEEEEESEEEErErrrrsrees 151 KET LUAN 0ooecceccecccccccccccssssscsscsecsecsessssesscssssvcsucsvcsvssessssucsucsscsucsessessessessesucancaeseeses 156 DANH MỤC CAC CONG TRINH KHOA HỌC CUA TÁC GIÁ LIEN QUAN DEN LUẬN AN oouoiecceccceccessssessesssessessesssssvessesuessvssscssessessessucsscsuessesavcssessessesseeaseeses 158 TÀI LIEU THAM KHẢO. --2- 525222 EE£EE2EE2EEEE1E7122112112E1 71.211 crxee 159 MỞ DAU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trong kho tàng văn hóa phi vật thể của Việt Nam ta có rất nhiều thể loại tư liệu văn hóa tinh thần tạo nên những giá trị truyền thống quý báu của dân tộc, trong số đó có ca dao, tục ngữ Việt Nam. Ca dao, tục ngữ là sản phẩm tỉnh thần do người dân sáng tác, thể hiện triết lý nhân sinh sâu đậm, được đúc kết từ kinh nghiệm sống, kinh nghiệm thực tiễn lao động sản xuất, là tài sản vô cùng quý giá của dân tộc, trở thành phương châm chỉ đạo hoạt động sông của con người Việt Nam với những triết lý nhân sinh sâu sắc. Triết ly ấy rat dé thuyết phục, dé đi vào lòng người bởi hình thức văn học, nghệ thuật của nó. Tuy dưới hình thức như vậy, song về cơ bản, vẫn là lý lẽ đúng đắn, không thể phủ nhận tại không gian và thời gian khi nó ra đời, nhiều triết lý nhân sinh còn đóng vai trò quan trọng trong việc giải quyết một trong các vấn đề muôn thuở của triết học là vấn đề con người.

Chính vì vậy, không ít nội dung triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ trở thành vấn đề triết học và đã tồn tại trải dai theo năm tháng, đồng hành với sự phát triển của dân tộc. Triết lý nhân sinh là một trong những nội dung cơ bản của triết học, nhất là của triết học phương Đông nói chung, triết học Việt Nam nói riêng. Triết lý nhân sinh được nghiên cứu qua nhiều nguồn tư liệu khác nhau như: văn học, văn hóa học, phong tục tập quán của nhân dân., nhưng triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ Việt Nam- thê loại tương đối đặc thù của văn học dân gian, vừa mang tính triết lý, vừa giàu chất trữ tình, lại ít được nghiên cứu, tìm hiểu từ góc độ triết học một cách hệ thống. Ca dao, tục ngữ Việt Nam chứa đựng triết lý nhân sinh sâu sắc, có tác động mạnh mẽ đến đời sống, nhân cách con người qua các thế hệ khác nhau.

Tiếc răng trong xu thế hội nhập và hợp tác quốc tế hiện nay một số giá trị nhân văn nhân đạo toát lên từ ca dao, tục ngữ do cha ông dé lại đã dần bị mai một, đặc biệt là ở đa số các bạn trẻ hiện nay. Với sự phát triển kinh tế thị trường, mở cửa và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng đã tác động mạnh mẽ, toàn diện đến các lĩnh vực của đời sông xã hội Việt Nam. Trong đó, có sự biên đôi rat phức tạp vê đời sông văn hóa, đạo đức của thanh niên Việt Nam hiện nay. Thực tế cho thấy, còn bộ phận không nhỏ thanh niên có những biểu hiện suy thoái đạo đức, chạy theo lối sông thực dụng, sinh hoạt buông thả, phai nhạt lý tưởng, bất chấp các quy phạm đạo đức, truyền thống văn hoá tốt đẹp của dân tộc.

Không ít thanh niên dần lãng quên giá trị văn hóa dân gian mà ông cha đã dày công sáng tạo vun đắp, họ ít quan tâm hoặc thờ ơ trước những giá trị của ca dao, tục ngữ; cái mà họ theo đuôi hiện nay là âm nhạc, phim ảnh nước ngoài. Vì thế, nhân cách, đạo lý và nếp sống nhân văn của dân tộc lắng đọng như tram tích trong ca dao, tục ngữ có nguy cơ bị xói mòn. Chính vì vậy, việc trở về với các giá trị nhân văn, giá trị đạo đức. trong ca dao, tục ngữ Việt Nam để kế thừa và phát huy chúng trong bối cảnh hiện nay là rất cần thiết nhằm nhằm khắc phục những biểu hiện lệch lạc trong đời sông đạo đức của thanh niên, đồng thời phát huy sức mạnh của truyền thong văn hóa dao đức tốt đẹp, xây dựng đạo lý cho thế hệ trẻ hiện nay.

Phát biểu tại Đại hội Đoàn toàn quốc lần thứ XI (năm 2017), Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng có nêu lên một thực trạng đáng buồn trong đời sống thanh niên khiến cho xã hội băn khoăn, đó là: “Một bộ phận thanh niên giảm sút niềm tin, phai nhạt lý tưởng cách mạng, sống thực dụng, xa rời truyền thống văn hóa tốt đẹp của dân tộc; thậm chí có một số ít thanh niên bị các thế lực xấu, thù địch tác động, lôi kéo, kích động, đã có những việc lam di ngược lại bản chất, truyền thống vẻ vang cua Đoàn và trái với mục tiêu, lý tưởng cách mạng của Đảng và dân tộc” [125]. Vì vậy, hơn lúc nào hết, việc nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức truyền thống cho thanh niên thông qua việc phô biến các giá trị văn hóa - đạo đức chứa đựng trong ca đao, tục ngữ sẽ góp phần không nhỏ trong việc củng cô niềm tin, lý tưởng sống cho người dân Việt Nam nói chung và một bộ phận thanh niên Việt Nam hiện nay nói riêng dưới sự tác động của toàn cầu hóa. Ngày nay, có nhiều hệ tư tưởng, nhiều học thuyết khoa học làm cơ sở lý luận cho hành động của cộng đồng, nhưng triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ Việt Nam vẫn có sức sống mạnh mẽ cùng với dân tộc, đóng vai trò quan trọng định hướng hành vi của con người Việt Nam trong xã hội hiện đại, đặc biệt là thanh niên. Việc nghiên cứu và tuyên truyên sâu rộng triệt lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ giúp cho các thế hệ trẻ hôm nay và mai sau hiểu sâu về văn hóa dân tộc, về các thế hệ cha ông.

Có thê tìm ở triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ những bài học quý giá vận dụng trực tiếp vào đời sống giúp thế hệ trẻ rèn luyện bản lĩnh, nhân cách, tu dưỡng đạo đức, điều chỉnh hành vi. để hướng đến các giá trị Chân, Thiện, Mĩ. Trong những năm vừa qua, đã có rất nhiều công trình nghiên cứu, bàn về việc làm thé nào dé bảo tồn và phát huy những giá trị đạo đức, lối sống tốt đẹp của con người Việt Nam. Tuy vậy, vấn đề vận dụng triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ Việt Nam vào giáo dục đạo đức, lối sống cho thanh niên hiện nay là một vấn đề khá mới mẻ.

Đây là một vấn đề lớn đòi hỏi sự tâm huyết, sự chung sức nghiên cứu của nhiều người dé góp phan vào sự phát triển con người và đất nước Việt Nam nói chung. Vì thé NCS chon đề tài Triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ với việc giáo dục đạo đức cho thanh niên Việt Nam hiện nay làm luận án tiễn sĩ Triết học. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu Mục đích: Phân tích một số vẫn đề lý luận cơ bản liên quan trực tiếp đến đề tài và nội dung triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ Việt Nam, từ đó chỉ ra ý nghĩa của nó đối với giáo dục đạo đức thanh niên Việt Nam hiện nay. Nhiệm vụ: - Tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến các nội dung của đề tài, từ đó chỉ ra một số vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyết.

- Nghiên cứu làm rõ một số vấn đề lý luận về triết lý nhân sinh trong ca dao, tục ngữ, về giáo dục đạo đức cho thanh niên Việt Nam hiện nay. - Phân tích khái quát một số nội dung cơ bản của triết lý nhân sinh trong kho tang ca dao, tục ngữ, từ đó khang định những giá trị của triết lý nhân sinh trong ca đao, tục ngữ Việt Nam. - Trên cơ sở những nội dung co bản và giá tri của ca dao, tục ngữ, luận án làm sáng tỏ ý nghĩa của chúng với giáo dục đạo đức thanh niên Việt Nam hiện nay.