Luận án Tiến sĩ: Văn học truyện cổ Phật giáo dân gian Việt Nam - Đặng Thị Thu Hà

ĐẠI HỌC QUOC GIA HÀ NỘI DANG THỊ THU HÀ Chuyên ngành: Van học dân gian Ma số: 62 22 36 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ VĂN HỌC NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC 1.TS LÊ CHÍ QUE 2.TS NGUYEN THI BICH HA HÀ NOL - 2013 LỜI CAM ĐOAN Tối xin cam đoan day là công trình nghiên cứu của riêng tol. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bồ trong bat cứ công trình nào khác. Tác giả Dang Thi Thu Hà KHI HO coarse 2 seo onc pas 561. e2 tHuCC các lợn I Chương 1.

KHÁI LUAN VE PHAT GIAO, YEU TO PHAT GIAO VA TRUYỆN CÓ PHAT GIAO Ở VIỆT NAM oicccccccscessessessessessecsessesesesseesessesseesesess 16 1. Khái lược về Phat giáo và Phật giáo ở Việt Nam. Qua trình du nhập Phật giáo vào Viet Nam. Một so đặc diém chính của Phat giáo Việt Naim.

Yếu tô Phật giáo trong truyện cô dân gian Việt Nam. Sự xuất hiện của yếu tô Phật giáo trong truyện cô dân gian. Các yếu tô Phật giáo trong truyện cô dan gian Việt Nam. Vai trò của yếu tô Phật giáo trong truyện cô dân gian Việt Nam.

Truyện cô Phật giáo và truyện cô Phật giáo ở Việt Nam. Về khái niệm truyện cô Phật giáo. Các loại truyện cô Phật giáo Việt Nam. NHẠN ĐIỆN TRUYỆN CO PHAT GIÁO VIỆT NAM.

Nội dung truyện cô Phật giáo Việt Nam. Truyện kẻ vẻ sự tích Phat và các Phat tử trên đường tu hành. Truyện phản ánh triết lý. giáo lý Phật giáo.

Truyện lý giải nguồn góc các địa danh và lễ hội tôn giáo ở Việt Nam. Nghệ thuật truyện cô Phật giáo Việt Nam. Đặc điểm cấu tạo cốt 000 “-41+1. Sự biến đỏi nhân vật,.

Yếu tô không gian và thời gian. Yếu tố thần kì. Đặc trưng và vị trí của truyện cổ Phật giáo Việt Nam. Truyện cô Phật giáo Việt Nam phản ánh sự dung hợp giữa tôn giáo VA UN NQUONG 1.

Truyện cô Phat giáo Việt Nam the hiện xu hướng ban địa và ban địa hóa. VỊ trí cua truyện cô Phat giáo trong hệ thông truyện cô tôn giáo Việt Nam. VỊ tri của truyện cô Phat giáo trong hệ thong tự sự dan gian. 125 to TIỂU KETiccccecccccccccscsscsecessscscsesecesusucscscscecsvsusscssscassusesacacseavavstsseassusasacseatsteneeess 131 Chương 3.

MOT SO TYPE TRUYỆN CO PHẠT GIÁO VIỆT NAM THIỂN| BREED rs s6 cac 6062221. 2c ta (h3 co on An 210022 133 3. Type truyện Nia sứ và hành trình đến đất Phiật.-----:-+©5:55z552 137 no dung type truyen oo.2, Kết cầu type TRUYỆN. Y nghĩa của TYPE [TUYỂN.

ke tan ca xe inn mensassaiie’eondion nna sài nên mác gsâng 153 3:2. Type truyền NAG SH Hồ Gỗ BT scs.cisccccsccosevossssessascavenestonsressenses sansesseasasast rs 158 3. Kết cầu IW PC UV. con Xá behennessmahs nào xeckg xăng m1a541x5/185 hes câu card 163 3.

Y nghĩa của type tTUYỆN. Type truyện Nguồn gốc tực dung néu ngay 8-4.3;]; Nội dung type HUWÊT:is:ss:-‹:.-ssuccc can tên 151612 <5 1632354523 tee Su S44 A6480003ĐĐEB 30g s8 176 3. Kết cầu type tUYỆN.Y nghĩa của type truyen. 188 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN DEN LUAN AN ẽ ::ỏ::-Ỏé:4.ÔỎ 193 TÀI LIEU THAM KHAO.

cccccccccesesssscssessesessecsessescssesscsscscsscsessessesnssesseaveneasens 194 PHU LUC DANH MỤC CÁC KY HIEU VÀ CHU VIET TAT A-| - Anti Aarne - Stith Thompson CCLN : Chuyện cũ làng Nanh CCL : Chuyện co tích CTVN(NH) : Cô tích Việt Nam (Nguyễn Binh) DMV : Đề mua vui GTVHVN > ©@im thoại văn học Việt Nam HH > Hà Nội H TMV : Huyền thoại miệt vườn KH XH : Khoa học Xã hội KTCTVN(NC) : Kho tàng truyện cô tích Việt Nam (Nguyễn Cừ) KTCTVN(NDC) : Kho tang truyện cô tích Việt Nam (Nguyễn Dong Chi) LANDES : Cô tích và truyền thuyết An Nam LNCQ : Linh Nam chích quái Nxb : Nhà xuất bản STCN : Sự tích chúa Ngừ PCC : Truyện cô Chăm TCDGVN : Truyện cô dan gian Việt Nam TCNN : Truyện cô nước Nam TCVN(HT) : Truyện cô Việt Nam (Hùng Thăng.) TCVN(HTL) : Truyện cô Việt Nam (Hoàng Trúc Ly) TCVN(ND) : Truyện cô Việt Nam (Nguyễn Duy) TCXB : Truyện cô xứ Bac TP.HCM : Thanh pho Hồ Chi Minh Tr. : Trang TTCTVN : Tuyển tập truyện cô tích Việt Nam TTVHDGNV. IV : Tông tập văn học dân gian người Việt. VỊ: VII : Tông tập văn học dân gian người Việt.

VIII : Tông tập văn học dân gian người Việt. Tập 8 TTVHTTH : Tong tập văn học dân gian Thừa Thiên Huế TTVN : Truyền thuyết Việt Nam IXTC : Truyện xưa tích cũ VHDGBL : Văn học dân gian Bạc Liêu VHDGST : Văn học dân gian Sóc Trang VHDGTV : Văn học dân gian Trà Vinh VNQN : Văn nghệ dân gian Quảng Nam - Da Nang VNVHTI ; Việt Nam văn học toàn thu MO DAU |. Lý do chọn dé tài 1. Nghiên cứu truyện cô dan gian luôn chiếm một vị trí quan trọng trong khoa nghiên cứu folklore Việt Nam cũng như trên thé giới.

Truyện cô dân gian từ khi ra đời đã quan tâm lí giải rất nhiều vấn dé trong cuộc sóng. nghiên cứu truyện cô dân gian cùng được tiền hành từ nhiều góc độ khác nhau và đã đạt được những thành tựu Không the phụ nhận. Nay sinh trên cơ sở của một nén văn hóa nhất định. trải qua quá trình lưu truyền.

truyện cô dân gian mang trong mình những dau an van hóa. những quan niệm văn hóa nghệ thuật. những tín ngưỡng. tập quán của cộng đồng đã sản sinh cũng như của cộng dong đã tiếp nhận nó.

các nhà nghiên cứu thường bóc tách các lớp văn hóa ân chứa trong truyện cô dân gian để xem xét các phương diện mà nó phản ánh. Tôn giáo có vai trò quan trọng trong đời sông tâm linh của nhân dân. Một cách tự nhiên. những gì liên quan tới tôn giáo cũng đi vào kho truyện cô dân gian.

trở thành một bộ phận không tách rời trong tông thê văn học dan gian của dan tộc. Tôn giáo cũng đỏng thời là một van dé nhạy cảm và phức tạp. Một chính sách tôn giáo đúng dan luôn mang lại sự ồn định vé mặt chính trị. điều kiện có tính nèn tang cho việc phát trién kinh tế của mỗi quốc gia.

Nghiên cứu tôn giáo vì thế luôn là một nhiệm vụ quan trọng trong chính sách phát triển của các quốc gia trên thé giới. Môi quan hệ tác động qua lại giữa tôn giáo và văn học đã được cả thé giới thừa nhận. Đây là môi liên hệ tác động qua lại hai chiều: một mặt. tôn giáo sử dụng văn học đề truyền bá.

mặt khác tôn giáo là một bộ phận trong tông thê đời sóng xã hội của con người. vì thé nó cũng trở thành đối tượng phản ánh của văn học. Những công trình nghiên cứu vẻ văn học tôn giáo. cụ thê hơn là văn học dân gian tôn giáo đã xuất hiện trong lịch sử nghiên cứu văn học của thẻ giới.

Đặc biệt là những công trình liên quan tới văn học Cơ Đốc giáo. Đối với lịch su nghiên cứu văn học Việt Nam. trong khi ở dong văn học viet. bộ phan văn học ton giáo.

nhất là văn học Phật giao đã được tiếp cận và có những công trình nghiên cứu khá chuyên sâu như những công trình về văn học Phật giáo thời Lý — Tran. thì một thời gian đài. do nhiều nguyên nhân. trong đó có những hạn chế vẻ mặt tư liệu.

việc nghiên cứu mang van học dân gian liên quan tới tôn vido hau như còn bo trong. Cùng với những thành tựu dat được trong công tác sưu iam văn học dan gian cùng như những thành tựu của các ngành khoa học có liên quan trong những năm gan đây. tiến hành nghiên cứu mang văn học dan gian về tôn giáo là một việc làm có tính khả thi và theo chúng tôi. đây có thé coi là một trong những nhiệm vụ cấp thiết đặt ra cho khoa nghiên cứu folklore Việt Nam hiện nay.

[rong các loại ton giáo tòn tại ở Việt Nam. Phật giáo hay còn gọi là dao Phat là một tôn giáo lớn. lâu đời và có ảnh hưởng sâu rộng trong các tầng lớp nhân dân. Mang truyện cô Phật giáo cũng là mang truyện cô ton giáo dược nhân dan ta ưa thích và lưu truyền rộng rãi.

có lẽ do phan nào chúng phản ánh được những điều cơ bản trong quan niệm sóng của nhân dân ta. Khám phá được những điều bí ân ấy sẽ góp phân hiểu được sâu sắc hon vẻ đẹp tâm hồn người Việt. tiếp bước các thé hệ di trước. chúng tôi tiền hành tìm hiệu bộ phận truyện cô Phật giáo trong kho tàng truyện cô dan gian Việt Nam.

với quan niệm răng việc nghiên cứu truyện cô dan gian theo nhiều hướng. xuất phát từ nhiều góc độ là một việc làm đúng và can thiết dé có một cái nhìn đầy đủ. toàn điện về truyện có dan gian nói chung và văn học dan gian Việt Nam nói riêng. Truyện cô dân gian liên quan tới Phật giáo hay là truyện cô Phật giáo năm trong hệ thong truyện tôn giáo khá phô biến trên thé giới.

Việc nghiên cứu truyện cô tôn giáo của giới folklore thé giới cũng đạt những thành tựu đáng ghi nhận. Khi những lý do ngoại sinh (điều kiện lịch sử. xã hội) cũng như lý do nội tại (điều kiện tư liệu. trong đó có các tư liệu liên ngành) đã từng cản bước các nhà khoa học tiền hành tìm hiểu về mảng truyện cô liên quan tới tôn giáo không còn nữa thì khó khăn lớn nhất.

theo chúng tôi. có lẽ năm trong chính quan niệm của các nha folklore Việt Nam về loại truyện cô này. Trong khi trên thé giới. truyện tôn giáo là một mảng truyện dan gian được công nhận thì ở nước ta.

truyện cô tôn giáo hoặc là Không được coi là truyện cô dân gian dù cho chúng van xuất hiện trong các công trình sưu tam. biên soạn có uy tín hoặc là được xếp vào loại truyện cô tích chịu ảnh hưởng của tư tưởng Phật giáo. Nguyên nhân cua hiện tượng nay. theo chúng tôi là do còn thiểu một giới thuyết cụ thẻ vẻ truyện cô tôn giáo cùng như truyện cô Phật giáo ở Việt Nam dé lấy làm căn cứ trong việc xác định.

đánh gia cùng như tuyên chọn. Việc xác định một hệ tiêu chí cho to loại truyện này là một việc làm can thiết. Day là mục dich khoa học cùng như lý do khién chúng toi lựa chọn dé tài 7rurên có Phát giáo trong kho tang truyện co dan gian Viet Nam đề nghiện cứu. Tông quan lịch sử sưu tầm, nghiên cứu truyện cô Phật giáo Việt Nam 2.

Lich sử su tầm truyện cổ Phật giáo ở Kiệt Nam Khoa nghiên cứu văn học dan gian ở nước ta chỉ thực sự hình thành từ cuối thập niên 50. dau thập niên 60 của thé ki XX nhưng việc sưu tam. ghi chép văn học dân gian. một cách vô tình hay hữu ý.

đã được tiền hành rat sớm. Ngay từ thời Bac thuộc. dé phục vụ cho việc cai trị.