Ảnh hưởng Phật giáo đến đời sống văn hóa tinh thần nhân dân TP.HCM - Luận án Tiến sĩ
Luận án TS triết học: Ảnh hưởng Phật giáo đến đời sống văn hóa tinh thần tại TP.HCM. Phân tích giá trị đạo đức, tinh thần.
đại học khoa học xã hội và nhân văn
Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử
Luan An
luận án tiến sĩ
Năm xuất bản
Số trang
287
Thời gian đọc
44 phút
Lượt xem
0
Lượt tải
0
Phí lưu trữ
50 Point
Mục lục chi tiết
Tóm tắt nội dung
I. Quá trình phát triển Phật giáo TP
Phật giáo du nhập Việt Nam từ rất sớm, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển sau này. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Phật giáo đã trải qua một hành trình lịch sử dài. Quá trình này chứng kiến sự giao thoa, thích nghi sâu sắc với văn hóa địa phương. Phật giáo trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của nhân dân. Sự phát triển của Phật giáo TP.HCM phản ánh rõ nét tính năng động và cởi mở của một đô thị lớn. Tín ngưỡng này không chỉ bảo tồn giá trị truyền thống mà còn liên tục đổi mới. Điều này giúp Phật giáo thích ứng với bối cảnh xã hội hiện đại. Những đặc điểm riêng biệt của Phật giáo tại đây hình thành qua hàng thế kỷ. Chúng phản ánh sự đa dạng và giàu có của Tín ngưỡng Phật giáo Việt Nam. Phật giáo đã góp phần quan trọng vào việc định hình bản sắc văn hóa Sài Gòn. Các chùa chiền, lễ hội Phật giáo là minh chứng sống động. Chúng thể hiện một cộng đồng tín đồ năng động và gắn kết. Sự tồn tại và phát triển của Phật giáo tại TP.HCM không chỉ là câu chuyện tôn giáo. Đó còn là câu chuyện về văn hóa, lịch sử và con người. Phật giáo đã dung hòa nhiều yếu tố để trở thành một lực lượng tinh thần mạnh mẽ.
1.1. Nền tảng du nhập và phát triển Phật giáo Sài Gòn
Sự du nhập Phật giáo vào vùng đất Sài Gòn - Gia Định trước đây có nhiều cơ sở. Các yếu tố kinh tế, chính trị - xã hội tạo điều kiện thuận lợi. Vùng đất này là trung tâm giao thương, thu hút nhiều người từ các nơi đến sinh sống. Cùng với đó, nền tảng văn hóa, tư tưởng địa phương cũng sẵn sàng tiếp nhận. Người dân miền Nam có tính cách phóng khoáng, dễ dung nạp các yếu tố mới. Điều này giúp Phật giáo dễ dàng bén rễ và phát triển. Sự kết hợp giữa tín ngưỡng dân gian và Phật giáo diễn ra hài hòa. Các ngôi chùa đầu tiên xuất hiện, trở thành trung tâm cộng đồng. Chúng không chỉ là nơi thờ tự mà còn là nơi gắn kết xã hội. Vai trò của Phật giáo trong việc kiến tạo bản sắc văn hóa tinh thần sớm được khẳng định. Phật giáo Sài Gòn trở thành chỗ dựa tâm linh vững chắc. Nó đáp ứng nhu cầu tìm kiếm bình an, ý nghĩa cuộc sống của người dân. Các tiền đề này là động lực quan trọng cho sự lan tỏa của Phật giáo.
1.2. Các giai đoạn lịch sử Phật giáo và đặc trưng Sài Gòn
Lịch sử Phật giáo tại Thành phố Hồ Chí Minh trải qua nhiều giai đoạn. Mỗi giai đoạn mang những đặc trưng riêng biệt. Từ thời kỳ khai hoang, lập ấp, Phật giáo đã đồng hành cùng người dân. Nó đóng vai trò trong việc ổn định đời sống, xây dựng cộng đồng. Giai đoạn cận đại, Phật giáo có sự chuyển mình mạnh mẽ. Các phong trào chấn hưng Phật giáo diễn ra sôi nổi. Điều này góp phần hiện đại hóa cơ cấu tổ chức, giáo lý. Sau năm 1975, Phật giáo tiếp tục phát triển trong bối cảnh thống nhất đất nước. Các đặc điểm cơ bản của Phật giáo TP.HCM bao gồm tính dung hợp, cởi mở. Phật giáo tại đây có sự linh hoạt trong việc tổ chức lễ nghi, hoạt động. Cộng đồng Phật tử đa dạng, năng động, từ khắp các vùng miền. Sự gắn kết giữa đạo và đời được thể hiện rõ nét. Phật giáo ở Sài Gòn cũng mang đậm tinh thần nhập thế. Nó tích cực tham gia vào các hoạt động xã hội, từ thiện. Đây là một nét đặc trưng quan trọng của Tín ngưỡng Phật giáo Việt Nam tại một đô thị lớn.
II. Ảnh hưởng Phật giáo đến văn hóa tinh thần Sài Gòn
Phật giáo đã có những tác động sâu rộng đến đời sống tinh thần của người dân Thành phố Hồ Chí Minh. Ảnh hưởng này hiện diện trên nhiều bình diện, từ quan niệm cá nhân đến các giá trị cộng đồng. Nó len lỏi vào cách nghĩ, cách sống, và các biểu hiện văn hóa hàng ngày. Ảnh hưởng Phật giáo đến đời sống tinh thần thể hiện rõ qua sự định hình các giá trị đạo đức. Tín ngưỡng này góp phần nuôi dưỡng lòng từ bi, bao dung và tinh thần hướng thiện. Các giáo lý Phật giáo mang lại sự an ủi, niềm tin cho hàng triệu người. Chúng giúp con người đối diện với khó khăn và tìm thấy ý nghĩa cuộc sống. Văn hóa tinh thần Sài Gòn trở nên phong phú hơn nhờ sự hiện diện của Phật giáo. Các hoạt động tín ngưỡng, lễ hội Phật giáo tạo nên một bức tranh đa sắc. Từ đó, Văn hóa tâm linh Sài Gòn được bồi đắp. Phật giáo không chỉ là một tôn giáo mà còn là một hệ thống giá trị văn hóa. Nó định hướng cách ứng xử, tư duy và quan điểm của cộng đồng. Sự ảnh hưởng này diễn ra một cách tự nhiên và bền vững.
2.1. Giáo lý giới luật Phật giáo ảnh hưởng tư duy
Giáo lý Phật giáo đã ăn sâu vào tiềm thức người dân Sài Gòn. Các khái niệm như luật nhân quả, luân hồi, nghiệp báo là những nguyên tắc đạo đức phổ biến. Chúng hình thành nên cách suy nghĩ, hành động của cá nhân và cộng đồng. Người dân tin vào sự công bằng của tự nhiên, vào lẽ phải. Họ hướng đến việc làm điều thiện, tránh điều ác. Giới luật Phật giáo như không sát sinh, không trộm cắp, không tà dâm, không nói dối, không uống rượu được xem trọng. Chúng trở thành chuẩn mực đạo đức trong xã hội. Những tư tưởng này tạo nên sự ôn hòa, hiếu hòa trong giao tiếp. Tư duy Phật giáo người Việt góp phần xây dựng một xã hội văn minh. Nó khuyến khích sự tự chủ, tự giác trong tu dưỡng bản thân. Các giáo lý từ bi, hỷ xả cũng dạy con người sống vị tha, bao dung. Điều này củng cố sự đoàn kết và tình người trong cộng đồng đô thị nhộn nhịp.
2.2. Đạo đức Phật giáo định hình lối sống người Việt
Hệ thống đạo đức Phật giáo có ảnh hưởng sâu rộng đến lối sống. Nó khuyến khích sự thanh tịnh, giản dị, biết đủ. Lối sống này thể hiện qua sự tiết chế trong tiêu dùng, sự hài lòng với những gì có được. Tinh thần từ bi, hỷ xả thúc đẩy các hoạt động thiện nguyện. Nhiều người dân tham gia các công tác xã hội, giúp đỡ người khó khăn. Điều này góp phần xây dựng cộng đồng vững mạnh. Giá trị đạo đức Phật giáo còn thể hiện trong các mối quan hệ gia đình. Tôn trọng người lớn tuổi, hiếu thảo với cha mẹ là những giá trị được đề cao. Sự hòa thuận, nhường nhịn giữa các thành viên gia đình cũng mang đậm dấu ấn Phật giáo. Lối sống chay tịnh, ăn chay định kỳ cũng là một biểu hiện cụ thể. Điều này không chỉ vì sức khỏe mà còn vì lòng từ bi với chúng sinh. Phật giáo mang đến một phong cách sống có ý thức, trách nhiệm với bản thân và xã hội.
2.3. Phật giáo góp phần vào văn hóa nghệ thuật TP.HCM
Phật giáo đã tạo nguồn cảm hứng vô tận cho văn hóa nghệ thuật. Điều này thể hiện rõ qua kiến trúc, điêu khắc, hội họa. Các ngôi chùa tại Thành phố Hồ Chí Minh là những công trình kiến trúc độc đáo. Chúng mang đậm dấu ấn phong cách Phật giáo Việt Nam và địa phương. Kiến trúc chùa chiền TP.HCM thường có mái cong, hoa văn tinh xảo, tượng Phật trang nghiêm. Những bức tượng Phật, Bồ Tát với nét mặt từ bi truyền tải thông điệp nhân ái. Hội họa Phật giáo cũng phát triển mạnh mẽ. Các bức tranh thường miêu tả cảnh giới niết bàn, các vị Bồ Tát. Âm nhạc Phật giáo với những bài kinh tụng, nhạc thiền mang lại sự thanh tịnh. Nó góp phần làm phong phú thêm kho tàng âm nhạc dân tộc. Ngoài ra, văn học Phật giáo cũng có nhiều tác phẩm giá trị. Chúng truyền tải triết lý sống, giáo dục con người hướng thiện. Phật giáo trở thành mạch nguồn sáng tạo dồi dào cho các nghệ sĩ.
III. Giá trị đạo đức Phật giáo và phong tục tại TP
Phật giáo không chỉ là hệ thống giáo lý mà còn là nguồn gốc của nhiều phong tục. Các phong tục này định hình nếp sống, sinh hoạt của cộng đồng. Tại Thành phố Hồ Chí Minh, Giá trị đạo đức Phật giáo đã ăn sâu vào các hoạt động đời thường. Từ cách ứng xử, lễ nghi cho đến các sinh hoạt cộng đồng đều có ảnh hưởng. Phật giáo cung cấp một khuôn mẫu đạo đức cho các mối quan hệ xã hội. Nó thúc đẩy lòng nhân ái, sự sẻ chia và tinh thần tương thân tương ái. Nhiều phong tục truyền thống được duy trì, phát triển nhờ vào nền tảng Phật giáo. Điều này giúp bảo tồn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc. Các lễ hội, nghi thức mang đậm màu sắc Phật giáo. Chúng không chỉ là dịp để thực hành tín ngưỡng mà còn là không gian gắn kết cộng đồng. Từ đó, Phong tục tập quán Phật giáo Sài Gòn trở thành một phần đặc sắc của văn hóa đô thị.
3.1. Phật giáo định hướng quan niệm tư tưởng cộng đồng
Các quan niệm về đời sống, cái chết, hạnh phúc được định hình bởi Phật giáo. Người dân tin vào sự công bằng của nhân quả, khuyến khích sống thiện lương. Tư tưởng này giúp tạo ra một xã hội ổn định, ít xung đột. Phật giáo cũng dạy về sự vô thường, giúp con người chấp nhận mất mát. Điều này mang lại sự bình thản trước biến động cuộc đời. Quan niệm về gia đình, cộng đồng cũng chịu ảnh hưởng mạnh mẽ. Tinh thần hiếu thảo, kính trọng ông bà cha mẹ được củng cố. Tình làng nghĩa xóm, sự giúp đỡ lẫn nhau được khuyến khích. Văn hóa tâm linh Sài Gòn thể hiện rõ qua sự tôn kính tổ tiên. Các nghi lễ cúng giỗ, thờ cúng được thực hiện trang trọng. Đây là sự hòa quyện giữa tín ngưỡng dân gian và Phật giáo. Những tư tưởng này tạo nên sự gắn kết, hòa hợp trong xã hội đa dạng của TP.HCM.
3.2. Ảnh hưởng của lễ hội Phật giáo và ẩm thực chay Sài Gòn
Các Lễ hội Phật giáo ở Sài Gòn đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa. Lễ Phật Đản, Lễ Vu Lan Báo Hiếu là những dịp lớn thu hút hàng triệu tín đồ. Các lễ hội này không chỉ là nghi thức tôn giáo. Chúng còn là không gian văn hóa, nơi mọi người giao lưu, học hỏi. Lễ hội góp phần truyền bá giáo lý, duy trì phong tục tốt đẹp. Bên cạnh đó, Ẩm thực chay Sài Gòn cũng là một nét văn hóa đặc trưng. Ăn chay không chỉ là thực hành tôn giáo mà còn là xu hướng sống lành mạnh. Nhiều nhà hàng chay ra đời, phục vụ nhu cầu đa dạng của người dân. Các món chay được chế biến tinh tế, phong phú, thu hút cả người không theo đạo. Điều này thể hiện sự ảnh hưởng sâu rộng của Phật giáo đến lối sống. Nó thúc đẩy ý thức bảo vệ môi trường, lòng từ bi đối với chúng sinh. Ẩm thực chay trở thành một phần không thể thiếu của ẩm thực đường phố Sài Gòn.
IV. Quản lý phát huy giá trị Phật giáo TP
Việc quản lý và phát huy những ảnh hưởng tích cực của Phật giáo là cần thiết. Điều này nhằm đảm bảo sự phát triển hài hòa của xã hội. Thành phố Hồ Chí Minh luôn chú trọng đến vai trò của Phật giáo trong đời sống. Các chính sách được xây dựng nhằm tạo điều kiện cho Phật giáo hoạt động đúng pháp luật. Đồng thời, nó khuyến khích các hoạt động mang lại lợi ích cộng đồng. Việc nhận diện và thúc đẩy Giá trị đạo đức Phật giáo là trọng tâm. Điều này giúp củng cố nền tảng tinh thần cho người dân. Chính quyền và các tổ chức tôn giáo cùng phối hợp. Họ làm việc để bảo tồn di sản, phát triển văn hóa Phật giáo. Mục tiêu là phát huy tối đa những đóng góp của Phật giáo TP.HCM. Hạn chế các yếu tố tiêu cực, đảm bảo một môi trường tín ngưỡng lành mạnh. Quản lý hiệu quả cũng bao gồm việc giải quyết các vấn đề phát sinh. Từ đó, Tín ngưỡng Phật giáo Việt Nam tại đô thị lớn này có thể phát triển bền vững.
4.1. Quan điểm nhà nước về tôn giáo và Phật giáo Việt Nam
Nhà nước Việt Nam có chính sách tôn trọng quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo. Điều này được thể hiện rõ trong hiến pháp và pháp luật. Đối với Phật giáo, nhà nước luôn tạo điều kiện thuận lợi cho các hoạt động hợp pháp. Chính sách này khuyến khích Phật giáo phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp. Đồng thời, nhà nước cũng quản lý chặt chẽ để ngăn chặn sự lợi dụng tín ngưỡng. Mục tiêu là đảm bảo trật tự xã hội và đoàn kết dân tộc. Các văn bản pháp luật về tôn giáo thường xuyên được rà soát, bổ sung. Điều này nhằm phù hợp với tình hình thực tiễn và hội nhập quốc tế. Sự hiểu biết đúng đắn về Tín ngưỡng Phật giáo Việt Nam là cơ sở cho các chính sách. Nó giúp duy trì một môi trường tôn giáo ổn định và phát triển.
4.2. Giải pháp nâng cao giá trị đạo đức Phật giáo tích cực
Để phát huy mặt tích cực của Phật giáo, nhiều giải pháp được đề xuất. Đầu tiên, cần tăng cường tuyên truyền, giáo dục về Giá trị đạo đức Phật giáo. Điều này giúp mọi người hiểu rõ hơn về triết lý từ bi, trí tuệ. Thứ hai, bảo tồn và tôn tạo các Kiến trúc chùa chiền TP.HCM. Chúng là di sản văn hóa quý giá, cần được gìn giữ. Thứ ba, khuyến khích các hoạt động từ thiện, an sinh xã hội. Phật giáo có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ người nghèo, bệnh tật. Thứ tư, nâng cao chất lượng đào tạo tăng ni, phật tử. Họ là những người trực tiếp truyền bá giáo lý và hướng dẫn cộng đồng. Những giải pháp này nhằm mục tiêu củng cố vai trò tích cực của Phật giáo. Từ đó, đóng góp vào sự phát triển văn hóa, đạo đức của xã hội TP.HCM.
4.3. Hạn chế ảnh hưởng tiêu cực từ tín ngưỡng Phật giáo
Việc ngăn chặn các yếu tố tiêu cực trong tín ngưỡng Phật giáo là cần thiết. Một số cá nhân hoặc tổ chức có thể lợi dụng niềm tin tôn giáo. Họ thực hiện các hành vi mê tín dị đoan, trục lợi. Chính quyền cần tăng cường công tác quản lý nhà nước đối với các hoạt động Phật giáo. Điều này bao gồm việc giám sát các cơ sở thờ tự và các hoạt động công cộng. Công tác tuyên truyền, giáo dục cũng đóng vai trò quan trọng. Nó giúp nâng cao nhận thức của người dân. Phân biệt rõ giữa giáo lý chân chính và các hành vi sai lệch. Đồng thời, cần xử lý nghiêm minh các trường hợp vi phạm pháp luật. Việc này bảo vệ sự trong sạch của Phật giáo TP.HCM. Nó duy trì niềm tin của quần chúng vào tôn giáo và pháp luật. Mục tiêu là đảm bảo rằng Phật giáo luôn là một lực lượng tích cực trong xã hội.
Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Tải đầy đủ (287 trang)Trích đoạn nội dung luận án
Tải xuống để đọc toàn bộĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN THÂN NGỌC ANH ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO ĐẾN ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ TINH THẦN CỦA NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2012 ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN. THÂN NGỌC ANH ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO ĐẾN ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ TINH THẦN CỦA NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử Mã số: 62.05 LUẬN ÁN TIẾN SĨ TRIẾT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. VŨ VĂN GẦU Phản biện: 1. Nguyễn Đức Lữ 2.
Trương Văn Chung 3. Nguyễn Sinh Kế Phản biện độc lập: 1. Nguyễn Đức Lữ 2. Nguyễn Quốc Tuấn THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH - 2012 LỜI CAM ĐOAN Tác giả cam đoan đây là công trình do tác giả nghiên cứu.
Kết quả công trình nghiên cứu khoa học này là trung thực và chưa được công bố. Người thực hiện THÂN NGỌC ANH MỤC LỤC Trang PHẦN MỞ ĐẦU 1 PHẦN NỘI DUNG Chương 1: QUÁ TRÌNH DU NHẬP, PHÁT TRIỂN VÀ NHỮNG ĐẶC ĐIỂM CỦA PHẬT GIÁO Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 16 1. Cơ sở xã hội và tiền đề tư tưởng cho quá trình du nhập, phát triển của Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh 16 1. Cơ sở kinh tế, chính trị - xã hội cho sự du nhập và phát triển của Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh 16 1.
Tiền đề văn hóa, tư tưởng cho sự du nhập và phát triển của Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh 27 1. Khái quát các giai đoạn phát triển và những đặc điểm cơ bản của Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh 38 1. Khái quát các giai đoạn phát triển của Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh 38 1. Những đặc điểm cơ bản của Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh 49 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 67 Chương 2: ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO ĐẾN ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ TINH THẦN CỦA NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH, NGUYÊN NHÂN VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ ĐẶT RA 69 2.
Ảnh hưởng của Phật giáo đến một số lĩnh vực chủ yếu trong đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 69 2. Những khái niệm liên quan tới sự ảnh hưởng của Phật giáo đến đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân 69 2. Một số nội dung cơ bản trong giáo lý, giới luật, lễ nghi, các hoạt động của Phật giáo ảnh hưởng đến đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân 75 2. Ảnh hưởng của Phật giáo đến quan niệm, tư tưởng 91 2.
Ảnh hưởng của Phật giáo đến đạo đức, lối sống 106 2. Ảnh hưởng của Phật giáo đến văn hoá - nghệ thuật 126 2. Nguyên nhân, dự báo và những vấn đề đặt ra từ việc nghiên cứu ảnh hưởng của Phật giáo đến đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 151 2. Nguyên nhân những ảnh hưởng tích cực và tiêu cực của Phật giáo đến đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 151 2.
Dự báo xu hướng biến đổi ảnh hưởng của Phật giáo đến đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh trong thời gian tới 152 2. Những vấn đề đặt ra từ thực trạng ảnh hưởng của Phật giáo đến đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 159 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 163 Chương 3: QUAN ĐIỂM XUẤT PHÁT VÀ NHỮNG GIẢI PHÁP CÓ TÍNH ĐỊNH HƯỚNG NHẰM PHÁT HUY MẶT TÍCH CỰC, HẠN CHẾ MẶT TIÊU CỰC ẢNH HƯỞNG CỦA PHẬT GIÁO ĐẾN ĐỜI SỐNG VĂN HOÁ TINH THẦN CỦA NHÂN DÂN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH 167 3. Những quan điểm xuất phát về tôn giáo và công tác tôn giáo của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, Đảng Cộng sản Việt Nam 167 3. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về tôn giáo 167 3.
Quan điểm, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước ta đối với tôn giáo 179 3. Những giải pháp định hướng trong công tác tôn giáo để phát huy ảnh hưởng tích cực, hạn chế ảnh hưởng tiêu cực của Phật giáo đến đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 188 3. Tiếp tục đổi mới nhận thức về tôn giáo nói chung và về Phật giáo 188 3. Thực hiện tốt các chương trình phát triển kinh tế - xã hội của Thành phố nhằm nâng cao đời sống vật chất và đời sống văn hoá tinh thần cho đồng bào Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh 191 3.
Tăng cường công tác đào tạo, bồi dưỡng nâng cao chất lượng đội 195 ngũ cán bộ làm công tác Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh 3. Đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục chính sách tôn giáo của Nhà nước cho nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 198 3. Tăng cường công tác quản lý Nhà nước đối với Phật giáo ở Thành phố Hồ Chí Minh 206 3. Đấu tranh ngăn chặn các hành vi lợi dụng tín ngưỡng của Phật giáo làm phương hại đến lợi ích của đất nước nói chung và Thành phố Hồ Chí Minh nói riêng, vi phạm quyền tự do tôn giáo của công dân Thành phố 214 3.
Bảo tồn, khai thác và phát huy những giá trị văn hoá, đạo đức tốt đẹp của Phật giáo trong đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh 219 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 226 PHẦN KẾT LUẬN CHUNG 229 CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ 234 TÀI LIỆU THAM KHẢO 236 PHỤ LỤC 250 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Phật giáo du nhập Việt Nam khoảng thế kỷ thứ II sau Công nguyên. Trong gần 20 thế kỷ tồn tại, Phật giáo đã tiếp thu, kế thừa tinh hoa văn hoá và truyền thống yêu nước của dân tộc ta; luôn gắn bó chặt chẽ với quá trình thăng trầm của lịch sử dân tộc Việt Nam, tích cực đóng góp công sức của mình chống lại giặc ngoại xâm, vì nền độc lập và thống nhất đất nước. Trong cách mạng dân tộc dân chủ nhân dân, nhiều chùa đã trở thành nơi nuôi giấu cán bộ cách mạng, có vị Hoà thượng tự thiêu để phản đối Mỹ - Ngụy… Phải khẳng định rằng, Phật giáo đã hoà nhập và trở thành một bộ phận không thể tách rời truyền thống văn hoá dân tộc.
Với thời gian dài đồng hành cùng dân tộc, Phật giáo đã ảnh hưởng sâu rộng đến nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội, trong đó có đời sống văn hoá tinh thần. Thành phố Hồ Chí Minh là một thành phố trẻ, là một trong những thành phố lớn nhất nước, nằm trong khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam, nơi hội tụ nhiều thành phần cư dân đến từ khắp nơi trong cả nước; ngoài người Kinh chiếm đa số, có một bộ phận người Hoa đến từ Trung Quốc, người Chăm xuống từ miền Trung, người Khmer lên từ miền Tây. Nơi đây cũng là một trong những trung tâm Phật giáo lớn, với hơn một ngàn chùa, có nhiều chùa đã được Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch công nhận là di tích lịch sử - văn hoá. Vì vậy, đời sống văn hoá tinh thần người dân ở đây rất phong phú, đa dạng.
Từ Đại hội VI, với chủ trương đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, đã ảnh hưởng tích cực đến Thành phố, làm cho kinh tế phát triển năng động, mạnh mẽ, đời sống nhân dân được cải thiện rõ rệt, cùng với đó là sự thay đổi của đời sống chính trị, văn hoá, khoa học, tôn giáo… trong đó có Phật giáo. Những năm gần đây, các ngày lễ Phật Đản, lễ Vu Lan báo hiếu và một số hoạt động khác của Phật giáo đã diễn ra với quy mô ngày càng lớn và có ý 2 nghĩa xã hội ngày càng tích cực hơn. Nhiều chùa được xây, sửa khang trang hơn. Người đi chùa cũng ngày một đông và thường xuyên hơn.
Với triết lý đạo đức, nhân sinh mang tính nhân văn sâu sắc, Phật giáo đã có sức hấp dẫn mạnh mẽ đối với đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân; có nhiều người không phải là phật tử nhưng có cảm tình với Phật giáo, vẫn đến lễ Phật và tham gia các nghi lễ Phật giáo với tính cách là các hoạt động mang giá trị văn hoá tinh thần xã hội. Phật giáo đã trở thành một nhu cầu tâm linh không thể thiếu của một bộ phận nhân dân. Xu hướng thế tục hoá của Phật giáo ngày càng đậm nét. Với vai trò, chức năng và những giá trị nhân văn sâu sắc của mình, Phật giáo đã trở thành chỗ dựa, bù đắp một phần những thiếu hụt về tinh thần của một bộ phận quần chúng trong cuộc sống, đặc biệt là đối với những người gặp hoạn nạn.
Một số chuẩn mực của đạo đức Phật giáo có tác dụng điều chỉnh hành vi, nhân cách con người; ảnh hưởng tích cực đến một bộ phận trong quần chúng nhân dân, phù hợp với công cuộc xây dựng chủ nghĩa xã hội. Tuy nhiên, ngoài những ảnh hưởng tích cực, bản thân Phật giáo và sự hoạt động của tổ chức Phật giáo đang đứng trước nhiều thách thức, phát sinh những hạn chế, có tác động tiêu cực đến đời sống văn hoá tinh thần của nhân dân, như do tuyệt đối hoá đời sống tâm linh, trong Phật giáo dễ phát sinh mê tín dị đoan. Lạm dụng thế giới quan, nhân sinh quan Phật giáo thực hiện những tập tục đã lạc hậu trên quan niệm về nghiệp, nhân quả, kiếp người… Tin theo bùa phép, ấn quyết (Mật Tông). Trong Thành hội Phật giáo vẫn còn mâu thuẫn về phương châm hoạt động; một số chức sắc, tăng ni mất đoàn kết nội bộ.
Sự cấu kết của một số phần tử cực đoan trong Phật giáo với các thế lực thù địch để chống phá chế độ. Do sự thay đổi nhanh chóng của đời sống xã hội, Phật giáo buộc phải thay đổi để thích ứng, dẫn tới sự lỏng lẻo, niềm tin trở nên đa chiều. Phật giáo không có tổ chức quốc tế, có nhiều hệ phái, thiếu thống nhất về cách quản lý nên dễ phát sinh những tiêu cực. Mặc dù nhiều giá 3 trị đạo đức của Phật giáo có ý nghĩa nhân sinh sâu sắc, góp phần điều chỉnh hành vi đạo đức của con người, nhưng đạo đức Phật giáo chưa bao quát đạo đức xã hội và chưa đáp ứng được hết yêu cầu của đạo đức mới.
Phật giáo không xem con người của xã hội trong quan hệ sản xuất, quan hệ kinh tế, chính trị.
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ
Câu hỏi thường gặp
Luận án "Ảnh hưởng Phật giáo đến văn hóa tinh thần nhân dân TP.HCM" nghiên cứu về vấn đề gì?
Luận án TS triết học: Ảnh hưởng Phật giáo đến đời sống văn hóa tinh thần tại TP.HCM. Phân tích giá trị đạo đức, tinh thần.
Luận án "Ảnh hưởng Phật giáo đến văn hóa tinh thần nhân dân TP.HCM" được bảo vệ tại trường nào?
Luận án này được bảo vệ tại đại học khoa học xã hội và nhân văn. Năm bảo vệ: 2012.
Luận án "Ảnh hưởng Phật giáo đến văn hóa tinh thần nhân dân TP.HCM" thuộc chuyên ngành gì?
Luận án "Ảnh hưởng Phật giáo đến văn hóa tinh thần nhân dân TP.HCM" thuộc chuyên ngành Chủ nghĩa duy vật biện chứng và Chủ nghĩa duy vật lịch sử. Danh mục: Triết Học Phương Đông.
Luận án "Ảnh hưởng Phật giáo đến văn hóa tinh thần nhân dân TP.HCM" có bao nhiêu trang?
Luận án "Ảnh hưởng Phật giáo đến văn hóa tinh thần nhân dân TP.HCM" có 287 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.
Cách tải luận án "Ảnh hưởng Phật giáo đến văn hóa tinh thần nhân dân TP.HCM" về máy như thế nào?
Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.