Luận án TS Triết học: Con người trong CCHC nhà nước Việt Nam - Hà Quang Trường

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HÀ QUANG TRƯỜNG VAN DE CON NGƯỜI TRONG CẢI CÁCH HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIÊN SỸ TRIẾT HỌC HÀ NOI - 2013 ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN HÀ QUANG TRƯỜNG Chuyên ngành: Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử Ma số: 62 22 80 05 LUẬN ÁN TIEN SY TRIẾT HOC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Hoàng Chí Bảo 2. Dương Văn Thịnh HÀ NOI - 2013 MỤC LỤC 197102757 5.Tính cấp thiết của đề tài.- --:- sec TkEEEE11211 2111111112111 1111 xe. Tình hình nghiên cứu đề tài.-- ¿2 2 s+SE+£E+£E+£E£EZEE2EEerxerkerrrree 8 3.

Mục đích va nhiệm vụ của luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu .-------- 5+ 52+££+zz+£+zx+rxerxersee 17 5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án.

Kết cau của luận án.- - - St SEEESESEEEEEEEEEEEEESEEEEEESEEEEEEEkeErrkrkrkrrrre 18 CHUONG 1. MOT SO VAN DE LÝ LUẬN VE CON NGƯỜI VA HOAT ĐỘNG CẢI CÁCH HANH CHÍNH NHÀ NƯỚC. Khái lược quan điểm của chủ nghĩa Mác — Lê nin về vị trí và vai trò của con người trong đời sống xã hộii. Con người - chủ thé của các quá trình xã hội.

Con người - khách thé trong đời sống xã hội. Con người trong hệ thống quan ly, tổ chức xã hội — chính trị. Khái niệm cải cách hành chính và cải cách hành chính nhà nước ở M00 —. Khái niệm cải cách hành chính.

Cai cách hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay. Su thể hiện của con người trong hoạt động cải cách hành chính nà HƯỚC.- ¿+ 112111 11 11 11 11 11 111 T1 H1 HH HH TH TH TT TT 48 1. Con người — chủ thê trong hoạt động cải cách hành chính nhà nước iv 1. Đặc trưng của mối quan hệ chủ - khách thể của con người trong cải cách hành chính nhà nuOc .- 5 <6 5+2 E++++vE+eEeeEseeeeeessee 53 Kết luận chương Lae.eeccccccssessessesssssessessessecsessusssssusssessessecsessecsessussessseeseeseeses 59 CHƯƠNG 2.

CON NGƯỜI - CHU THE CUA QUÁ TRÌNH CẢI CÁCH HANH CHÍNH NHÀ NƯỚC O VIỆT NAM HIEN NAY. Con người với việc hình thành chương trình cải cách hành chính 00“. Con người trong vai trò tổ chức thực hiện chương trình cải cách hanh chinh nha nuOc ou. Vai trò chủ thé của đội ngũ cán bộ, công chức.

Vai trò chủ thể của người đân. Các nhân tô tác động tiêu cực tới vai trò chủ thể của con người trong quá trình cải cách hành chính nhà nước. Tác động của cơ chế tổ chức quyền lực nhà nước trong xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam. Tác động từ trình độ, kỹ năng hành chính, phong cách làm việc, ý thức dao đức của môi trường hành chính cũ.

Tác động của văn hóa và tâm lý dân tộc. Những giải pháp phát huy vai trò chủ thể của con người trong quá trình cải cách hành chính nhà nưỚC. Khac phuc cac nhan tố tac động tiêu cực đến vai trò chủ thể của con người trong quá trình CCHC nhà nước. Thực hiện dân chủ hoá xã hội.

Đổi mới nhận thức về công tác cán bộ. Nâng cao nhận thức về tinh thần trách nhiệm.--- 116 Kết luận Chương 2.-- 2-2 ©sSE2EE2EE2EEEEE2EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEE1E 1xx 119 CHƯƠNG 3. CON NGƯỜI - KHACH THE CUA QUÁ TRÌNH CẢI CÁCH HANH CHÍNH NHÀ NƯỚC Ở VIỆT NAM HIỆN NAY. Bản chât của sự tác động của cải cách hành chính nhà nước đôi với con 3.

Sự tác động của cải cách hành chính nhà nước đối với các quan hệ xã hội của CON ñĐƯỜI. Quan hệ của cán bộ, công chức với người dân trong tiến trình cải cách hành chính nhà nưỚC. Quan hệ trong nội bộ đội ngũ cán bộ công chức trong tiến trình cải cách hành chính nhà nước. Những giải pháp nâng cao vai trò của con người - khách thể trong quá trình cải cách hành chính nhà nước.

Tuân thủ những quy tắc, chỉ dẫn và khuyến khích thực hiện chương trình cải CáCH:. Nắm vững và ủng hộ những gia tri của cải cách. Nâng cao nhận thức về sự tham gia của người dân trong hoạt động quản lý nhà TƯỚC.- -- (c2 E118 83118 1E E911 11 1k vn ri 150 Kết luận Chương 2.-- ¿- 2-52 SESE+EE2EE2EE2EEEE1E71E71211211211211 1xx xeeU 166 9500/0077 =. 168 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN DEN 09.

171 TÀI LIEU THAM KHAO .- <2 52s sssssssevssessevssessevsee 172 VI MO ĐẦU 1.Tính cấp thiết của đề tài Đứng trước các yêu cầu về phát triển con người đề phát triển kinh tế - xã hội, thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nhiều nghiên cứu về con người ở Việt Nam đã tham gia hoàn thiện cơ sở lý luận chung về vị trí và vai trò của con người trong các quá trình xã hội. Tuy nhiên, đối với hoạt động CCHC nhà nước ở Việt Nam, do tính chất mới mẻ của vấn đề trong quá trình hội nhập toàn cầu hóa cùng với đặc thù về điều kiện chính tri, kinh tế, văn hóa, xã hội của Việt Nam nên một nghiên cứu tổng hợp về con người trong CCHC nhà nước ở Việt Nam chưa được thực hiện. Thực tế, nghiên cứu về con người dé phát huy nguồn lực con người và hoạt động CCHC nhà nước trong quá trình xây dựng chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam có mối liên hệ gan kết chặt chẽ với nhau. Đó là yêu cau tất yếu cho sự phát triển bên vững con người dé phát triển bên vững vệ kinh tế - xã hội, đồng thời cũng là mục đích, là cơ sở và tiêu chuẩn của hoạt động CCHC nhà nước trước sức ép của hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hoá.

Có thé nói con người đóng vai trò quyết định ở “đầu vào”, trong toàn bộ quá trình phát triển và ở cả “đầu ra”. Đặt trong hoạt động CCHC nhà nước, ở “đầu vào” - con người là nhân tố tác động hình thành nên nhu cầu phải CCHC, là người trực tiếp xây dựng nên các chương trình kế hoạch cho việc CCHC; trong quá trình - con người, mà cụ thê ở đây là đội ngũ cán bộ, công chức quản lý, lãnh đạo, điều hành, vận hành bộ máy hành chính là người trực tiếp tô chức thực hiện thành công chương trình, kế hoạch cải cách; ở “đầu ra”, chất lượng sống, sự phát trién hạnh phúc của con người phải là mục tiêu hướng tới của chương trình, kế hoạch CCHC nhà nước. Con người luôn là nhân tố Như vậy, việc xác định vân đê con người trong CCHC nhà nước, xây dựng và hoàn thiện NNPQ XHCN Việt Nam thật sự trong sạch, vững mạnh, của dân, do dân, vi dân /à một nhiệm vu do thực tiễn đặt ra. Đây là một van dé bức thiết nhưng con dé ngỏ vì về mặt lý luận, van dé con người, con người cho phát triển bền vững vì tương lai loài người mới được nhận thức lại trong một vài thập kỷ gần đây, còn hoạt động CCHC nhà nước ở Việt Nam mới thực sự chịu những sức ép lớn từ yêu cầu đảm bảo cho việc thực hiện dân chủ hoá đời sống chính trị của xã hội, nhằm phát huy hơn nữa quyền làm chủ của nhân dân và yêu cầu phát triển kinh tế, 6n định chính trị trong quá trình hội nhập toàn cầu hoá mới có hơn chục năm trở lại đây.

Do đó, việc nghiên cứu lý luận về con người trong hoạt động CCHC nhà nước ở Việt Nam, làm rõ bản chất, đặc thù của mối quan hệ biện chứng của con người và CCHC nhà nước, tham gia giải quyết những van dé thực tiễn đặt ra, đồng thời góp phần làm rõ những vấn đề lý luận chung về con người - một van dé cần được nghiên cứu ở Việt Nam hiện nay. Do chính là những lý do dé tác giả chọn nghiên cứu “Van dé con người trong cải cách hành chính nhà nước ở Việt Nam hiện nay” làm dé tài cho luận án tiến sy triết hoc của mình. Tình hình nghiên cứu đề tài Hiện nay, một trong những lĩnh vực khoa học và thực tiễn quan tâm nhiều nhất đến con người là t6 chức và hành chính — quản lý nhà nước. Ngoài việc coi con người là nguồn lực lao động đóng góp và tạo ra sự tăng trưởng, khoa học về hành chính rất coi trọng triết lý về con người và những giá trị nhân văn do hoạt động này liên quan trực tiếp tới các mối quan hệ giữa con người với con người và sự phát triển của mỗi con người nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động của toàn bộ hệ thống tổ chức, quản lý.

Tuy nhiên, van đề con người trong hoạt động cải cách hành chỉnh nhà nước ở Việt Nam, xuất phát từ con người, xem xét vai trò và sự liên đới của con người trong môi trường CCHC cho đến nay chưa có một dé tài nào nghiên r cuu. Ở Việt Nam, trong các quyết sách chính trị quan trọng của Đảng về CCHC nhà nước từ Nghị quyết TƯ lần thứ § Khóa VII (1/1995) [Xem 23, tr. 169 -175], trong CTTT CCHC nhà nước do Chính phủ ban hành từ giai đoạn 2001 - 2010 đều đề cập tới các vấn đề về con người cùng các yếu tố có liên quan của nền hành chính và CCHC nhà nước. Do đó, các nghiên cứu ở Việt Nam lay CCHC nhà nước là mục tiêu trọng tâm va con người Việt Namở nhiều vị trí, vai trò khác nhau trong tương quan với CCHC nhà nước đã được nhiều học giả quan tâm làm rõ.

Trước hết là các nghiên cứu đi tìm nguyên nhân của các CCHC chậm chạp, khu vực công hoạt động kém hiệu quả ở các góc độ. Có thể kể đến các nghiên cứu về dân chủ, về cải cách thé chế của Hoàng Chí Bảo; năm 2008 ông đã công bố nghiên cứu Cadi cách thể chế ở Việt Nam trước thách thức của toàn cau hóa [7]. nghiên cứu đã nêu bật lên những hạn chế và yếu kém trong cải cách thể chế ở Việt Nam hiện nay như: Nhận thức không đây đủ, thậm chi không đúng về dân chủ: tách rời quyên và nghĩa vụ, lợi ich và trách nhiệm; luật pháp không đồng bộ và thực thi pháp luật không nghiêm minh. Sự yếu kém về ý thức pháp luật cả trong đội ngũ công chức và trong dân.

Thiếu vắng chế độ trách nhiệm và các chế tài trong xử lý. Bệnh quan liêu, nạn hội họp, giấy tờ, bệnh hình thức, phô trương, nói nhiều làm ít, lời nói không di đôi với việc làm còn pho biến và nghiêm trọng.