Luận án TS Hoàng Bích Thủy: Hoàn thiện quy trình sản xuất cao su tiểu điền Quảng Bình

ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HOÀNG BÍCH THỦY NGHIÊN CỨU CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH SẢN XUẤT CAO SU TIỂU ĐIỀN TẠI QUẢNG BÌNH LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP HUẾ, 2017 ĐẠI HỌC HUẾ TRƯỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM HOÀNG BÍCH THỦY NGHIÊN CỨU CÁC BIỆN PHÁP KỸ THUẬT NHẰM HOÀN THIỆN QUY TRÌNH SẢN XUẤT CAO SU TIỂU ĐIỀN TẠI QUẢNG BÌNH TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ NÔNG NGHIỆP Chuyãn ngaình: Khoa học cây trồng Maî säú: 62.10 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. TRẦN THỊ THU HÀ 2. NGUYỄN MINH HIẾU HUẾ, 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là chương trình nghiên cứu khoa học của bản thân, các số liệu và kết quả trình bày trong luận án là trung thực, khách quan, nghiêm túc và chưa từng được công bố trong bất kỳ công trình khoa học khác. Mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận án này đều đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận án này đã ghi rõ nguồn gốc.

Nếu có gì sai sót tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm. Thừa Thiên Huế, ngày 29 tháng 01 năm 2018 Tác giả luận án Hoàng Bích Thủy ii LỜI CÁM ƠN Trên thực tế không có sự thành công nào mà không gắn liền với những sự hỗ trợ, giúp đỡ dù ít hay nhiều, dù trực tiếp hay gián tiếp của người khác. Trong suốt thời gian từ khi bắt đầu học tập ở trường Đại học Nông Lâm Huế đến nay, tôi đã có rất nhiều những kỷ niệm và nhận được rất nhiều sự quan tâm, giúp đỡ của quý thầy cô giáo, gia đình và bạn bè. Khi tôi làm luận văn thạc sĩ, nghiên cứu về sinh trưởng phát triển của cây cao su trên mảnh đất Quảng Bình, thầy giáo PGS.

Nguyễn Minh Hiếu là người trực tiếp hướng dẫn tôi, thầy cũng là người con đất Quảng Bình nên rất tâm huyết với cây cao su quê mình, chính sự say mê nghiên cứu của thầy với cây cao su đã tạo động lực cho tôi bước tiếp con đường nghiên cứu mà bản thân còn dang dỡ, tôi quyết định làm tiếp nghiên cứu sinh để cùng thầy nghiên cứu về các biện pháp kỹ thuật giúp nông hộ trồng cao su tạo thêm thu nhập giai đoạn KTCB khi mà cây cao su chưa thu được lợi, tuy nhiên vào phút cuối cùng để bảo vệ đầu vào của nghiên cứu sinh, tôi được thầy thông báo là sẽ chuyển giáo viên hướng dẫn 1, nói thật, tôi cảm thấy có một chút hoang mang và lo lắng, khi gặp cô PGS. Trần Thị Thu Hà là người sẽ sát cánh và hướng dẫn tôi sau này, tôi rất lo lắng vì mặc dù tôi chưa tiếp xúc nhiều với cô nhưng qua bạn bè, anh chị khóa trên, tôi biết cô rất giỏi và cũng rất nghiêm khắc. Nhưng qua quá trình làm việc trao đổi và nghiên cứu với cô, tôi cảm thấy cô rất vui tính và gần gũi, tôi thấy tôi là người may mắn vì được cô hướng dẫn, cô làm việc nguyên tắc và khoa học, là một giáo viên năng động và đam mê nghiên cứu, tôi học hỏi được rất nhiều từ cô, từ cách viết bài báo, nhận xét kết quả nghiên cứu, cách trình bày báo cáo khoa học, … Tuy nhiên, con đường nghiên cứu không phải khi nào cũng bằng phẳng, tôi có Quyết định công nhận NCS của đại học Huế vào tháng 12/2012, khi tôi tiến hành nội dung thứ nhất trong luận án là điều tra tình hình sản xuất cao su nông hộ thì cơn Bão số 10/2013 ập đến gây thiệt hại hàng chục tỷ đồng cho người trồng cao su và các công ty Quốc doanh, thêm vào đó giá cao su xuống thấp kỷ lục, người dân thi nhau chặt phá cao su để trồng rừng kinh tế, cao su không còn là “vàng trắng” và người dân không còn mặn mà với cây cao su nữa, tôi như đứng giữa ngã ba đường, nên tiếp tục hay từ bỏ? đó là câu hỏi mà hàng đêm cứ quanh quẩn trong đầu tôi, nhưng với sự động viên của thầy cô giáo hướng dẫn, sự khích lệ của gia đình, đồng nghiệp và bạn bè tôi đã tiếp tục nghiên cứu các nội dung còn lại trong luận án. Để hoàn thành luận án này, tôi xin cám ơn sự hướng dẫn, giúp đỡ và sự hỗ trợ quý báu của các thầy cô, các anh chị, bà con nông dân, các em học sinh, sinh viên, các bạn đồng nghiệp và gia đình tôi.

iii Trước tiên, tôi xin bày tỏ sự kính trọng và lòng biết ơn sâu sắc tới cô giáo PGS. TS Trần Thị Thu Hà và thầy giáo PGS. Nguyễn Minh Hiếu, hai thầy cô đã hướng dẫn, động viên giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và viết luận án này. Những nhận xét và đánh giá của thầy cô, đặc biệt là những gợi ý về hướng giải quyết vấn đề trong suốt quá trình nghiên cứu, thực sự là những bài học vô cùng quý giá đối với tôi.

Tôi xin bày tỏ lời cảm ơn chân thành đến Lãnh đạo Đại học Huế, Lãnh đạo trường Đại học Nông Lâm - Đại học Huế, Phòng Đào tạo sau Đại học, quý thầy cô giáo của Khoa Nông học; UBND huyện Bố Trạch, UBND huyện Lệ Thủy, Thị trấn Nông trường Việt Trung, Thị trấn Nông trường Lệ Ninh, Sở Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn Quảng Bình, Trung tâm Điều tra và thiết kế Nông Lâm nghiệp Quảng Bình, các nông hộ trồng cây cao su ở Nông trường Việt Trung, Nông trường Lệ Ninh và đặc biệt là bạn bè đồng nghiệp gần xa đã giúp đỡ, góp ý và tạo mọi điều kiện tốt nhất cho tôi trong quá trình nghiên cứu và viết luận án. Tôi xin cảm ơn Ban giám hiệu và tập thể giáo viên, học sinh của Khoa Nông Lâm Ngư - Trường Cao đẳng Kỹ thuật Công Nông nghiệp Quảng Bình, nơi tôi đang công tác, những đồng nghiệp đã chia sẻ, động viên, học sinh các lớp Kiểm lâm, Lâm sinh cùng tham gia làm thí nghiệm và giúp đỡ để tôi hoàn thành luận án này. Cuối cùng, xin cảm ơn bố mẹ, gia đình em trai và chồng tôi cùng các thành viên trong gia đình tôi, đã động viên và hỗ trợ tôi rất nhiều về mặt thời gian, hy sinh về vật chất lẫn tinh thần để giúp tôi hoàn thành luận án của mình. Nghiên cứu sinh Hoàng Bích Thủy iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.

ii MỤC LỤC. iv DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CHỮ VIẾT TẮT.vii DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU.viii DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu đề tài.

Mục tiêu tổng quát. Mục tiêu cụ thể. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Ý nghĩa khoa học.

Ý nghĩa thực tiễn. Phạm vi nghiên cứu của luận án. Những đóng góp mới của luận án. TỔNG QUAN CÁC VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU.

Cơ sở lý luận của các vấn đề nghiên cứu. Khái niệm và vai trò của cao su tiểu điền. Vai trò của cây trồng xen đối với cao su. Vai trò của chất giữ ẩm đối với cây trồng.

Cơ sở thực tiễn của các vấn đề nghiên cứu. Khái quát chung về cao su tiểu điền. Tình hình sản xuất và tiêu thụ cao su trên thế giới, Việt Nam và Quảng Bình. Tình hình trồng xen trong vườn cao su kiến thiết cơ bản.

Tình hình sử dụng chất giữ ẩm. Tình hình nấm Corynespora cassiicola gây bệnh rụng lá trên cây cao su. Các công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Trên thế giới.

Tại Việt Nam. ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Phạm vi, đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp xử lý số liệu.

KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Đánh giá hiện trạng canh tác sản xuất cao su nông hộ tại Quảng Bình. Cơ cấu giống cao su trên địa bàn tỉnh Quảng Bình đến năm 2015. Quy mô và chất lượng vườn cây cao su nông hộ tại tỉnh Quảng Bình.

Tình hình trồng xen và sử dụng chất giữ ẩm ở thời kỳ kiến thiết cơ bản. Tình hình bón phân cho cao su trồng mới và bón thúc thời kỳ kiến thiết cơ bản. Tình hình quản lý bệnh hại trên vườn cao su giai đoạn kiến thiết cơ bản. Hiệu quả kinh tế của cây cao su sau 8 năm trồng và 1 năm khai thác.

Nghiên cứu các loại cây trồng xen với cao su giai đoạn kiến thiết cơ bản. Ảnh hưởng của cây trồng xen đến sinh trưởng phát triển của cây cao su thời kỳ KTCB. Ảnh hưởng của cây trồng xen đến hóa tính và vi sinh vật đất sau thí nghiệm. Năng suất và hiệu quả kinh tế của các cây trồng xen.

Nghiên cứu về ảnh hưởng của chất giữ ẩm đến sự sinh trưởng phát triển của cây cao su ở giai đoạn kiến thiết cơ bản. Ảnh hưởng của chất giữ ẩm PMAS-1 đến sinh trưởng và phát triển của cây cao su. Ảnh hưởng của chất giữ ẩm PMAS-1 đến độ ẩm và vi sinh vật đất. Khảo sát tình hình bệnh rụng lá và đánh giá khả năng kháng của một số giống cao su ở Quảng Bình trong điều kiện in vivo.

Diễn biến bệnh rụng lá Corynespora trên cây cao su tại Quảng Bình. Kết quả thu thập và phân lập mẫu nấm gây bệnh rụng lá Corynespora. Đánh giá khả năng kháng nấm Corynespora bằng lây bệnh nhân tạo trên các giống cao su ở điều kiện in vivo. Đề xuất một số biện pháp kỹ thuật trong quy trình phát triển của cao su tiểu điền giai đoạn kiến thiết cơ bản tại Quảng Bình.

Về cơ cấu bộ giống. Về thời vụ trồng. Đai chắn gió bão. Trồng xen trong thời kỳ kiến thiết cơ bản.

Bón phân kết hợp chất giữ ẩm. 112 TÀI LIỆU THAM KHẢO.