Xây dựng mô hình kế toán quản trị chi phí doanh nghiệp xi măng Việt Nam - Trần Thị Thu Hường

i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu trong luận án là trung thực. Những kết quả trong luận án chưa từng được công bố trong các công trình nào khác. Tác giả luận án Trần Thị Thu Hường ii LỜI CÁM ƠN Trước hết, tôi xin gửi lời cảm ơn trân trọng nhất tới PGS.

Nguyễn Ngọc Quang, PGS. Phạm Thị Gái, người hướng dẫn khoa học của luận án đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ tôi về mọi mặt để hoàn thành luận án này. Xin trân trọng cảm ơn tập thể lãnh đạo và các thầy cô giáo trong Viện Kế toán - Kiểm toán, Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, Viện Sau đại học của trường về những đóng góp, hướng dẫn và giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện luận án. Xin trân trọng cảm ơn Lãnh đạo các doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam đã cho tôi những góp ý, tạo điều kiện giúp tôi thu thập dữ liệu về ngành và bạn bè và đồng nghiệp đã dành thời gian giúp tôi thực hiện phiếu điều tra, sẵn sàng cung cấp thông tin, tài liệu trong quá trình tôi thực hiện luận án.

Cuối cùng cho tôi gửi lời cảm ơn đặc biệt đến gia đình, bạn bè thân thiết đã động viên, chia sẻ khó khăn cùng tôi trong suốt thời gian viết luận án. Xin trân trọng cám ơn! Tác giả luận án Trần Thị Thu Hường iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii MỤC LỤC. iii DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC BẢNG , BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ. vii LỜI MỞ ĐẦU .1 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. Quan điểm và bản chất mô hình kế toán quản trị chi phí. Quan điểm về mô hình.

Bản chất của mô hình kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp sản xuất kinh doanh(SXKD). Yêu cầu và nguyên tắc xây dựng mô hình kế toán quản trị chi phí. Yêu cầu xây dựng mô hình kế toán quản trị chi phí. Nguyên tắc xây dựng mô hình kế toán quản trị chi phí.

Nhân tố ảnh hưởng đến mô hình kế toán quản trị chi phí. Mô hình kế toán quản trị chi phí trong các doanh nghiệp. Mô hình bộ máy kế toán quản trị chi phí .Công nghệ và phương pháp, phương tiện sản xuất thông tin về chi phí. Kinh nghiệm vận dụng mô hình kế toán quản trị chi phí của các nước phát triển.

Mô hình kế toán quản trị chi phí của Mỹ. Mô hình kế toán quản trị chi phí của Pháp. Mô hình kế toán quản trị chi phí của Nhật Bản. Bài học kinh nghiệm tổ chức kế toán quản trị chi phí cho các doanh nghiệp sản xuất Việt Nam .63 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1 .66 iv CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ TẠI CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT XI MĂNG VIỆT NAM .Tổng quan về ngành sản xuất xi măng của Việt Nam.

Lịch sử hình thành và phát triển của ngành. Khát quát về đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh và tổ chức bộ máy quản lý của các doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam. Thực trạng kế toán quản trị chi phí của các DNSX xi măng Việt Nam. Thực trạng tổ chức bộ máy kế toán quản trị chi phí.

Thực trạng phân loại chi phí trong các DNSX xi măng. Thực trạng xây dựng định mức và lập dự toán chi phí. Thực trạng xác định chi phí sản xuất sản phẩm. Thực trạng báo cáo kế toán quản trị chi phí.

Thực trạng phân tích thông tin chi phí cho việc quản trị nội bộ về chi phí của DN. Đánh giá thực trạng kế toán quản trị chi phí của các doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam hiện nay .Những ưu điểm trong thực hiện các mô hình kế toán quản trị chi phí tại các doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam. Những hạn chế và nguyên nhân trong thực hiện các mô hình kế toán quản trị chi phí tại các doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam .101 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2 .105 CHƯƠNG 3: XÂY DỰNG MÔ HÌNH KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ CHO CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT XI MĂNG VIỆT NAM. Chiến lược phát triển dài hạn của các doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam.

Xây dựng mô hình kế toán quản trị chi phí cho các doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam. Tổ chức bộ máy kế toán quản trị chi phí. Phân loại chi phí trong các doanh nghiệp sản xuất xi măng. Xây dựng định mức chi phí.

Lập hệ thống dự toán chi phí. Xác định chi phí sản xuất sản phẩm. Phân tích thông tin chi phí phục vụ quản trị nội bộ doanh nghiệp. Đánh giá hiệu quả và phân tích thông tin để ra quyết định.

Điều kiện thực hiện mô hình kế toán quản trị chi phí cho các doanh nghiệp sản xuất xi măng Việt Nam. Đối với các doanh nghiệp. Đối với Nhà nước.141 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3 .144 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ .146 TÀI LIỆU THAM KHẢO .147 PHỤ LỤC vi DANH MỤC KÝ HIỆU VIẾT TẮT Ký hiệu Được hiểu là Ký hiệu Được hiểu là BCQT Báo cáo quản trị GTGT Giá trị gia tăng BH Bán hàng KKTX Kê khai thường xuyên BHXH Bảo hiểm xã hội KPCĐ Kinh phí công đoàn BHYT Bảo hiểm y tế LN Lợi nhuận BHTN Bảo hiểm thất nghiệp LNG Lợi nhuận gộp SX Sản xuất LNT Lợi nhuận thuần CCDC Công cụ dụng cụ QT Quản trị CP Cổ phần TNHH Trách nhiệm hữu hạn CPSX Chi phí sản xuất TM Tiền mặt DTBH Doanh thu bán hàng TNDN Thu nhập doanh nghiệp DT Doanh thu SX Sản xuất DTT Doanh thu thuần XNK Xuất nhập khẩu ĐVT Đơn vị tính KD Kinh doanh KT Kế toán vii DANH MỤC BẢNG , BIỂU ĐỒ VÀ SƠ ĐỒ Bảng Bảng 2.1 : Các mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại các DN được khảo sát .2: Tổng hợp nguyên nhân không tổ chức bộ máy kế toán quản trị riêng tại các DN .3: Tiêu thức phân loại chi phí tại các dnsx xi măng .4: Các loại định mức đã được xây dựng tại các dn.5: Bảng chi phí định mức đơn vị .6: Bảng định mức vật tư .7: Các loại dự toán đã được các dn lập .8: Đối tượng tập hợp chi phí của các bộ phận SX .9: Các phương thức trả lương cho nhân công trực tiếp tại các DN .10 : Tiêu thức phân bổ chi phí SX chung cho các đối tượng chịu chi phí .1: Dự kiến công suất và sản lượng sản xuất đến năm 2020 .2: Dự báo nhu cầu tiêu thụ xi măng tại các vùng miền đến năm 2030 .3: Bảng phân loại chi phí theo mức độ hoạt động .4 : Phân loại chi phí sản xuất tại các PX SX chính theo thẩm quyền kiểm soát chi phí .5: dự toán chi phí linh hoạt cho từng loại sản phẩm sản xuất(xm pc30) .6: Bảng phân tích chi phí dựa trên dự toán linh hoạt (xi măng PC30) .7: Bảng phân tích biến động chi phí SX theo yếu tố .1: Tiêu thức chi tiết chi phí NVL trực tiếp tại các DN .2: Tiêu thức chi tiết chi phí nhân công trực tiếp tại các DN. Bốn nhóm hoạt động cơ bản của doanh nghiệp.

Các chức năng quản trị doanh nghiệp.3: Các yếu tố cấu thành mô hình kế toán quản trị chi phí. Mô hình tổ chức bộ máy kế toán QTCP dạng kết hợp .5: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán dạng tách biệt .6: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán QTCP dạng hỗn hợp .7: Công nghệ sản xuất thông tin về chi phí .8: Sơ đồ Dự toán sản xuất kinh doanh.9: Mô hình trình tự thông tin 2 xuống 1 lên. Phương pháp xác định CP theo đơn đặt hàng. Phương pháp xác định chi phí theo quá trình sản xuất .12: Quy trình thực hiện phương pháp ABC.13: Chi phí mục tiêu và quản trị chi phí sản xuất .55 theo triết lý quản lý Kaizen.1: Mô hình tổ chức bộ máy kế toán tại công ty CP XM Bỉm Sơn .2: Mô hình kiểm soát chi phí tại các DN SX xi măng .1: Mô hình bộ máy kế toán QTCP kết hợp .2 : Trình tự cung cấp thông tin chi phí sản xuất .3 : Trình tự cung cấp thông tin chi phí bán hàng .4: Quy trình thực hiện sản xuất thông tin về chi phí .5: So sánh giá thành SX clinhker và xi măng thành phẩm .6: Các trung tâm chi phí thuộc khối sản xuất .7: Các trung tâm chi phí thuộc khối kinh doanh .8: Các trung tâm chi phí thuộc khối quản lý .129 1 LỜI MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Trong giai đoạn phát triển hiện nay của nền kinh tế Việt Nam, các doanh nghiệp phải đối mặt với sức ép cạnh tranh của các đơn vị kinh doanh cùng ngành nghề trong nước và các công ty có vốn đầu tư nước ngoài. Các doanh nghiệp Việt Nam cần phát huy một cách hiệu quả nhất các nguồn lực hiện có và tận dụng tối đa những ảnh hưởng tốt từ ngoại lực là các chính sách hỗ trợ của Nhà nước như các chính sách hỗ trợ về tín dụng, chính sách đầu tư cho các ngành trọng điểm. Tuy nhiên, việc phát huy các yếu tố nội lực vẫn là những giải pháp được đánh giá có hiệu quả hơn để doanh nghiệp có thể chủ động trong định hướng phát triển của mình. Phát huy hiệu quả công tác quản trị trong doanh nghiệp như phát huy nguồn lực con người, phát huy nguồn chất xám là chìa khóa để có thể tiếp tục phát huy các nguồn lực vật chất trong doanh nghiệp.

Để công tác quản trị doanh nghiệp đạt hiệu quả đặt ra đòi hỏi đối với doanh nghiệp là vận dụng tốt công cụ quản lý như thế nào? Công tác kế toán nói chung, kế toán quản trị nói riêng đóng vai trò trọng yếu trong cung cấp thông tin hữu ích cho nhà quản trị quản lý các yếu tố nguồn lực và đưa ra các quyết sách phù hợp nhất. Ngành sản xuất xi măng Việt Nam phát triển gắn liền với từng bước đi lên và tốc độ đô thị hóa rất nhanh của đất nước. Sau một thời gian tăng trưởng mạnh, từ năm 2010 đến nay, các doanh nghiệp SX xi măng Việt Nam đứng trước tình trạng cung vượt cầu. Hàng loạt dây truyền, nhà máy mới chạy cầm chừng, thua lỗ, ngừng sản xuất bởi chi phí tăng cao, sản phẩm làm ra không tiêu thụ được.

Khó khăn của ngành xi măng bắt đầu vào thời điểm năm 2010.