Nghiên cứu Xây dựng Hệ thống Thông tin Kế toán Phục vụ Quản trị Chi phí Khai thác Than (TKV)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT –––––––––––––––––––––– PHẠM THỊ HỒNG HẠNH NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN – KHOÁNG SẢN VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ HÀ NỘI, 01/2018 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC MỎ - ĐỊA CHẤT –––––––––––––––––––––– PHẠM THỊ HỒNG HẠNH NGHIÊN CỨU XÂY DỰNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN – KHOÁNG SẢN VIỆT NAM Ngành: Quản lý kinh tế Mã số: 9340410 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƢỜI HƢỚNG DẪN KHOA HỌC 1. Nguyễn Thị Bích Ngọc HÀ NỘI, 01/2018 i LỜI CAM ĐOAN Tôi cam đoan đây là công trình nghiên cứu của bản thân tôi, các kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chƣa từng đƣợc công bố trong kỳ bất công trình nào khác trƣớc đó. Hà Nội, ngày tháng năm 2018 Tác giả Phạm Thị Hồng Hạnh ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

vi DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC HÌNH. ix MỞ ĐẦU .1 CHƢƠNG 1 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU TRONG VÀ NGOÀI NƢỚC .6 VỀ ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .1 Tổng quan các công trình nghiên cứu .1 Tổng quan các công trình nghiên cứu ở nƣớc ngoài .2 Tổng quan các công trình nghiên cứu ở trong nƣớc .2 Các vấn đề kế thừa và khoảng trống nghiên cứu .18 Kết luận chƣơng 1 .20 CHƢƠNG 2 CƠ SỞ L LUẬN, KINH NGHIỆM VÀ PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU X Y DỰNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT KINH DOANH .1 Cơ sở lý luận về quản trị chi phí .1 Khái niệm và vai tr của quản trị chi phí.2 Nội dung của quản trị chi ph .3 Thông tin phục vụ quản trị chi phí trong doanh nghiệp .2 Cơ sở lý luận về hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi ph .1 Các khái niệm về hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí .2 Vai tr , chức năng của hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi ph .3 Cấu thành của hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi ph .3 Xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi ph .1 Nguyên tắc và yêu cầu xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi ph .2 Các nhân tố ảnh hƣởng đến xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí .3 Phƣơng pháp tiếp cận xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí.4 Quy trình xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi ph .5 Xây dựng các phân hệ của hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí .4 Kinh nghiệm xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí tại một số nƣớc trên thế giới và bài h c cho Việt Nam .1 Kinh nghiệm xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí tại một số nƣớc trên thế giới .2 Bài h c kinh nghiệm xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí trong doanh nghiệp cho các doanh nghiệp ở Việt Nam.5 Phƣơng pháp nghiên cứu .1 Phƣơng pháp nghiên cứu chung .2 Phƣơng pháp thu thập thông tin .3 Phƣơng pháp xử lý thông tin.4 Phƣơng pháp mô hình hóa bằng sơ đồ, bảng biểu .5 Phƣơng pháp chuyên gia .64 Kết luận chƣơng 2 .64 CHƢƠNG 3 THỰC TRẠNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN – KHOÁNG SẢN VIỆT NAM .1 Khái quát chung về Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam và các doanh nghiệp khai thác than thuộc Tập đoàn .1 Khái quát chung về Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam .2 Khái quát chung về các doanh nghiệp khai thác than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam.2 Thực trạng hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp khai thác than .1 Hệ thống thông tin kế toán tài chính.2 Hệ thống thông tin kế toán quản trị .3 Thực trạng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí trong các doanh nghiệp khai thác than .1 Phân hệ thông tin chi phí dự toán .2 Phân hệ thông tin chi phí thực hiện .3 Phân hệ thông tin phân tích và kiểm soát chi phí .4 Đánh giá hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi ph trong các doanh nghiệp khai thác than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam .1 Những kết quả đạt đƣợc .2 Những hạn chế tồn tại và nguyên nhân .104 Kết luận chƣơng 3 .112 CHƢƠNG 4 X Y DỰNG HỆ THỐNG THÔNG TIN KẾ TOÁN PHỤC VỤ QUẢN TRỊ CHI PHÍ TRONG CÁC DOANH NGHIỆP KHAI THÁC THAN THUỘC TẬP ĐOÀN CÔNG NGHIỆP THAN – KHOÁNG SẢN VIỆT NAM .1 Quan điểm, nguyên tắc và yêu cầu xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí trong các doanh nghiệp khai thác than .2 Các căn cứ xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí .3 Nội dung xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí trong các doanh nghiệp khai thác than thuộc Tập đoàn Công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam .1 Nhận diện và phân loại chi phí theo yêu cầu quản trị chi phí trong các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV .2 Xây dựng mô hình dòng thông tin của hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí trong các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV .3 Xây dựng các phân hệ của hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí trong các doanh nghiệp khai thác than thuộc TKV .4 Điều kiện thực hiện .1 Về phía Tập đoàn .2 Về phía các doanh nghiệp khai thác than .147 Kết luận chƣơng 4. 149 TÀI LIỆU THAM KHẢO PHỤ LỤC vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Viết tắt Viết đầy đủ BC Báo cáo BHTN Bảo hiểm thất nghiệp BHXH Bảo hiểm xã hội BHYT Bảo hiểm y tế C§ Cố định CCDC Công cụ dụng cụ CL Chênh lệch CNTT Công nghệ thông tin CP Cổ phần CPCĐ Chi ph cố định CPNVTTT Chi phí nguyên vật liệu trực tiếp CT Công trƣờng CT§L Công trƣờng đào lò CTKT Công trƣờng khai thác ĐG Đơn giá ĐH Đại h c DN Doanh nghiệp GĐ Giai đoạn HĐQT Hội đồng quản trị HĐTV Hội đồng thành viên HTTT Hệ thống thông tin HTTTKT Hệ thống thông tin kế toán KTTC Kế toán tài ch nh NCS Nghiên cứu sinh NĐ-CP Nghị định Ch nh phủ NL Nguyên liệu NN Nguyên nhân NNL Nguồn nhân lực NVLTT Nguyên vật liệu trực tiếp NXB Nhà xuất bản PX Phân xƣởng vii Viết tắt Viết đầy đủ PHTT Phân hệ thông tin QĐ Quyết định QL Quản lý QLDN Quản lý doanh nghiệp QT Quàn trị QTCP Quản trị chi ph QTKD Quản trị kinh doanh SL Số lƣợng SXKD Sản xuất kinh doanh TB Trung bình TCT Tổng công ty TKV Tập đoàn Công nghiệp Than - Khoáng sản - Việt Nam TNHH MTV Trách nhiệm hữu hanh một thành viên TP Thành phẩm TSCĐ Tài sản cố định TT Thành tiền TT Thông tin VL Vật liệu VN Việt Nam XDCB Xây dựng cơ bản viii DANH MỤC CÁC BẢNG TT Tên bảng Trang Bảng 3.1 Cơ cấu các doanh nghiệp thuộc Tập đoàn Than – Khoáng sản Việt Nam .2 Kết quả sản xuất kinh doanh than của tập đoàn GĐ 2011-2016 .3 Các doanh nghiệp khai thác than do TKV nắm giữ 100% vốn điều lệ .4 Các doanh nghiệp khai thác than do TKV nắm giữ CP chi phối .5 Tổng hợp chi phí sản xuất kinh doanh than của tập đoàn GĐ 2011 - 2016 .6 Chi phí sản xuất theo công đoạn khai thác than của tập đoàn năm 2014 .7 Chi phí sản xuất theo công đoạn khai thác than của tập đoàn năm 2015 .8 Chi phí sản xuất theo công đoạn khai thác than của tập đoàn năm 2016 .9 Kết quả khảo sát tình hình ghi nhận, xử lý dữ liệu (19 doanh nghiệp) .10 Kết quả khảo sát tình hình phản ánh và lƣu trữ dữ liệu (19 doanh nghiệp) .11 Kết quả khảo sát tình hình lập báo cáo kế toán quản trị (19 doanh nghiệp) .12 Kết quả khảo sát phân hệ thông tin chi phí dự toán (19 doanh nghiệp) .13 Kết quả khảo sát tình hình ứng dụng phần mềm kế toán trong xử lý dữ liệu (19 doanh nghiệp) .14 Kết quả khảo sát phân hệ thông tin phân tích và kiểm soát chi phí (19 doanh nghiệp) .15 Đánh giá chất lƣợng thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí .16 Kết quả đánh giá và phƣơng hƣớng xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí.1 Định mức chi phí vật tƣ máy khoan .2 Phiếu lĩnh vật tƣ theo hạn mức .3 Phiếu theo dõi lao động theo định mức.4 Tài khoản chi tiết chi phí sản xuất .5 Báo cáo phân tích biến động chi phí theo máy móc, thiết bị .143 ix DANH MỤC CÁC HÌNH TT Tên hình Trang Hình 2.1 Nội dung quản trị chi phí .2 Quy trình thiết lập thông tin [38] .3 Thông tin phục vụ quản trị chi phí .4 Hệ thống thông tin [nguồn mạng] .5 Cấu thành của hệ thống thông tin quản lý .6 Hoạt động của hệ thống thông tin kế toán phục vụ quản trị chi phí .7 Sơ đồ cấu thành của hệ thống thông tin kế toán .8 Nhân tố ảnh hƣởng đến xây dựng hệ thống thông tin kế toán phục vụ QTCP .9 Mô hình thác nƣớc [32] .1 Sơ đồ tổ chức Tập đoàn công nghiệp Than – Khoáng sản Việt Nam .2 Sơ đồ dây chuyền công nghệ khai thác than hầm lò .3 Sơ đồ dây chuyền công nghệ khai thác than lộ thiên .4 Hệ thống thông tin kế toán trong các doanh nghiệp khai thác than - TKV .5 Tổ chức ghi nhận và xử lý dữ liệu của HTTT KTTC trong các DN khai thác than - TKV .6 Tổ chức phản ánh, lƣu trữ dữ liệu của HTTT KTTC trong các DN KKT - TKV .7 Tổ chức lập báo cáo và cung cấp thông tin của HTTT KTTC trong các DN khai thác than - TKV .8 Quy trình hoạt động của HTTT KTQT trong các DN khai thác than - TKV .9 Tổ chức ghi nhận và xử lý dữ liệu của HTTT KTQT trong các DN khai thác than - TKV .10 Tổ chức phản ánh và lƣu trữ dữ liệu của HTTT KTQT trong các DN khai thác than - TKV .