Tác động quản trị công ty đến chi phí vốn cổ phần doanh nghiệp niêm yết Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGHIÊN CUU TÁC DONG CUA QUAN TRI CONG TY TOI CHI PHi VON CO PHAN CUA CAC DOANH NGHIEP NIEM YET TREN THI TRUONG CHUNG KHOAN VIET NAM NGANH: QUAN TRI KINH DOANH NGUYEN VAN CUONG Hà Nội - 2024 [LÍ T Í | T | T T1 l | | BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC NGOẠI THƯƠNG eK, LUAN AN TIEN SI NGHIEN CUU TAC DONG CUA QUAN TRI CONG TY TOI CHI PHi VON CO PHAN CUA CAC DOANH NGHIEP NIEM YET TREN THI TRUONG CHUNG KHOAN VIET NAM Nganh: Quan tri Kinh doanh Mã ngành: 9340101 Nghiên cứu sinh: Nguyễn Văn Cường Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Việt Dũng Hà Nội - 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là nội dung của công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Toàn bộ số liệu được thu thập và dùng phân tích trong luận án này có nguồn gốc rõ ràng, đã được công bé theo đúng quy định. Các kết quả nghiên cứu, nhận định và đánh giá trong luận án này do chính tôi tự phân tích, đảm bảo tính trung thực và các kết quả này chưa từng được công bố trong bất kỳ nghiên cứu của tác giả khác.

Hà Nội ngày tháng năm 2024 Tác giả Nguyễn Văn Cường ii LOI CAM ON Lời đầu tiên, Tôi xin gửi lời tri ân sâu sắc đến người hướng dẫn khoa học PGS, TS Nguyễn Việt Dũng đã tận tình định hướng, hướng dẫn, giúp đỡ và động viên tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và viết luận án. Bên cạnh đó, Tôi cũng xin trân trọng gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu, Khoa Tài chính Ngân hàng, Khoa Sau Đại học, Khoa Quản trị Kinh doanh của Trường Đại học Ngoại thương, các cơ quan, đơn vị và các Thay giáo, Cô giáo, các Nhà khoa học, các tác giả nghiên cứu về lĩnh vực chuyên môn có liên quan trực tiếp và gián tiếp đến đề tài luận án đã hỗ trợ, cung cấp thông tin, cung cấp cho tôi những kiến thức làm nền tảng cho quá trình thực hiện luận án. Đặc biệt, Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc đến gia đình, người thân và bạn bè, đồng nghiệp đã khích lệ, ủng hộ nhiệt tình, tạo điều kiện và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu. Hà Nội ngày tháng năm 2024 Tác giả Nguyễn Văn Cường iil MUC LUC DANH MỤC CÁC BẰNG ác 660066002011601610086g36106356088.03886408 x DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ .-«-s°s++seezxseerxseezsee xii PHAN MO DAU.

Tính cấp thiết của đề tài nghiên cứu. Mục tiêu nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu Nw 5.

Khai quát phương pháp nghiên cứu. Đóng góp mới của luận án. Kết cấu luận án. YA CHƯƠNG 1: TÔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU VÈ TÁC ĐỘNG CỦA QUẢN TRỊ CÔNG TY ĐÉN CHI PHÍ VÓN CÔ PHẢN.

Tác động của các yếu tố thuộc đặc điểm Hội đồng quản trị đến chi phí vốn 1. Khoảng trông nghiên CỨU .-----< «<< << +s se SeE+ES2seeSeSeSeEszsesex 24 TIỂU KẾT CHƯƠNG .s--s<°s<©seE++eEEY+eeEv+eervseervseerrseee CHUONG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÈ QUẢN TRỊ CÔNG TY, VÈ CHI PHÍ 2. Cơ sở lý luận về quản trị công ty. Nguồn gốc và định nghĩa về quản trị công ty.

Các mô hình quản trị công ty. Nội dung và các nguyên tắc quản trị công ty.:--c-ccc:+ccxvccrx 32 IV 2. Cơ sở lý luận về chỉ phí vốn cỗ phầhn. Khái niệm về chỉ phí vốn cổ phần.---c:¿cvv+e+cvvverrrrxvrrrr 35 2;2:2: Đo lường chỉ phí vốn cô phẦH secss:s:z:s6ci38001268800038.

Mô hình định giá tài sản vốn (CAPÌM). Mô hình chiết khấu €Ổ tức. Mô hình chiết khấu thu nhập thặng dự (RIM). Mô hình Ohlson và.

Mô hình sử dụng chỉ số PEG. Lý thuyết nền tảng 2. Lý thuyết đại diện 2. Nội dung lý thuyết 2.

Van dụng lý thuyết vào nghiên cứu. Lý thuyết thông tin bất cân xứng. Nội dung lý thuyết. Van dụng lý thuyết vào nghiên cứu.

Lý thuyét tin Hig. NGi dung Dp thuyet. Van dụng lý thuyết vào nghiên cứn. Lý thuyết hành vi quản lý.

Nội dung lý thuyết,.--s:-2255sc2225Scv22EEtSEEEvtrEErvrrrrrtrrrrrrrrree 47 2. Van dụng lý thuyết vào nghiên Cltti. Van dụng lý thuyết vào nghiên Cứn. 51 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.

Quy trình nghiên cứu.---< s--<s-=<sss se ssesessesersenrsrsersrrsreersrsee 52 3. Dữ liệu của nghiên cứ. Xây dựng biến và giả thuyết nghiên cứu. Biến phụ thuộc.

Biến độc lập 3. Qui mô hội đồng quản trị. Tính độc lập của hội đông QHẢH THỊ soccspiiiisinigiEg12A2011001613530035060558865 60 3. Tân suất họp của hội đồng quản trị.

Kiêm nhiệm chức đqHh. Yếu tố CONG BO th6NG til. Tỉ lệ sở hữu của thành viên hội dong QUẲN HỆ. Tỉ lệ sở hữu của cổ đông lớn.

Biến kiểm soát.eerrrrrrrrriii 74 3:3:3-1: Qui Tô CÔN TỦ ‹qiatsgytitasi0gsIS0ISIAGSRIINIASE8G i33 SEN atSgysuystset 74 EU 2n. TỦ số giá trị thị trường trên sồ sách. Chỉ số ngành 3. Mô hình nghiên cứu.

Các bước kiểm định trong luận án. Kiểm định đa cộng tuyến 3. Kiểm định F-test. Kiểm định Hausman.

Kiểm định phwong sai thay G61. Kiém dinh tur trong quan. Kiểm định nội sinh trong mô hình. Kiểm định S-GMM.

Kiểm định sau mô hình GMMM.-- 22 2¿©+22++2E++Ex++£x++zxzzzxezree 84 TIỂU KẾT CHƯƠNG 3s coi6t6st086308301S93808680651910X88Gã0132.0 088 86 CHƯƠNG 4: KẾT QUÁ NGHIÊN CỨU THỰC NGHIEM VE TAC DONG CUA QUẢN TRỊ CÔNG TY ĐÉN CHI PHÍ VÓN CÔ PHÀN.-------- 87 ALs Thrigh KO 106 thissssssssesscsssssssssccszsossvsssuussseosacasccuasssestusscsasaveaisinacousseaessesvauies 87 4. Thống kê mô tả chỉ phí vốn cô phẩn. Thống kê mô ta các yếu tố thuộc đặc điểm quản trị công ty. Yếu tố qui mô hội AON QUAN OG.

Yếu tố tính độc lập hội dong QUANT cocccscocceverscisssre cancers 89 4. Yếu tổ tần suất họp hội đồng quản trị. Yếu tố kiêm nhiệm chức danh,.5, Yéu t6 CONG BO thONg tin. Yếu tố sở hữu thành viên hội đồng quản trị.

Yếu tố sở hữu cổ đông lớn. Yếu tố ủy ban kiểm toáH. Thống kê mô tả biến kiểm soát. Qui mô của doanh nghiệp.

Giá trị thị trường trên giá trị sổ sách. Chỉ số ngành 4. Kết quả kiểm định khuyết tật của mô hìn| 4. Kiểm định đa cộng tuyến.

Kiểm định về sự tương quan 4. Kiểm định F-test. Kiểm dinh Hausman. Kiểm định phương sai thay đi 4.

Kiểm định tự tương quan. Kiểm định nội sinh trong mô hình.--¿¿- 5+ 5+ 5+ +ss+xex+x+seexereee 102 4. Kết quả mô hình S-GIMM. Kết quả kiểm định sau mô hình GMM.

--c--°--cccsererre 118 TIỂU KẾT CHƯƠNG 4egis2xscx66g 040 0550804503308624014063104 8t 2ãqaaasgi 121 CHƯƠNG 5: THẢO LUẬN KẾT QUÁ VÀ KHUYÉN NGHỊ. Thảo luận kết quả 5. Qui mô hội đồng quản trị và chỉ phí vốn cô phần 5. Tính độc lập hội đồng quản trị và chỉ phí vốn cô phần.

Tần suất họp hội đồng quản trị và chỉ phí vốn cô phần. Sự kiêm nhiệm chức danh và chỉ phí vốn cô phần. Công bồ thông tin và chỉ phí vốn cô phần 5. Sở hữu của thành viên hội đồng quản trị và chi phi vốn cô phần.

Sở hữu của cô đông lớn và chỉ phí vốn cổ phần. Các yếu tố liên quan đến ủy ban kiểm toán và chỉ phí vốn cỗ phần. Thảo luận về tình hình quần trị công ty và các quy định hiện hành. Các khuyến nghị nhằm tối ưu hóa chỉ phí vốn cổ phần.

Đối với cơ quan chức năng 5.1 Cải thiện khuôn khổ pháp lý quy định về quản trị công ty. Bồ sung quy định về công tác đào tạo, nâng cao nhận thức về quản trị CÔIB ÍGikccikttiitcRgs200001101131566060186353160116656111305130311605:3 08 2635158:50455268115850133 605405 134 5. Bồ sung quy định chính sách quản lý về công bố thông tin. Bồ sung một số quy định nâng cao tính độc lập của HĐỌT.

Bồ sung quy định về ủy ban kiểm toán, kiểm toán nội bộ. Đối với các doanh nghiệp niêm yết 5. Phát huy tối đa vai trò của các yếu tô hội đồng quản trị. Duy trì thường xuyên các hoạt động hội đồng quản trị.

Công bó thông tin trung thực, mình bạch 5. Xây dựng ủy ban kiểm toán phù hợp, nâng cao chất lượng kiểm toán nội bộ trong doanh nghiệp.143 TIEU KET CHƯƠNG 5. KẾT LUẬN eeeeeee „147 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN:ĐẾN LUẨN ẨN ¡sa y6ixg2v 50304800 g03050138043i330062404g4G31.4 3 ENGãQ0aisgi 149 TÀI LIÊU THẤM KHẢ ssáx6s6s nung gang g1801800618635001640038438104843616383g006800. 163 Phụ lục 1: Do lường chỉ phí vốn cổ phần của doanh nghiệp theo mô hình định giá Gí sản yên CÁ PM sua sao nano ni5sGg33003016300336131463001030563814314800g00gã13apSEgiaoÄ 163 Phụ lục 2: Kết quả mô hình hồi quy .---2--s°sssevxeee+erxsee 172 vill DANH MUC CAC CHU VIET TAT Từ viết tắt Nghĩa Tiếng Anh Nghĩa Tiếng Việt IBCTC Financial Statement Bao cao tai chinh BCTN |Annual Report [Báo cáo thường niên BDH Executive Board Ban diéu hành BKS Board of Supervisors Ban kiém soat BQL Management Board Ban quan ly CAPM Capital Asset Pricing Model Mô hình định giá tài sản vốn CBTT Information Disclosure Céng bó thông tin CFO Chief Finance Officer Giám đóc tài chính ICPVCP Cost of equity Chi phí vốn cổ phần ICQCN State Management Agency ‘Co quan chire nang IĐHĐCĐ_ |General Meeting of Shareholders |Đại hội đồng cổ đông DN (Company Doanh nghiép DNNY Listed Company Doanh nghiép niém yét DV Service Dich vu FEM FEM Mô hình hiệu ứng cố định IFGLS Feasible Generalized Least Squares |Bình phương nhỏ nhất tổng quát HĐQT Board of Directors Hội đồng quản trị HNX Hanoi Stock Exchange Sở Giao dịch Chứng khoán Hà Nội HOSE [Ho Chi Minh City Stock Exchange [P% Giao dịch Chứng khoán Thành pho IFC International Finance Corporation _ 'Tổ chức tài chính quốc tế IV Instrument Variable Bién céng cụ KTNB Internal Audit Kiém toan ndi bé MHHQ Regression Model Mô hình hồi quy INĐT Investor Nhà đầu tư (OECD cm — _ |Tổ chức hợp tác và phát triển kỉnh tế PEG Price/Earnings to Growth Chi sé PEG a Pooled Ordinary Least Square Mô hình hồi quy bậc nhất đơn giản QTCT Corporate Governance Quản trị công ty REM REM Mô hình hiệu ứng ngẫu nhiên seco [State Secretariat for Economie Jou.

Kinh té Lign bang Thụy Sỹ SHCDL _ Blockholder Ownership Sở hữu cô đông lớn SHHDQT [Director Ownership Sở hữu hội đồng quan tri SSC State Securities Commission [Uy ban chứng khoán nhà nước IX Từ viết tắt Nghĩa Tiếng Anh Nghĩa Tiếng Việt SXKD Production and Business Sản xuất kinh doanh TGD Chief Executive Officer 'Tổng Giám đóc TTCK Stock Market Thị trường chứng khoán IUBKT |Audit Commitee Uy ban kiểm toán VIF [Variance Inflation Factor Hệ số phóng đại phương sai x DANH MUC CAC BANG Bảng 1.1 Tổng kết các công trình nghiên cứu về các yếu tố thuộc đặc điểm QTCT tác GOH tới OPVCPti110100108000200DĐDĐBRUGDINGEEISIIGRIEERUNGEIIEBSIEGP-SSHEENM 19 Bảng 3.1 Thống kê dữ liệu của các công ty.2 Khái niệm và cách đo lường các biến trong mô hình nghiên cứu. 79 Bảng 4:1 Thống kê Hô lê s2456140016181101818105858008001330080584630388.2 Chi phí vốn cổ phần của doanh nghiệp.-----:--©ccc:c55+ccsccxvvrrx 88 Bảng 4.3 Yếu tố qui mô HĐQT.-¿--©252+2222vt2EEExitEEEtrrtrttkrrrrtrtrrrrrrrrrrre 89 Bang 4.4 Yếu tố tính độc lập của HĐQT.5 Yếu tố tần suất họp của HĐQT.6 Yếu tố kiêm nhiệm chức danh.7 Yếu tố công bố thông tin.