Luận án Kế toán quản trị chi phí vòng đời sản phẩm điện tử - Lê Quỳnh Anh

BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỆN LỰC LÊ QUỲNH ANH KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ THEO VÒNG ĐỜI SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT SẢN PHẨM ĐIỆN TỬ VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN TRỊ KINH DOANH HÀ NỘI - 2023 BỘ CÔNG THƯƠNG TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐIỆN LỰC LÊ QUỲNH ANH KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ THEO VÒNG ĐỜI SẢN PHẨM TRONG CÁC DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT SẢN PHẨM ĐIỆN TỬ VIỆT NAM Ngành : Quản Trị Kinh Doanh Mã số chuyên ngành : 9340101 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: 1. Nguyễn Thị Phương Hoa 2. Nguyễn Tố Tâm HÀ NỘI - 2023 -i- LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các thông tin trích dẫn trong Luận án đã được liệt kê đầy đủ và được chỉ rõ nguồn gốc.

Các số liệu, kết quả nêu trong Luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác. Tập thể Giáo viên hướng dẫn Hà Nội, ngày … tháng … năm 2023 Nghiên cứu sinh HD1: PGS.TS Nguyễn Thị Phương Hoa Lê Quỳnh Anh HD2: TS. Nguyễn Tố Tâm -ii- LỜI CẢM ƠN Luận án của tác giả được hoàn thành nhờ sự giúp đỡ nhiệt tình, sự động viên và khuyến khích của các Thầy Cô hướng dẫn khoa học, đồng nghiệp, bạn bè và gia đình. Trước hết, tác giả xin trân trọng gửi lời cảm ơn đến Ban Giám hiệu, các thầy cô Khoa Sau Đại học, Khoa Kinh tế và Quản lý trường Đại học Điện Lực đã tạo mọi điều kiện để tác giả có môi trường học tâp, nghiên cứu trong suốt thời gian qua.

Tác giả xin bày tỏ lòng biết ơn vô hạn và sâu sắc đến PGS. Nguyễn Thị Phương Hoa và TS. Nguyễn Tố Tâm là những Cô giáo đã hướng dẫn, dìu dắt, chỉ bảo tận tình tác giả trong suốt thời gian học tập và nghiên cứu để hoàn thành Luận án này. Tác giả xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Quý chuyên gia, Quý Doanh nghiệp, Quý Anh/Chị trong các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử đã dành thời gian quý báu của mình để giúp đỡ tác giả tìm hiểu thực tế, giải đáp thắc mắc và hoàn thành khảo sát DN.

Cuối cùng, tác giả xin được bày tỏ lòng cảm ơn tới gia đình, anh/chị đồng nghiệp, bạn bè đã quan tâm, giúp đỡ và động viên tác giả phấn đấu cố gắng hoàn thành Luận án trong suốt thời gian qua. Xin chân thành cảm ơn! Hà Nội, ngày … tháng … năm 2023 Nghiên cứu sinh Lê Quỳnh Anh -iii- MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii PHẦN MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu.

Câu hỏi nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Những đóng góp khoa học mới và kết cấu của Luận án.

6 CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Tổng quan về kế toán quản trị chi phí. Kế toán quản trị chi phí. Việc áp dụng các công cụ kế toán quản trị chi phí.

Các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán quản trị chi phí. Tổng quan về chi phí theo vòng đời sản phẩm và kế toán chi phí theo vòng đời sản phẩm. Chi phí theo vòng đời sản phẩm. Kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm.

Khoảng trống nghiên cứu và định hướng nghiên cứu của Luận án. 28 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1. 30 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ KẾ TOÁN QUẢN TRỊ CHI PHÍ THEO VÒNG ĐỜI SẢN PHẨM TRONG DOANH NGHIỆP SẢN XUẤT. 31 SẢN PHẨM ĐIỆN TỬ.

Cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí trong doanh nghiệp sản xuất. Cơ sở lý luận về kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm. Khái niệm vòng đời sản phẩm. Kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm.

Nhận diện và phân loại chi phí theo vòng đời sản phẩm. Các phương pháp kỹ thuật cung cấp thông tin phục vụ việc ước tính và dự toán chi phí theo vòng đời sản phẩm. Lợi ích của quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm đối với nhà quản trị. Kinh nghiệm thực hành kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm tại một số DN trên thế giới.

Đặc thù của ngành sản xuất sản phẩm điện tử ảnh hưởng đến kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm. Các lý thuyết nền liên quan đến mô hình nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm. Lý thuyết ngẫu nhiên (Contingency Theory). Lý thuyết quan hệ lợi ích - chi phí (Cost - benefit Theory).

Lý thuyết hành vi dự định (Theory of planned behaviour). 69 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. 71 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. Thiết kế nghiên cứu.

Mô hình nghiên cứu, giả thuyết và thang đo nghiên cứu. Xây dựng mô hình nghiên cứu. Biến nghiên cứu, giả thuyết nghiên cứu và thang đo sơ bộ. Thang đo chính thức.

Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu định tính. Phương pháp nghiên cứu tại bàn. Phương pháp nghiên cứu tình huống.

Phương pháp phỏng vấn. Phương pháp nghiên cứu định lượng. Phương pháp khảo sát. Phương pháp phân tích số liệu.

96 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. 97 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Tổng quan ngành công nghiệp điện tử Việt Nam hiện nay. Kết quả nghiên cứu thực trạng kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử Việt Nam.

Nghiên cứu tình huống về vòng đời sản phẩm điện tử tại doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử Việt Nam. Lựa chọn tình huống nghiên cứu. Vòng đời sản phẩm điện tử tại Công ty cổ phần Lumi Việt Nam và công ty cổ phần đầu tư phát triển sản phẩm công nghệ cao HTP. Đặc điểm tổ chức kế toán tại Công ty Lumi và Công ty HTP.

Thực trạng kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm điện tử trong giai đoạn R&D tại Công ty Lumi và Công ty HTP. Đánh giá về thực trạng kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm. Kết quả nghiên cứu các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử Việt Nam. Kết quả thống kê mẫu nghiên cứu.

Kết quả nghiên cứu định lượng. 119 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. 136 CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ MỘT SỐ HÀM Ý ĐỀ XUẤT. Một số kết luận về kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử Việt Nam.

Yêu cầu hoàn thiện kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử Việt Nam. Kết luận về các nhân tố ảnh hưởng đến việc áp dụng kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm trong các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử Việt Nam. Một số đề xuất hoàn thiện kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm và điều kiện thực hiện các đề xuất trong các doanh nghiệp sản xuất sản phẩm điện tử Việt Nam. Một số đề xuất hoàn thiện.

Một số điều kiện thực hiện các đề xuất liên quan đến kế toán quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm điện tử. Hạn chế và đề xuất hướng nghiên cứu tiếp theo. 157 KẾT LUẬN CHƯƠNG 5. 159 TÀI LIỆU THAM KHẢO.

161 -vi- DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU, CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Từ viết tắt Nguyên nghĩa 1 ACC Kế toán 2 BOM Kế hoạch vật tư 3 CA Giai đoạn sản xuất thí điểm 4 CCO Giám đốc Kinh doanh 5 CEO Tổng Giám đốc 6 CMCN Cách mạng công nghiệp 7 CMO Giám đốc Marketing 8 CPO Giám đốc sản xuất 9 CS Bộ phận chăm sóc khách hàng 10 CT Chủ tịch Hội đồng quản trị 11 CTO Giám đốc nghiên cứu và phát triển 12 DN Doanh nghiệp 13 DNSXSP Doanh nghiệp sản xuất sản phẩm 14 EOL Kết thúc vòng đời sản phẩm 15 EOM Kết thúc giai đoạn quản trị 16 EOS Kết thúc giai đoạn bán hàng 17 GA Giai đoạn sản xuất đại trà 18 HM Trưởng phòng tiếp thị sản phẩm 19 HW Nhóm phát triển phần cứng 20 ICAN Viện Kế toán Công chứng Nigeria 21 IFAC Liên đoàn Kế toán Quốc tế 22 KTQT Kế toán quản trị 23 KTQTCP Kế toán quản trị chi phí 24 LATS Luận án tiến sĩ 25 LCA Đánh giá vòng đời 26 LCC Chi phí theo vòng đời 27 MRD Tài liệu phân tích thị trường 28 NPI Tiêu chuẩn phát triển sản phẩm mới 29 PDM Trưởng phòng phát triển sản phẩm 30 PLM Trưởng phòng quản lý sản phẩm 31 PM Trưởng phòng dự án 32 PPK Bản kế hoạch khởi động dự án 33 PPNC Phương pháp nghiên cứu 34 PSD Bản mô phỏng sản phẩm thử 35 QTKD Quản trị kinh doanh 36 R&D Bộ phận nghiên cứu và phát triển -vii- 37 RD&E Bộ phận nghiên cứu, phát triển và chế tạo thử 38 SCM Bộ phận cung ứng 39 SME Doanh nghiệp vừa và nhỏ 40 SRRD Bản ý tưởng tính năng sản phẩm 41 SW Nhóm phát triển phần mềm 42 TE Trưởng nhóm kiểm định sản phẩm 43 VĐSP Vòng đời sản phẩm -viii- DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1. 1: Sự phát triển của Kế toán quản trị. 2: Vòng đời sản phẩm theo ISO 2008. 3: Vòng đời sản phẩm truyền thống.

1: Vòng đời sản phẩm theo Blanchard và Fabrycky (1991). 2: Vòng đời sản phẩm theo F5 (2015). 3: Minh họa doanh thu và lợi nhuận thu được qua các giai đoạn của vòng đời sản phẩm. 4: Chi phí dự toán trong suốt vòng đời hệ thống.

5: Mối quan hệ giữa chi phí dự toán và chi phí thực tế theo tổng chi phí theo vòng đời sản phẩm. 6: Quy trình thiết lập chi phí mục tiêu. 7: Quy trình làm việc VE. 8: Mô hình khung lý thuyết ngẫu nhiên của Chenhall (2003).

9: Mô hình TPB. 1: Mô hình nghiên cứu đề xuất. 1: Các nhóm ngành sản xuất sản phẩm điện tử Việt Nam. 2: Sơ đồ quy trình vòng đời sản phẩm điện tử tại Công ty cổ phần Lumi Việt Nam.

3: Thiết bị bộ điều khiển trung tâm AI Camera Hub. 4: Sơ đồ quy trình vòng đời sản phẩm Công ty CNC HTP. 5: Thiết bị chuyển mạch Multilayer Switching LN-PoE-2322-MLS .109 -ix- DANH MỤC BẢNG BIỂU, SƠ ĐỒ Bảng 2. 1: Lợi ích của quản trị chi phí theo vòng đời sản phẩm .