Luận án tiến sĩ: Mối quan hệ giữa yêu cầu công việc, động lực và hành vi cá nhân ảnh hưởng hiệu quả công việc - Nhân viên thị trường bất động sản Việt Nam

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------------- PHẠM MINH LUÂN NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA YÊU CẦU CÔNG VIỆC, ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC VÀ HÀNH VI CÁ NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ CÔNG VIỆC: TRƯỜNG HỢP NHÂN VIÊN THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ TP. Hồ Chí Minh i BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP. HỒ CHÍ MINH --------------- PHẠM MINH LUÂN NGHIÊN CỨU MỐI QUAN HỆ GIỮA YÊU CẦU CÔNG VIỆC, ĐỘNG LỰC LÀM VIỆC VÀ HÀNH VI CÁ NHÂN ẢNH HƯỞNG ĐẾN HIỆU QUẢ CÔNG VIỆC: TRƯỜNG HỢP NHÂN VIÊN THỊ TRƯỜNG BẤT ĐỘNG SẢN VIỆT NAM Chuyên ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 9340101 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.

NGUYỄN THỊ MAI TRANG TP. Hồ Chí Minh ii LỜI CAM ĐOAN Tác giả xin cam kết đề tài “Nghiên cứu mối quan hệ giữa yêu cầu công việc, động lực làm việc và hành vi cá nhân ảnh hưởng đến hiệu quả công việc: Trường hợp nhân viên thị trường bất động sản Việt Nam” là nghiên cứu của riêng cá nhân tôi và được triển khai thực hiện theo sự hướng dẫn của PGS.TS Nguyễn Thị Mai Trang. Các số liệu, kết quả nêu trong đề tài này là trung thực và chưa từng được tác giả khác công bố số liệu tương tự trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả xin cam đoan, tất cả những thành phần tham gia hỗ trợ đề tài này đã được tác giả cảm ơn và các nguồn tài liệu trích dẫn trong đề tài luận án đã được chỉ rõ nguồn gốc cụ thể trong tài liệu tham khảo.

Nghiên cứu sinh PHẠM MINH LUÂN iii LỜI CẢM ƠN Luận án này được hoàn thành là một quá trình cố gắng nghiên cứu liên tục của bản thân cùng với sự những lời động viên của Thầy, Cô, đồng nghiệp cơ quan và gia đình. Tôi xin trân quý trước sự hỗ trợ, hướng dẫn chu đáo, nhiệt tình từ người hướng dẫn khoa học của tôi trong thời gian tôi làm đề tài luận án. Những chia sẻ, đóng góp của cô đã giúp tôi có thêm nhiều kinh nghiệm quý giá để có thể tự thực hiện các đề tài nghiên cứu về sau một cách độc lập. Tôi vô cùng biết ơn sự giúp đỡ và hỗ trợ của Quý Thầy, Cô thuộc tập thể khoa đào tạo của Trường Đại học Kinh tế TP.HCM đã chia sẻ các kiến thức và kinh nghiệm quý giá để giúp tôi có thể hoàn thành các học phần theo đúng yêu cầu của chương trình đào tạo.

Tôi cũng xin cảm ơn các Thầy, Cô và Anh, Chị tại Viện Đào tạo sau đại học đã hỗ trợ tôi hoàn tất đầy đủ hồ sơ theo quy định. Tôi xin chân thành cảm ơn Quý lãnh đạo Trường, Khoa đào tạo và đơn vị công tác của tôi luôn hỗ trợ tôi trong công việc, giúp đỡ, động viên để tôi cố gắng hoàn thành luận án. Sau cùng, tôi gửi lời cảm ơn sâu sắc, chân thành nhất đến gia đình tôi gồm ba mẹ, anh, chị, em và các cháu trong gia đình luôn động viên, giúp đỡ để tôi có thêm nghị lực hoàn thành luận án. Đặc biệt nhất, tôi chân thành cảm ơn sâu sắc đến vợ và các con đã hy sinh mọi mặt, tạo mọi điều kiện để tôi có thời gian tập trung nghiên cứu hoàn thiện luận án này.

Trân trọng cảm ơn! TP. Nghiên cứu sinh PHẠM MINH LUÂN iv MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii LỜI CẢM ƠN .iii MỤC LỤC. iv DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.

viii DANH MỤC CÁC BẢNG. ix DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ. xi ABSTRACT OF THE DISSERTATION. xii CHƯƠNG 1.

TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Lý do chọn đề tài. Xuất phát từ thực tiễn. Xuất phát từ khoảng trống trong nghiên cứu khoa học.

Mục tiêu nghiên cứu. Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Câu hỏi nghiên cứu.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu.

Ý nghĩa, đóng góp mới của nghiên cứu. Về mặt thực tiễn. Về mặt lý thuyết. Kết cấu nghiên cứu.

CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ MÔ HÌNH NGHIÊN CỨU. Cơ sở lý thuyết yêu cầu công việc và nguồn lực công việc. Cơ sở lý thuyết tự quyết. Các khái niệm nghiên cứu.

Hiệu quả công việc của nhân viên. Yêu cầu công việc. Tính tích cực của nhân viên. Động lực nội sinh và động lực ngoại sinh.

Tính hai mặt của hành vi cá nhân. Giả thuyết và mô hình nghiên cứu. Mối quan hệ giữa yêu cầu công việc thách thức và cản trở, động lực làm việc. Mối quan hệ giữa nguồn lực cá nhân và động lực làm.

Mối quan hệ giữa yêu cầu công việc thách thức và cản trở, hành vi cá nhân. Mối quan hệ giữa động lực làm việc và hiệu quả công việc. Mối quan hệ giữa động lực làm việc và hành vi cá nhân. Mối quan hệ giữa hành vi cá nhân và hiệu quả công việc.

Mô hình nghiên cứu đề xuất. THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU. Quy trình nghiên cứu. Nghiên cứu sơ bộ.

Nghiên cứu định lượng chính thức. Phương pháp nghiên cứu định tính. Quy trình thực hiện nghiên cứu sơ bộ định tính. Kết quả thực hiện nghiên cứu định tính.

Phương pháp nghiên cứu định lượng. Thu thập dữ liệu. Phân tích số liệu. Kết quả nghiên cứu định lượng sơ bộ.

Cách tiến hành thu thập mẫu khảo sát. Đặc điểm mẫu khảo sát. Kết quả kiểm định Cronbach’s Alpha các thang đo. Kiểm định giá trị phân biệt giữa các thang đo.

Thang đo nghiên cứu định lượng chính thức. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN. Đặc điểm mẫu nghiên cứu. Kiểm định các thang đo.

Kiểm định thang đo bằng độ tin cậy Cronbach’s Alpha. Đánh giá thang đo bằng phân tích EFA. Phân tích nhân tố khẳng định CFA. Phương pháp phân tích nhân tố khẳng định CFA.

Kết quả kiểm định thang đo bằng phân tích CFA. Kiểm định phân phối chuẩn và phương sai phương pháp chung. Kiểm định phân phối chuẩn. Kiểm tra hiện tượng phương sai phương pháp chung.

Kiểm định mô hình nghiên cứu. Kiểm định mô hình nghiên cứu lý thuyết. Kiểm định vai trò điều tiết của tính tích cực lên mối quan hệ yêu cầu công việc. Kết quả kiểm định các giả thuyết nghiên cứu.

Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả công việc nhân viên. Sự khác biệt giữa các nhân viên trong việc đạt hiệu quả công việc. Sự khác biệt giữa nam và nữ. Sự khác biệt về kinh nghiệm.

Thảo luận các kết quả nghiên cứu. KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý QUẢN TRỊ. Các kết luận chính. Đóng góp của luận án.

Đóng góp về mặt lý thuyết .2 Hàm ý quản trị. Các hoạt động quản lý liên quan yêu cầu công việc. Các hoạt động tăng cường động lực làm việc. Các hoạt động liên quan hành vi cá nhân.

Công tác tuyển dụng nhân viên bán hàng. Các hoạt động liên quan công tác đào tạo. Những hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo. 145 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

148 TÀI LIỆU KHAM KHẢO. TỔNG HỢP CÁC NGHIÊN CỨU THỰC NGHIỆM. DÀN BÀI THẢO LUẬN TAY ĐÔI. DANH SÁCH NHÂN VIÊN THAM GIA THẢO LUẬN.

KẾT QUẢ THẢO LUẬN ĐIỀU CHỈNH THANG ĐO. DANH SÁCH ĐỘI NGŨ THAM GIA HỖ TRỢ. BẢNG CÂU HỎI KHẢO SÁT CHÍNH THỨC. KẾT QUẢ PHÂN TÍCH DỮ LIỆU CHÍNH THỨC.

- 21 - viii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết Diễn giải tắt Động lực ngoại sinh tự chủ (Autonomous Extrinsic Motivation), trong EM luận án này gọi là động lực ngoại sinh do động lực ngoại sinh tự chủ thuộc động lực ngoại sinh. BPNT Thuyết nhu cầu tâm lý cơ bản (Basic Psychological Needs Theory) CD Yêu cầu công việc thách thức (Challenge Demands) CET Thuyết đánh giá nhận thức (Cognitive Evaluative Theory) CFA Phân tích nhân tố khẳng định (Confirmatory Factor Analysis) CLF Nhân tố tiềm ẩn chung (Common Latent Factor) CMV Phương sai phương pháp chung (Common Method Variance) COT Thuyết định hướng nhân quả (Causality Orientations Theory) CR Độ tin cậy tổng hợp (Composite Reliability) EFA Phân tích nhân tố khám phá (Exploratory Factor Analysis) GCT Thuyết nội dung mục tiêu (Goal Content Theory) HD Yêu cầu công việc cản trở (Hindrance Demands) IM Động lực nội sinh (Intrinsic Motiation) JD Yêu cầu công việc (Job Demands) JD-R Yêu cầu công việc và nguồn lực công việc (Job Demand and Resource) JR Nguồn lực công việc (Job Resource) OIT Thuyết hội nhập tổ chức (Organismic Integration Theory) PR Nguồn lực cá nhân (Personal Resource) RMT Thuyết động lực các mối quan hệ (Relationships Motivation Theory) SDT Thuyết động lực tự quyết (Self-Determination Theory) SEM Mô hình cấu trúc tuyến tính (Structural Equation Model) Phần mềm phân tích thống kê khoa học xã hội (Statistical Package for SPSS the Social Sciences) TP.HCM Thành phố Hồ Chí Minh ix DANH MỤC CÁC BẢNG Stt Tên bảng Trang Bảng 2. Sự khác biệt giữa yêu cầu công việc thách thức và yêu 1 39 cản trở 2 Bảng 3. Các giai đoạn nghiên cứu sơ bộ và chính thức 79 3 Bảng 3.

Thang đo yêu cầu công việc thách thức 81 4 Bảng 3. Thang đo yêu cầu công việc cản trở 82 5 Bảng 3. Thang đo tính tích cực 83 6 Bảng 3. Thang đo động lực làm việc 84 7 Bảng 3.

Thang đo hành vi khám phá 85 8 Bảng 3. Thang đo hành vi khai thác 86 9 Bảng 3. Thang đo hiệu quả công việc 87 10 Bảng 3. Các tiêu chuẩn đánh giá dữ liệu nghiên cứu 91 11 Bảng 3.

Đặc điểm mẫu khảo sát nghiên cứu định lượng sơ bộ 93 Bảng 3. Kiểm định sơ bộ độ tin cậy Cronbach’s Alpha các thang 12 94 đo Bảng 4. Bảng phân loại khu vực khảo sát, quy mô lao động và 13 98 nguồn vốn Bảng 4. Đặc điểm mẫu khảo sát nghiên cứu định lượng chính 14 99 thức 15 Bảng 4.

Kết quả kiểm định độ tin cậy các thang đo 100 Bảng 4. Các giá trị thang đo yêu cầu công việc thách thức và yêu 16 109 cầu công việc cản trở 17 Bảng 4. Các giá trị thang đo hành vi khai thác và khám phá 111 18 Bảng 4. Các giá trị thang đo IM, EM trong mô hình 113 Bảng 4.

Kết quả kiểm định mối quan hệ trực tiếp giữa các khái 19 118 niệm Bảng 4. Kết quả kiểm định mối quan hệ trực tiếp giữa các khái 20 120 niệm với sự tham gia biến điều tiết 21 Bảng 4. Kết luận giả thuyết nghiên cứu và các giá trị ước lượng 123 Bảng 4.