Tác Động của quản trị lợi nhuận Đến công bố thông tin báo cáo tài chính và giá cổ phiếu của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán việt nam (luận Án tiến sĩ kinh tế)

BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC KINH TE TP. HO CHI MINH UEH UNIVERSITY TRẢN THỊ THANH QUÝ TAC DONG CUA QUAN TRI LOI NHUAN DEN CONG BO THONG TIN BAO CAO TAI CHINH VA GIA CO PHIEU CUA CAC DOANH NGHIEP NIEM YET TREN THI TRUONG CHUNG KHOAN VIET NAM LUAN AN TIEN SI KINH TE CAP CO SO TP. HO CHI MINH - NAM 2023 BO GIAO DUC VA DAO TAO TRUONG DAI HOC KINH TE TP. HO CHi MINH UEH UNIVERSITY TRẢN THỊ THANH QUY LUAN AN TIEN Si CAP CO SỞ Chuyên ngành: Kế toán Mã số: 9340301 NGUOI HUONG DAN KHOA HOC: 1.

HA XUAN THACH 2. NGUYEN BICH LIEN TP. HO CHI MINH - NAM 2023 LOI CAM DOAN Tôi xin cam đoan răng luận án này là sản phám của công việc nghiên cứu độc lập của tôi. Các nghiên cứu mà tôi đã thực hiện đêu được trích dân một cách cụ thê và rõ rằng, bao gôm số liệu và két quả nghiên cứu, đông thời chúng chưa từng được công bố trong bắt kỳ công trình nghiên cứu nào khác.

Nghiên cứu sinh Trần Thị Thanh Quý ii LOI CAM ON Lời đầu tiên, tôi xin gửi lời cảm ơn sâu sắc đến hai Thây hướng dẫn khoa học là PGS. Hà Xuân Thạch và TS. Nguyên Bích Liên. Những người đã tận tâm hướng dẫn chỉ bảo, động viên, khích lệ để tôi có thể hoàn thành luận án này.

Tôi cũng xin gửi lời cảm ơn đến Ban Giảm Hiệu Trường Đại học Kinh tế TP.HCM, Các quý Thây/Cô Viện Sau Đại học, các quý Thây/Cô Khoa KẾ toán và các Khoa khác của nhà Trường đã tạo mọi điễu kiện để tôi có thể lĩnh hội những kiến thức, những phương pháp nghiên cứu cần thiết, giúp tôi hoàn thành khóa hoc tại trường. Nhân đây, tôi cũng bày tỏ sự biết ơn đến Ban giảm hiệu trường Đại học Tài Chính Marketing, Ban lãnh đạo khoa Kế toán — Kiểm toản và các Thay/Cé trong khoa nơi tôi công tác, đã tạo mọi diéu kién vé thoi gian, kinh phi hé tro cho viéc thực hiện luận án. Đông thời, xin cảm ơn các Thầy/Cô, bạn bè đồng nghiép xa gan, các Cựu sinh viên và các quý DN đã nhiệt tình giúp đỡ tôi trong quá trình thu thập đữ liệu khảo sát của luận đu. Xin lời cảm ơn đến gia đình nhỏ, gia đình lớn hai bên nội ngoại của tôi, những người luôn sát cảnh bên tôi để tiếp sức giúp tôi vượt qua mọi khó khăn trong quá trình làm luận án.

Thành phố Hồ Chí Minh, tháng. năm 2023 Nghiên cứu sinh Trần Thị Thanh Quý ill MUC LUC 8909. ii MỤC L ỤC. - - 525-5222 E5 191 3515211511511 715 1151111111151 1511215111110 1x0 iii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮTT.---- 2 + 6+2 ©E£EZ+E£EEEkEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErkrrrrkee vi DANH MUC BANG BIEU.

2-52 S622 SE E2 EEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEEErkrrkrerrkd vii LỜI MỞ ĐẦU. 1e0 1 CHƯƠNG 1: TÔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC.1 Tổng quan các nghiên cứu trước đây .1 Tác động của quản tri loi nhuận đến công bố thông tin báo cáo tài chính 9 1.2 Tác động của công bố thông tin báo cáo tài chính đến giá cô phiếu.3 Tác động của quản trị lợi nhuận đến giá cô phiếu.2 Nhận xét các nghiên cứu trước và xác định khe trống nghiên cứu .1 Nhận xét các nghiên cỨu fTƯỚC.2 Khoảng trống cần nghiên cứu .--- 5s s+s+EEeeeerrerrsreceee 29 CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT.1 Khái niệm và đo lường quản trị lợi nhuận.1 Khái niệm quản trị lợi nhuận.2 Đo lường quản trỊ lợi nhuận .2 Khái niệm và đo lường công bố thông tin báo cáo tài chính.1 Khái niệm thông tin báo cáo tài chính.-- «s55 ss+<*ss+xssssss+ 39 2.2 Quy định và đo lường công bồ thông tin báo cáo tài chính .3 Khái niệm và đo lường giá cỗ phiẾu.1 Khái niệm về cô phiếu.2 Đo lường giá cô phiếu. Lý thuyết nền tảng có liên quan đến các nghiên cứu .1 Lý thuyết đại điện (Agency TÏheOFy) .2 Lý thuyết thị trường hiệu quả (Efficient market Theory) .3 Lý thuyết thông tin bất cn xtmg (Asymmetric Information Theory) 51 2.5 Xây dựng giả thuyết và mô hình nghiên cứu dự kiến .1 Tác động của quản trị lợi nhuận đến giá cô phiếu.2 Tác động của quản trị lợi nhuận đến công bố thông tin báo cáo tài chính 54 2.3 Tác động của công bố thông tin bao cao tai chinh dén gid c6 phiéu.4 Tác động gián tiếp của quản trị lợi nhuận đến giá cô phiếu thông qua công bố thông tin báo cáo tài chính.6 Mô hình nghiên cứu để xuất.--¿- - + + s+k*kEESEEEEkEkEESEEEkEEEEerererkrsee 60 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Khung phân tích và quy trình nghiÊn CỨU.2 Quy trinh nghién UU.2 Mô hình hồi quy và đo lường các biến trong mô hình .1 Mô hình hồi quy tổng quát .2 Đo lường các biến trong mô hình. - 2s se xEzsevvx+xcveeevxe.

72 CHƯƠNG 4: KẾT QUÁ NGHIÊN CỨU.1 Bối cảnh nghiên CỨU. 2s ke xxx ve revecvee 74 4.2 Kết quả nghiên cứu định tính giai đoạn l.3 Kết quả nghiên cứu định lượng .---- 2-5 < scs+E+Eexs+cEeErkreersrerrree 78 4.1 Thống kê mẫu nghiên cứu.2 Phân tích tương quan.3 Kiểm tra đa cộng tuyến.4 Kiểm định mô hình và giả thuyết nghiên cứu .-- - 2-5-5: 82 44 Kết quả nghiên cứu định tính giai đoạn 2.5 Bàn luận kết quả.------ <6 kk‡ SE SE TT.1 Bàn luận về tác động của quản trỊ lợi nhuận đến giá cổ phiếu.2 Bàn luận về tác động của quản trị lợi nhuận đến công bố thông tin báo cáo tài ChÍnÌ.3 Bàn luận về tác động của công bố thông tin báo cáo tài chính đến giá cô phiếu 90 4.4 Bàn luận về tác động của quản trị lợi nhuận đến giá cô phiếu thông qua công bố thông tin báo cáo tài chính. + 2 2s s+ss£EzE£E£erezreererered 91 CHUONG 5: KẾT LUẬN VÀ HÀM Ý NGHIÊN CỨU.2_ Một số hàm ý rút ra từ nghiên cứu.---- + + E+xs+k+keEeEs+krkeEsrererkd 95 5.1 Dong gOp ve khoa hoc.2 Hàm ý về mặt thực tin vo cccscccsssscssssssssescecsssssssessssssssesscaveveee 97 5.3 Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp theo. -- - + se xvceeesrsrered 99 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CỦA TÁC GIẢ Error! Bookmark not defined.

TÀI LIỆU THAM KHẢO.-----5©52c5c: Error! Bookmark not defined. ----- - - - scs== sec ve eeeees Error! Bookmark not defined. PHU LUC 1: TONG QUAN CAC NGHIEN CUU TRUOC. Error! Bookmark not defined.

PHU LUC 2: DAN BAI THAO LUAN CHUYEN GIA GIAI DOAN 1. Error! Bookmark not defined. PHU LUC 3: DANH SACH CHUYEN GIA THAM GIA PHONG VAN GIAI 9097. Error! Bookmark not defined.

PHU LUC 4: KET QUA KHAO SAT CHUYEN GIA GIAI DOAN 1. Error! Bookmark not defined. PHU LUC 5: DAN BAI THAO LUAN CHUYEN GIA GIAI DOAN 2. Error! Bookmark not defined.

PHU LUC 6: KET QUA KHAO SAT CHUYEN GIA GIAI DOAN 2. Error! Bookmark not defined. PHU LUC 7: DANH SACH DOANH NGHIEP TRONG MAU NGHIEN CUU " Error! Bookmark not defined. Vi DANH MUC CHU VIET TAT Danh muc Ký hiệu viết tắt Doanh nghiệp DN Sản xuất kinh doanh SXKD Chất lượng thông tin CLTT Chất lượng CL Bao cao tai chinh BCTC Chất lượng kiểm toán CLKT Quan trị lợi nhuận QTLN Chất lượng lợi nhuận CLLN Ban giám đốc BGD Chuẩn mực kế toán quốc tế IFRS (International Financial Reporting Standards) Nghiên cứu NC Tac giả TG Phuong phap nghién ctru PPNC Thị trường chứng khoán TTCK Viét Nam VN Nha dau tu NDT Kiểm toán viên KTV Công bố thông tin CBTT Ly thuyét LT Cơ sở dồn tích kế toán AEM Hoạt động thực REM Niêm yết NY Chuyên gia CG Công bố thông tin CBTT Cé phiéu CP Nha quan tri NQT Uy ban chimg khoan UBCK Sở giao dịch chứng khoán SGDCK Thông tin kê toán TIKT Thông tin tài chính TITC Chứng khoán CK Vil DANH MUC BANG BIEU Bảng 2.1: Téng hop cac gia thuyét dé XUAt.

ccc eccscsestsscstsessssesenesessees 59 Hình 2.1: Mô hình nghiên cứu để xuất .----- - 2-52 + +k+E*+xz£EeEceerxer, 60 Hình 4.1 Thực trạng về quản trị lợi nhuận. Thực trạng về công bồ thông tin báo cáo tài chính. Biến động giá cỗ phiếu trên thị trường chứng khoán. Mô hình nghiên cứu chính thứỨc.

2 - set xe ckevkckerkrkerkrrrererreersred 79 Bảng 4. Thống kê mô tả mẫu nghiên cứu theo giá trị. - <6 skExSE ST EE v13 re ri 81 Bảng 4. Kiểm định mức độ phù hợp mô hình nghiên cứu.

Kiểm định mô hình cấu trúc tổng quát GSEM. Kiểm định tác động trực tiếp của quản trị lợi nhuận đến giá cỗ phiếu và gián tiếp thông qua công bồ thông tin báo cáo tài chính. Kết quả nghiên cứu được tóm tắt .---5- 5s csceexrereersred 94 Vill TOM TAT Tên đề tài: Tác động của quản trị lợi nhuận đến công bố thông tin báo cáo tài chính và giá cổ phiếu của các doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam. Tóm tắt: Việt Nam được xem là một trong những nền kinh tế phát triển nhất khu vực Châu Á và có thị trường chứng khoán phát triển nhanh trên thế giới.

Thị trường chứng khoán là một trong những kênh huy động vốn quan trọng trong hệ thống tài chính quốc gia, giúp đoanh nghiệp có thêm vốn đầu tư, góp phần ôn định nền kinh tế. Tuy nhiên, một số nghiên cứu trước đây đã cho thấy khả năng ảnh hưởng của quản trị lợi nhuận đến công bố thông tin báo cáo tài chính và giá cô phiếu trên thị trường khi hành vi này liên quan đến hàng loạt các vụ bê bối tài chính trong lịch sử. Nghiên cứu được thực hiện nhằm tìm hiểu về tác động của quản trỊ lợi nhuận đến công bố thông tin báo cáo tài chính và giá cô phiếu của 463 doanh nghiệp niêm yết trên thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn bị ảnh hưởng bởi dịch Covid-19 (2019-2021). Kết quả nghiên cứu cho thấy bằng chứng thực nghiệm về những chuyên biến khác thường của quản trị lợi nhuận và giá cô phiếu trong giai đoạn này.

Cụ thể, kết quả nghiên cứu cho thấy tác động ngược chiều của quản trị lợi nhuận đến giá cô phiếu, tác động cùng chiều của công bố thông tin báo cáo tài chính đến giá cô phiếu. Đồng thời, kết quả nghiên cứu cho thấy răng khi các doanh nghiệp thực hiện hành vi quản trị lợi nhuận càng nhiều thì khả năng vi phạm công bồ thông tin báo cáo tài chính sẽ càng cao. Đặc biệt, kết quả cho thấy sự tồn tại về vai trò trung gian của công bố thông tin báo cáo tài chính trong tác động của quản trị lợi nhuận đến giá cô phiếu. Ngoài ra, trong số các biến kiểm soát có anh hưởng đến giá cỗ phiếu bao gồm EPS, DPS, quy mô doanh nghiệp, thời gian hoạt động và chỉ số nợ trên tài sản thì BVPS là yếu tố có ảnh hưởng tích cực nhất.

Từ khóa: quản trị lợi nhuận, công bố thông tin báo cáo tài chính, giá cô phiếu, thị trường chứng khoán, Covid-19. 1X ABSTRACT Title: Impact of earnings management on financial statement information disclosure and stock price of enterprises listed on Vietnam's stock market.