Nghiên cứu năng lực cạnh tranh Tổng công ty Bưu điện Việt Nam (VNPost) - Luận án TS Nguyễn Quang Huy

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN -------- -------- NGUYỄN QUANG HUY NGHIÊN CỨU NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TỔNG CÔNG TY BƯU ĐIỆN VIỆT NAM Chuyên ngành: Kinh tế và quản lý thương mại Mã số: 9340121 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: 1.TS ĐỖ ĐỨC BÌNH 2.TS NGUYỄN VĂN TUẤN HÀ NỘI - 2020 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng bản luận án này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày 20 tháng 2 năm 2020 Nghiên cứu sinh ii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT .vi DANH MỤC CÁC BẢNG.

viii PHẦN MỞ ĐẦU. Sự cần thiết của nghiên cứu. Mục tiêu và câu hỏi nghiên cứu của đề tài luận án. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài luận án.

Phương pháp nghiên cứu của luận án. Những đóng góp mới của luận án. Kết cấu của luận án.6 CHƯƠNG 1 TỔNG QUAN VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 Tổng quan tình hình nghiên cứu .1 Các lý thuyết chung về cạnh tranh và cạnh tranh của doanh nghiệp .2 Các công trình lý thuyết tiêu biểu nghiên cứu về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp .3 Một số công trình nghiên cứu tiêu biểu trong nước về cạnh tranh của doanh nghiệp .4 Khoảng trống nghiên cứu .2 Cách tiếp cận và phương pháp nghiên cứu .1 Cách tiếp cận nghiên cứu .3 Dữ liệu nghiên cứu .4 Phương pháp phân tích và thu thập dữ liệu .25 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CẠNH TRANH DOANH NGHIỆP .1 Cạnh tranh và vai trò của cạnh tranh.1 Khái niệm về cạnh tranh .2 Vai trò của cạnh tranh .3 Phân loại cạnh tranh .2 Năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp .1 Khái niệm về năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp .2 Các yếu tố tạo nên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp .3 Các tiêu chí phản ánh năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp .3 Những nhân tố ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.1 Những nhân tố bên trong doanh nghiệp .2 Các yếu tố bên ngoài doanh nghiệp .54 CHƯƠNG 3 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TỔNG CÔNG TY BƯU ĐIỆN VIỆT NAM .1 Phân tích các nhân tố ảnh hưởng đến năng lực cạnh tranh của Tổng công ty bưu điện Việt Nam .1 Giới thiệu tổng quan về tình hình hoạt động kinh doanh của Tổng công ty bưu điện Việt Nam .2 Phân tích các nhân tố thuộc môi trường bên trong của VNPost .3 Phân tích các nhân tố thuộc môi trường bên ngoài của VNPost.2 Năng lực cạnh tranh của vnpost trên thị trường bưu chính Việt Nam hiện nay .1 Thị phần của các doanh nghiệp bưu chính hiện nay .2 Mức tăng trưởng thị phần của các doanh nghiệp Bưu chính Việt Nam .3 Năng lực tài chính của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .4 Năng lực quản lý và lãnh đạo của các doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .5 Về chất lượng dịch vụ của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .6 Về trình độ công nghệ và hiệu suất các quy trình dịch vụ của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .7 Về hình ảnh danh tiếng và thương hiệu của các doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .8 Về chi phí đơn vị sản phẩm của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam hiện nay .9 Về năng lực marketing và phân phối của các doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .10 Về năng lực xúc tiến của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .11 Về năng lực nghiên cứu triển khai (R&D) của các doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam hiện nay .12 Về kỹ năng quản trị và kinh doanh của đội ngũ lãnh đạo trong doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam hiện nay .3 Đánh giá chung về năng lực cạnh tranh của VNPost trên thị trường bưu chính Việt Nam hiện nay .1 Những lợi thế cạnh tranh của VNPost trong thị trường bưu chính Việt Nam hiện nay .2 Những hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong năng lực cạnh tranh của VNPost trên thị trường bưu chính Việt Nam hiện nay .115 CHƯƠNG 4 QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CẠNH TRANH CỦA TỔNG CÔNG TY BƯU ĐIỆN VIỆT NAM TỚI 2025 .1 Bối cảnh trong nước và quốc tế ảnh hưởng tới năng lực cạnh tranh của Tổng ty bưu điện Việt Nam .1 Bối cảnh quốc tế và khu vực .2 Bối cảnh trong nước. Quan điểm và định hướng nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty bưu điện Việt Nam .1 Quan điểm nâng cao năng lực cạnh tranh của VNPost .3 Định hướng chiến lược về nâng cao năng lực cạnh tranh của VNPost .4 Mục tiêu của VNPost tới 2025 .3 Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh của Tổng công ty bưu bưu điện Việt Nam tới 2025.1 Giải pháp về tăng doanh thu và phát triển thị phần cung cấp dịch vụ của VNPost trên thị trường .2 Giải pháp nâng cao năng lực tài chính của VNPost trên thị trường bưu chính Việt Nam .3 Giải pháp nâng cao năng lực quản lý và lãnh đạo của VNPost .4 Giải pháp nâng cao chất lượng dịch vụ của VNPost trên thị trường .5 Giải pháp nâng cao năng lực trình độ công nghệ và hiệu suất các quy trình dịch vụ của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam.6 Giải pháp tăng cường hình ảnh và danh tiếng thương hiệu của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam trên thị trường .7 Giải pháp nâng cao năng lực cạnh tranh trên cơ sở giảm chi phí đơn vị sản phẩm của Tổng công ty Bưu điện Việt Nam.155 DANH MỤC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN .158 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO .159 PHỤ LỤC v vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT AO Ấn phẩm, học phẩm dùng cho người mù và gói nhỏ BCVT Bưu chính viễn thông BC Bưu chính BCUT Bưu chính ủy thác BCCI Bưu chính công ích BP Bưu phẩm BK Bưu kiện B2B Tổ chức đến tổ chức COD Phát hàng thu tiền C2B Cá nhân đến các tổ chức C2C Cá nhân đễ cá nhân CPN Chuyển phát nhanh CSDL Cơ sở dữ liệu CNTT Công nghệ thông tin EMS P&T Công ty chuyển phát nhanh bưu điện IMD Viện Quốc tế về quản lý và phát triển IMF Quỹ tiền tệ quốc tế HQ Hàn Quốc HNC Tập đoàn hợp nhất Việt Nam LC Thư và bưu thiếp NCS Nghiên cứu sinh NN&PT Nông nghiệp và phát triển nông thôn NZ New Zealand SPT Công ty cổ phần bưu chính Sài Gòn PHBC Phát hành báo chí PTN Phát trong ngày vii TCT Tổng công ty TTQT Thanh toán quốc tế TQ Trung Quốc TKBĐ Tiết kiệm bưu điện UPU Liên minh Bưu chính thế giới VNPost Tổng công ty Bưu điện Việt Nam VNPT Tập đoàn Bưu chính Viễn thông Việt Nam VTCI Viễn thông công ích VT- CNTT Viễn thông công nghệ thông tin ViettPost Tổng công ty cổ phần bưu chính quân đội WEF Diễn đàn Kinh tế thế giới WTO Tổ chức thương mại thế giới viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2.1 Các tiêu chí phản ánh năng lực cạnh trang của doanh nghiệp .2 Các tiêu chí phản ánh năng lực cạnh trang của doanh nghiệp Bưu chính Việt Nam .1 Kết quả kinh doanh của VNpost (2013 -2017) .2 Mạng lưới phục vụ của VNPost năm 2015 - 2017 .3 Thống kê về lực lượng lao động của VNPost (2015 -2017) .4 Kết quả kinh doanh của ViettelPost .5 Kết quả kinh doanh của Công ty cổ phần Dịch vụ Bưu chính viễn thông Sài Gòn (SPT) .6 Tập đoàn Hợp nhất Nhất Việt Nam – HNC - Công ty Cổ phần VinLinks - Công ty Cổ phần chuyển phát và Thương mại Phát Lộc – Công ty Cổ phần chuyển phát và Thương mại Phát Lộc – SAGAWA Express VIETNAM.7 Phân tích SWOT về năng lực cạnh tranh của VNPost trên thị trường Việt Nam hiện nay .8 Doanh thu và thị phần bưu chính chuyển phát của các doanh nghiệp Bưu chính trên thị trường Việt Nam 2014 và 2017.9 Tốc độ tăng trưởng doanh thu và thị phần của các doanh nghiệp Bưu chính trên thị trường Việt Nam 2017/2014 .10 Bảng phân tích năng lực tài chính của VNPost .11 Bảng phân tích năng lực tài chính của ViettelPost .12 Bảng phân tích năng lực tài chính của Công ty cổ phần Bưu chính Viễn thông Sài Gòn (SPT) .13 Bảng phân tích năng lực tài chính của Tập đoàn Hợp nhất Nhất Việt Nam – HNC - Công ty Cổ phần VinLinks - Công ty Cổ phần chuyển phát và Thương mại Phát Lộc – SAGAWA Express VIETNAM .14 Trọng số của các tiêu chí ảnh hưởng tới năng lực quản lý và lãnh đạo của doanh nghiệp bưu chính của Việt Nam .15 Chi phí trên một đồng doanh thu thuần của một số doanh nghiệp bưu chính trong nước trên thị trường Việt Nam .16 Trọng số của các tiêu chí ảnh hưởng tới chi phí đơn vị sản phẩm dịch vụ bưu chính của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .17 Trọng số của các tiêu chí phản ánh hiệu xúc tiến của doanh nghiệp bưu chính từ phía khách hàng trên thị trường Việt Nam .18 Tập hợp đánh giá năng lực cạnh tranh theo 12 tiêu chí phản ánh sức cạnh tranh tổng thể của doanh nghiệp bưu chính Việt Nam hiện nay .19 Năng lực cạnh tranh tổng thể của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam hiện nay .110 x DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 1.1 Mô hình năm lực cạnh tranh của Michael E.2 Mô hình chuỗi giá trị của doanh nghiệp .3 Mô hình thiết kế nghiên cứu của đề tài .1 Mô hình các yếu tố tạo nên năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp.1a Thị phần bưu chính chuyển phát theo doanh thu của các doanh nghệp bưu chính trên thị trường Việt Nam năm 2014 .1b Thị phần bưu chính chuyển phát theo doanh thu của các doanh nghệp bưu chính trên thị trường Việt Nam năm 2017 .2a Điểm trung bình về khả năng cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp bưu chính Việt Nam theo đánh giá của khách hàng tổ chức .2b Điểm trung bình về khả năng cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp bưu chính Việt Nam theo đánh giá của khách hàng cá nhân.3a Đánh giá của khách hàng tổ chức về mức độ phát triển kinh doanh của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .3b Đánh giá của khách hàng cá nhân về mức độ phát triển kinh doanh của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .4 Đánh giá của cán bộ công nhân viên làm việc trong lĩnh vực BC về mức hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp bưu chính trên thị trường Việt Nam .