Luận án nghiên cứu hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả hoạt động của các doanh nghiệp giấy Việt Nam - Diệp Tố Uyên

BỌ GIAO DỤC VA ĐAO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN DIỆP TỐ UYÊN NGHIÊN CỨU HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP GIẤY VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH KẾ TOÁN HÀ NỘI-2019 Ì 1 BỌ GIAO DỤC VA ĐAO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN DIỆP TỐ UYÊN NGHIÊN CỨU HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP GIẤY VIỆT NAM CHUYÊN NGÀNH: KẾ TOÁN, KIẾM TOÁN VÀ PHÂN TÍCH MÃ SỐ: 9340301 LUẬN ÁN TIẾN SĨ Người hướng dẫn khoa học: PGS. NGUYỄN NGỌC QUANG HÀ NỘI-2019 Ì 1 i LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận án Diệp Tố Uyên 2 MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN.ii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.V DANH MỤC BẢNG.vi DANH MỤC BIÊU ĐỒ.vin DANH MỤC Sơ ĐỒ.vin DANH MỤC HÌNH.viii CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐÈ TÃI NGHIÊN cứu.

Lý do chọn đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Đối tượng và phạm vỉ nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu.

Thiết kế nghiên cứu. Đóng góp của luận án. Kết cấu của luận án.7 TÓM TẮT CHƯƠNG 1.8 CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN cứu VÀ cơ SỞ LÝ THUYẾT VÈ HỆ THỐNG CHỈ TIÊU PHÂN TÍCH HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG CỦA CÁC DOANH NGHIỆP. Tổng quan nghiên cứu.

Các nghiên cứu về hệ thống chỉ tiêu phân tích HQHĐ. Các nghiên cứu đối với doanh nghiệp giấy. Kết luận tổng quan các công trình nghiên cứu. Cư sở lý thuyết về hệ thống chỉ tiêu phân tích HQHĐ của các doanh nghiệp giấy Việt Nam.

Quan điểm về HQHĐ. Vai trò của phân tích HQHĐ. Khung lý thuyết về hệ thống chỉ tiêu phân tích HQHĐ của các doanh nghiệp Giấy Việt Nam. Khung phân tích ảnh hưởng của các yếu tố HQHĐ bộ phận đến HQHĐ 3 tổng thể của doanh nghiệp.64 TÓM TẮT CHƯƠNG 2.68 CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN cứu.

Nghiên cứu lý thuyết. Nghiên cứu định tính. Đặc điểm về mẫu phỏng vấn. Tài liệu hướng dẫn phỏng vấn sâu.

Nghiên cứu định lượng. Khảo sát bảng hỏi và phân tích. Phân tích dữ liệu thứ cấp.72 TÓM TẮT CHƯƠNG 3.76 CHƯƠNG 4: KẾT QUẢ NGHIÊN cứu CỦA LUẬN ÁN. Khái quát về doanh nghiệp giấy Việt Nam.

Lịch sử phát triển của ngành giấy Việt Nam. Thực trạng kết quả hoạt động kinh doanh của các các doanh nghiệp giấy Việt Nam giai đoạn 2012-2017. Kết quả nghiên cứu hệ thống chỉ tiêu phân tích HQHĐ của các doanh nghiệp giấy Việt Nam. Các phát hiện chính từ nghiên cứu định tính.

Kết quả nghiên cứu định lượng. Nghiên cứu thực nghiệm sử dụng các chỉ tiêu phân tích HQHĐ. Phân tích thực trạng HQHĐ của các doanh nghiệp giấy Việt Nam giai đoạn 2012-2017. Kết quả ước lượng các nhân tố ảnh hưởng đến HQHĐ của doanh nghiệp giấy Việt Nam.106 TÓM TẮT CHƯƠNG 4.110 CHƯƠNG 5: THẢO LUẬN KẾT QUẢ, KHUYẾN NGHỊ VÀ HẠN CHẾ CỦA NGHIÊN CỨU.

Thảo luận kết quả nghiên cứu. Thảo luận về các chỉ tiêu nhóm phân tích HQHĐ cung cấp đầu vào. Thảo luận về các chỉ tiêu nhóm phân tích HQHĐ sản xuất. Thảo luận về các chỉ tiêu nhóm phân tích HQHĐ tiêu thụ.

Thảo luận về các chỉ tiêu nhóm phân tích HQHĐ tổng thể. Thảo luận về các nhân tố ảnh hưởng đến HQHĐ của doanh nghiệp giấy. Một số khuyến nghị. Khuyến nghị đối với các doanh nghiệp giấy Việt Nam.

Khuyến nghị đối với các cơ quan QLNN. Khuyến nghị đối với các Nhà đầu tư. Khuyến nghị đối với các hiệp hội ngành Giấy Việt Nam. Khuyến nghị đối với các đơn vị kiểm toán độc lập.

Khuyến nghị đối với các tổ chức tín dụng. Hạn chế của nghiên cứu.135 TÓM TẮT CHƯƠNG 5.137 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ.138 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.144 V DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT CĐKT Cân đối kế toán DNSX Doanh nghiệp sản xuất Doanh nghiệp có nhà máy trực tiếp sản xuất ra các sản phẩm giấy từ nguyên liệu đầu vào HQHĐ Hiệu quả hoạt động KQHĐSXKD Kết quả hoạt động sản xuất kinh doanh LNST Lợi nhuận sau thuế NSNN Ngân sách nhà nước NVL Nguyên vật liệu QLNN Quản lý Nhà nước SXKD Sản xuất kinh doanh SXXH Sản xuất xã hội TSCĐ Tài sản cố định VCSH Vốn chủ sở hữu DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Tổng hợp các chỉ tiêu phân tích tài chính sử dụng trong các nghiên cứu trước những năm 1980.2: Điểm mạnh, điểm yếu của một số mô hình đo lường HQHĐ.3: Mô hình Đầu vào - Quá trình - Đầu ra - Kết quả của doanh nghiệp giấy .4: Bảng tổng hợp các chỉ tiêu phân tích HQHĐ cung cấp đầu vào.5: Bảng tổng hợp các chỉ tiêu phân tích HQHĐ sản xuất.6: Bảng tổng hợp các chỉ tiêu phân tích HQHĐ tiêu thụ.7: Bảng tổng hợp các chỉ tiêu phân tích HQHĐ tổng thể. Thống kê thông tin đối tượng tham gia phỏng vấn sâu.2: Giải thích các biến có trong mô hình hồi quy (1).1: Dự báo tăng trưởng bình quân giấy giai đoạn 2016-2020 và 2021-2025 .2: Dự báo năng lực sản xuất giấy ở Việt Nam giai đoạn 2016-2025.3: Thống kê số lao động tham gia vào ngành giấy qua các năm 2012-2017 phân theo lĩnh vực SXKD giấy.4: Thống kê thu nhập trung bình năm của người lao động làm việc trong ngành giấy qua các năm 2012-2017.5: Thống kê số doanh nghiệp giấy theo quy mô và theo hình thức sở hữu (20122017).6: Thống kê một số kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Giấy Việt Nam (20122017) 83 Bảng 4. Hệ thống chỉ tiêu phân tích HQHĐ của các doanh nghiệp giấy Việt Nam sau nghiên cứu định tính.8: Tuổi, hình thức kinh doanh của mẫu khảo sát.9: Thống kê đặc điểm loại giấy SXKD, tổng lao động và doanh thu của mẫu nghiên cứu .10: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo nhóm chỉ tiêu (1) - lần 1.11: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo nhóm chỉ tiêu (1) - lần 2.12: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo nhóm chỉ tiêu (2) - lần 1.13: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo nhóm chỉ tiêu (3) - lần 1.14: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo nhóm chỉ tiêu (4) - lần 1.15: Kết quả kiểm định độ tin cậy của thang đo nhóm chỉ tiêu (4) - lần 2.16: Kết quả phân tích nhân tố khám phá lần 1.17: Kết quả phân tích nhân tố khám phá - lần 2.18: Kết quả phân tích sự khác biệt về các chỉ tiêu trong 4 nhóm giữa doanh nghiệp quy mô lớn và doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ.19: HQHĐ của các doanh nghiệp Giấy Việt Nam phân theo quy mô doanh nghiệp giai đoạn 2012-2017.20: Thông tin thống kê mô tả các biến mô hình (1).21: Kết quả chạy mô hình hồi quy (1).22: Kết quả kiểm tra đa cộng tuyến.23: Kết quả kiểm định PSSS.24: Kết quả mô hình hồi quy bội (1) sau khi khắc phục PSSS.1: Thực trạng áp dụng các chỉ tiêu của nhóm 1.2: Thực trạng áp dụng các chỉ tiêu của nhóm 2.3: Thực trạng áp dụng các chỉ tiêu của nhóm 3.4: Thực trạng áp dụng các chỉ tiêu của nhóm 4.5: Khuyến nghị về sử dụng hệ thống chỉ tiêu phân tích HQHĐ.118 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 4.1: Hiện trạng ngành Giấy Việt Nam năm 2010 và quy hoạch phát triển đến năm 2020, có xét đến năm 2025.2: Biểu đồ kết quả kinh doanh của các doanh nghiệp Giấy Việt Nam giai đoạn 2012-2017.3: Kết quả phỏng vấn sâu mức độ quan trọng của các chỉ tiêu phân tích HQHĐ cung cấp đầu vào.4: Kết quả phỏng vấn sâu mức độ quan trọng của các chỉ tiêu phân tích HQHĐ sản xuất.5: Kết quả phỏng vấn sâu mức độ quan trọng của các chỉ tiêu phân tích HQHĐ tiêu thụ.6: Kết quả phỏng vấn sâu mức độ quan trọng của các chỉ tiêu phân tích HQHĐ tổng thể.1: Thiết kế nghiên cứu của tác giả.1: Mô phỏng quy trình sản xuất giấy từ gỗ.2: Quy trình sản xuất sản phẩm giấy.39 DANH MỤC HÌNH Hình 2.1: Mô hình EFQM.2: Mô hình lăng kính hiệu suất.3: Mô hình thẻ điểm cân bằng.

Mô hình hệ thống.5: Mô hình Đầu vào - quá trình - đầu ra - kết quả.6: Mô hình Đầu vào - quá trình - đầu ra - kết quả của hệ thống R & D. Mô hình nghiên cứu.73 1 CHƯƠNG 1 GIỚI THIỆU ĐÈ TÀI NGHIÊN cứu 1. Lý do chọn đề tài Kinh doanh có hiệu quả là mục tiêu trong quá trình hoạt động của các doanh nghiệp. Phân tích hiệu quả hoạt động (HQHĐ) có ý nghĩa cấp thiết đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp trong môi trường nền kinh tế cạnh tranh và mang tính toàn cầu như hiện nay.

Các chỉ tiêu phân tích được coi là hữu dụng khi phân tích hiệu quả đã được kiểm chứng với một số mục đích cụ thể (Beaver, 1966; Chen và Shimerda, 1981; George E. Pinches và cộng sự, 1973). Hệ thống các chỉ tiêu phân tích sẽ toàn diện hơn khi có sự kết hợp giữa các chỉ tiêu tài chính và phi tài chính (Ittner và Larcker, 2003; Kaplan, 1996; Kaplan, 2001). Tuy nhiên hiện nay, có hai vấn đề lớn đặt ra đối với hệ thống chỉ tiêu phân tích HQHĐ của doanh nghiệp.

Một là, môi trường cạnh tranh thay đổi khiến cho các doanh nghiệp tập trung vào các chiến lược khác biệt để cải tiển tổ chức, do đó hệ thống chỉ tiêu phân tích hiệu quả cần linh hoạt khi áp dụng cho các tổ chức thuộc ngành nghề kinh doanh khác nhau (Baines và Langfield-Smith, 2003). Hai là, sự chồng chéo và phức tạp của các chỉ tiêu phân tích ảnh hưởng rất lớn đến hành vi của người phân tích (Shields, 1980; George E. Pinches và cộng sự, 1973; Chen và Shimerda, 1981). Hai luận điểm này gợi mở hướng nghiên cứu về hệ thống chỉ tiêu phân tích HQHĐ của các ngành nghề kinh doanh khác nhau, đáp ứng khả năng sẵn sàng sử dụng của người phân tích.

Hệ thống chỉ tiêu phân tích HQHĐ chưa thể toàn diện nếu chỉ phân tích hiệu quả tổng thể của doanh nghiệp. Nhìn từ góc độ chuỗi giá trị bên trong của doanh nghiệp, sản phẩm sẽ trải qua tất cả các hoạt động của chuỗi và ứng với mỗi hoạt động sản phẩm sẽ tích lũy được một số giá trị nào đó (Porter, 1985). Các hoạt động chính trong chuỗi từ cung ứng, sản xuất đến tiêu thụ có mối liên kết với nhau. Đầu ra của hoạt động này là đầu vào của hoạt động kế tiếp.

Vì vậy, ngoài hiệu quả tổng thể cần thiết phải phân tích hiệu quả của các giai đoạn trong quá trình kinh doanh là đầu vào - quá trình sản xuất - đầu ra - kết quả.