Luận án phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm theo tiếp cận năng lực

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC VINH LƢU HỒNG UYÊN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC NGHỆ AN - 2019 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC VINH LƢU HỒNG UYÊN PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC Chuyên ngành: Quản lí giáo dục Mã số: 9 14 01 14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: PGS. PHẠM MINH HÙNG NGHỆ AN - 2019 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu độc lập. Các số liệu và kết quả nêu trong luận án này chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào. Tác giả luận án Lƣu Hồng Uyên ii MỤC LỤC Trang LỜI CAM ĐOAN.

i DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT. vii DANH MỤC CÁC BẢNG. viii DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. Lý do chọn đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu.

Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu. Những luận điểm cần bảo vệ. Đóng góp mới của luận án. Cấu trúc luận án.

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VẤN ĐỀ. Các nghiên cứu về giáo viên chủ nhiệm trƣờng phổ thông. Các nghiên cứu về phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm trƣờng phổ thông.

Đánh giá chung. CÁC KHÁI NIỆM CƠ BẢN CỦA ĐỀ TÀI. Giáo viên chủ nhiệm. Đội ngũ giáo viên chủ nhiệm.

Phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm. Phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm theo tiếp cận năng lực. GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRONG BỐI CẢNH HIỆN NAY. Những khó khăn, thách thức đối với giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở trong bối cảnh hiện nay.

Vai trò của giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở. Chức năng, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở. Nội dung công tác của giáo viên chủ nhiệm. Khung năng lực của giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở.

VẤN ĐỀ VỀ PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC. Sự cần thiết phải phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực. Định hƣớng phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực. Nội dung phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực.

Chủ thể phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực. Các yếu tố ảnh hƣởng đến phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực.53 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. CƠ SỞ THỰC TIỄN CỦA PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC. KHÁI QUÁT VỀ TÌNH HÌNH DÂN SỐ, KINH TẾ - XÃ HỘI VÀ GIÁO DỤC CỦA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.

Tình hình dân số. Tình hình kinh tế - xã hội. Tình hình giáo dục. TỔ CHỨC KHẢO SÁT THỰC TRẠNG.

Mục tiêu khảo sát thực trạng. Nội dung khảo sát thực trạng. Mẫu và đối tƣợng khảo sát. Phƣơng pháp khảo sát.

Cách thức xử lý số liệu và thang đánh giá. Thời gian khảo sát. THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH. Thực trạng nhận thức về vai trò của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở.

Thực trạng số lƣợng, trình độ đào tạo, thâm niên công tác của đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở ở địa bàn khảo sát. Thực trạng phẩm chất nhà giáo của giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở. Thực trạng năng lực của giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở. THỰC TRẠNG PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC.

Thực trạng nhận thức về sự cần thiết phải phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực. Thực trạng xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực. Thực trạng lựa chọn và sử dụng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực. Thực trạng đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực.

Thực trạng đánh giá đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở theo tiếp cận năng lực. Thực trạng thiết lập môi trƣờng thuận lợi để đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở phát huy tốt vai trò của mình. Thực trạng ảnh hƣởng của các yếu tố đến phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm ở trƣờng trung học cơ sở. KINH NGHIỆM QUỐC TẾ VỀ CÔNG TÁC GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM.

Kinh nghiệm của Trung Quốc. Kinh nghiệm của Nhật Bản. Kinh nghiệm của Hoa Kỳ. Kinh nghiệm của Australia.

ĐÁNH GIÁ CHUNG VỀ THỰC TRẠNG. Mặt hạn chế. 111 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN CHỦ NHIỆM Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC.

NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP. Bảo đảm tính mục tiêu. Bảo đảm tính thực tiễn. Bảo đảm tính hệ thống.

Bảo đảm tính hiệu quả. Bảo đảm tính khả thi. CÁC GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ GIÁO VIÊN Ở TRƢỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ THEO TIẾP CẬN NĂNG LỰC. Lập kế hoạch phát triển đội ngũ giáo viên chủ nhiệm phù hợp với quy mô của nhà trƣờng và năng lực của giáo viên.

Xây dựng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm cốt cán có sức lan tỏa và hỗ trợ đồng nghiệp. Tổ chức bồi dƣỡng đội ngũ giáo viên chủ nhiệm theo khung năng lực. Đánh giá đội ngũ giáo viên chủ nhiệm theo khung năng lực và thực hiện sự điều chỉnh, cải tiến. Tạo môi trƣờng, điều kiện thuận lợi để đội ngũ giáo viên chủ nhiệm phát huy, phát triển năng lực làm công tác chủ nhiệm lớp.

MỐI QUAN HỆ GIỮA CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT. KHẢO SÁT SỰ CẤP THIẾT VÀ TÍNH KHẢ THI CỦA CÁC GIẢI PHÁP ĐỀ XUẤT. Mục đích khảo sát. Nội dung và phƣơng pháp khảo sát.

Đối tƣợng khảo sát. Kết quả khảo sát về sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đã đề xuất. Tổ chức thử nghiệm. Phân tích kết quả thử nghiệm.

147 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3 .156 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .157 CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .159 TÀI LIỆU THAM KHẢO .160 PHỤ LỤC vii DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BCHTW Ban chấp hành Trung ƣơng CBQL Cán bộ quản lý CMHS Cha mẹ học sinh CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CNL Chủ nhiệm lớp CSVC Cơ sở vật chất ĐTBD Đào tạo bồi dƣỡng GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo GDPT Giáo dục phổ thông GV Giáo viên GVCN Giáo viên chủ nhiệm HS Học sinh KT-XH Kinh tế - xã hội KN Kỹ năng LĐSP Lao động sƣ phạm NL Năng lực QLGD Quản lý giáo dục THCS Trung học cơ sở TN Thử nghiệm TP Thành phố viii DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 2. Thống kê cơ sở giáo dục/giáo viên/học sinh của TP. Hồ Chí Minh. Thông tin về đối tƣợng khảo sát.

Thang đánh giá kết quả khảo sát về GVCN và phát triển đội ngũ GVCN. Nhận thức về vai trò của đội ngũ GVCN trƣờng THCS. Số lƣợng, trình độ đào tạo, thâm niên công tác của đội ngũ GVCN ở trƣờng THCS ở địa bàn khảo sát. Kết quả đánh giá phẩm chất nhà giáo của GVCN.

Kết quả đánh giá năng lực chuyên môn của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực nghiệp vụ của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực xây dựng kế hoạch CNL của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực quản lý hoạt động học tập của GVCN.

Kết quả đánh giá năng lực quản lý HS của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực quản lý tổ chức, hành chính lớp học của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực quản lý cơ sở vật chất, thiết bị dạy học của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực xây dựng tập thể lớp của GVCN.

Kết quả đánh giá năng lực tổ chức các hoạt động giáo dục của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực giáo dục cá biệt của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực tổ chức, phối hợp các lực lƣợng giáo dục của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực xây dựng môi trƣờng giáo dục của GVCN.

Kết quả đánh giá năng lực tƣ vấn tâm lý học đƣờng cho học sinh của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực hiểu HS của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực tin học và ngoại ngữ của GVCN. Kết quả đánh giá năng lực tự hoàn thiện bản thân của GVCN.

Đánh giá chung về năng lực của GVCN. Nhận thức về sự cần thiết phải phát triển đội ngũ GVCN theo tiếp cận năng lực. Xây dựng kế hoạch phát triển đội ngũ GVCN theo tiếp cận năng lực. Lựa chọn và sử dụng đội ngũ GVCN theo tiếp cận năng lực.

Đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ GVCN theo tiếp cận năng lực. Đánh giá đội ngũ GVCN theo tiếp cận năng lực. Thiết lập môi trƣờng thuận lợi để đội ngũ GVCN phát huy tốt vai trò của mình. Ảnh hƣởng của các yếu tố đến phát triển đội ngũ GVCN.

Tổng hợp các đối tƣợng khảo sát. Đánh giá sự cấp thiết của các giải pháp đề xuất. Đánh giá tính khả thi của các giải pháp đề xuất. Kết quả tƣơng quan giữa sự cấp thiết và tính khả thi của các giải pháp đề xuất.

Kết quả khảo sát trình độ đầu vào về kiến thức của GVCN ở trƣờng THCS. Bảng phân phối tần số F về số GVCN ở trƣờng THCS đạt điểm Xi (đầu vào). Khảo sát trình độ đầu vào về KN của GVCN ở trƣờng THCS .