Luận án TS: Hoàn thiện chính sách phát triển hiệu trưởng THPT khu vực Tây Nguyên

ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TÔN THỊ NGỌC HẠNH HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG KHU VỰC TÂY NGUYÊN LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC THÁI NGUYÊN - 2017 ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM TÔN THỊ NGỌC HẠNH HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG KHU VỰC TÂY NGUYÊN Chuyên ngành: Quản lý giáo dục Mã số: 62.14 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: 1.TS Nguyễn Thị Mỹ Lộc 2.TS Nguyễn Thị Thanh Huyền THÁI NGUYÊN - 2017 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chƣa đƣợc công bố trong bất kỳ công trình nào. Tác giả luận án Tôn Thị Ngọc Hạnh ii LỜI CẢM ƠN Tôi xin bày tỏ lòng kính trọng và gửi lời cảm ơn sâu sắc tới GS. Nguyễn Thị Mỹ Lộc và PGS.

Nguyễn Thị Thanh Huyền, những ngƣời Thầy, ngƣời hƣớng dẫn khoa học đã thƣờng xuyên chỉ bảo, tận tình giúp đỡ tôi trong suốt quá trình nghiên cứu và thực hiện luận án. Xin trân trọng cảm ơn Ban Giám hiệu, Khoa Tâm lý - Giáo dục, Phòng Đào tạo, các Thầy, cô giáo Trƣờng Đại học Sƣ phạm Thái Nguyên đã giảng dạy, giúp đỡ tôi trong quá trình học tập và nghiên cứu. Xin chân thành cảm ơn các đồng chí Lãnh đạo UBND tỉnh Đăk Nông, Lãnh đạo Sở Giáo dục và Đào tạo, Phòng giáo dục, các trƣờng THPT tỉnh Đăk Nông, Đăk Lăk, Gia Lai, Kon Tum, Lâm Đồng đã tạo điều kiện giúp đỡ trong quá trình nghiên cứu khảo sát, cung cấp số liệu giúp tác giả thực hiện đề tài luận án. Tôi xin tri ân sự động viên khích lệ và ủng hộ của gia đình, ngƣời thân, bạn bè và đồng nghiệp, yếu tố đã giúp tôi yên tâm và có thêm động lực để hoàn thành luận án.

Mặc dù đã rất cố gắng, tuy nhiên luận án sẽ không tránh khỏi những thiếu sót, kính mong nhận đƣợc sự chỉ dẫn, góp ý, giúp đỡ của quý Thầy, Cô để luận án đƣợc hoàn thiện hơn. Tác giả xin trân trọng cảm ơn. Thái Nguyên, tháng 7 năm 2017 Tác giả luận án Tôn Thị Ngọc Hạnh iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC. iii CÁC TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN.

iv DANH MỤC CÁC BẢNG. v DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ. vi DANH MỤC CÁC HÌNH .vii MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tƣợng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ nghiên cứu.

Phạm vi và giới hạn nghiên cứu. Phƣơng pháp luận và phƣơng pháp nghiên cứu. Luận điểm bảo vệ. Đóng góp mới của luận án.

Cấu trúc của luận án. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Nghiên cứu ở nƣớc ngoài.

Nghiên cứu ở Việt Nam. Một số khái niệm cơ bản của đề tài. Chính sách và hoàn thiện chính sách. Hiệu trƣởng trƣờng THPT, phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng THPT.

Hoàn thiện chính sách phát triển ĐNHT trƣờng THPT trong bối cảnh đổi mới giáo dục. Tầm quan trọng của chính sách và hoàn thiện chính sách phát triển ĐNHT trƣờng THPT. Nội dung của chính sách phát triển đội ngũ HT trƣờng THPT. Hoàn thiện chính sách phát triển ĐNHT trƣờng THPT.

Các yếu tố ảnh hƣởng đến hoàn thiện chính sách phát triển ĐNHT trƣờng THPT. Kinh nghiệm quốc tế về hoàn thiện chính sách phát triển đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng THPT. Về chính sách và hoàn thiện chính sách tuyển dụng và bổ nhiệm HT. Chính sách và hoàn thiện chính sách về đào tạo, bồi dƣỡng HT.

Chính sách và hoàn thiện chính sách về đánh giá, xếp loại HT. Chính sách và hoàn thiện chính sách về chế độ, đãi ngộ HT. 53 Kết luận chƣơng 1. THỰC TRẠNG HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG THPT KHU VỰC TÂY NGUYÊN.

Khái quát về tình hình kinh tế - xã hội khu vực Tây Nguyên. Khái quát về GD khu vực Tây Nguyên và đặc điểm GD ở bậc THPT. Khái quát về quy mô và chất lƣợng GD&ĐT khu vực Tây Nguyên. Thực trạng đội ngũ HT trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên.

Giới thiệu tổ chức khảo sát. Mục đích khảo sát. Khách thể, thời gian, địa bàn nghiên cứu. Nội dung khảo sát.

Phƣơng pháp và công cụ khảo sát. Thực trạng chính sách và thực hiện chính sách phát triển ĐNHT trƣờng trung học phổ thông khu vực Tây Nguyên. Thực trạng chính sách tuyển dụng và bổ nhiệm. Thực trạng chính sách đào tạo, bồi dƣỡng.

Thực trạng chính sách đánh giá, xếp loại HT trƣờng THPT. Thực trạng chính sách chế độ, đãi ngộ HT trƣờng THPT. Đánh giá chung về thực trạng chính sách và thực hiện chính sách phát triển ĐNHT trƣờng trung học phổ thông khu vực Tây Nguyên. Thực trạng hoàn thiện chính sách phát triển ĐNHT trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên.

Thực trạng hoàn thiện chính sách. Những vấn đề thực tiễn cần quan tâm để lựa chọn giải pháp hoàn thiện chính sách. 99 Kết luận chƣơng 2. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN ĐỘI NGŨ HIỆU TRƢỞNG TRƢỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG KHU VỰC TÂY NGUYÊN.

Định hƣớng của Đảng và Nhà nƣớc về phát triển đội ngũ Hiệu trƣởng trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên. Quan điểm chiến lƣợc của Đảng và Nhà nƣớc về phát triển kinh tế - xã hội khu vực Tây Nguyên. Chủ trƣơng của Đảng và Nhà nƣớc về phát triển giáo dục và phát triển đội ngũ HT trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên. Nguyên tắc xây dựng các giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển ĐNHT trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên.

Nguyên tắc đảm bảo tính mục đích. Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học. Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa và phát triển các chủ trƣơng, chính sách phát triển giáo dục hiện hành. Nguyên tắc đảm bảo tính thực tiễn và khả thi.

Nguyên tắc đảm bảo tính hệ thống và đồng bộ. Giải pháp hoàn thiện chính sách phát triển ĐNHT trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên đáp ứng yêu cầu đổi mới giáo dục. Giải pháp 1: Tăng cƣờng yếu tố dân chủ trong công tác cán bộ, đặc biệt là cán bộ quản lý giáo dục khu vực Tây Nguyên. Giải pháp 2: Tổ chức đánh giá mức độ phù hợp của các chính sách về công tác đào tạo, bồi dƣỡng, sử dụng đội ngũ hiệu trƣởng THPT tại khu vực Tây Nguyên.

Giải pháp 3: Bổ sung các tiêu chuẩn đặc thù ngƣời hiệu trƣởng trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên. Giải pháp 4: Xây dựng chƣơng trình bồi dƣỡng quy hoạch giáo viên giỏi nhằm tạo đột phá về công tác tạo nguồn hiệu trƣởng trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên. Giải pháp 5: Xây dựng đề án tổng thể đào tạo đội ngũ cán bộ quản lí giáo dục cấp chiến lƣợc cho khu vực Tây Nguyên. Kết quả trƣng cầu ý kiến chuyên gia về các giải pháp đề xuất.

Cách tiến hành. Phƣơng pháp xử lý. Kết quả trƣng cầu ý kiến của chuyên gia về các giải pháp đề xuất. Thử nghiệm một số nội dung của chính sách tuyển dụng và bổ nhiệm HT trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên.

Mục đích thử nghiệm. Đối tƣợng và phạm vi thử nghiệm. Nội dung thử nghiệm. Phƣơng pháp và quy trình thử nghiệm.

Kết quả thử nghiệm. 133 Kết luận chƣơng 3. 138 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 141 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ.

143 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 153 iv CÁC TỪ VIẾT TẮT SỬ DỤNG TRONG LUẬN ÁN BCHTW Ban Chấp hành Trung ƣơng BGD&ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo CB Cán bộ CNH-HĐH Công nghiệp hóa - Hiện đại hóa CNV Công nhân viên CNXH Chủ nghĩa xã hội CP Chính phủ CSVC Cơ sở vật chất ĐCSVN Đảng Cộng sản Việt Nam ĐNHT Đội ngũ hiệu trƣởng GD Giáo dục GD&ĐT Giáo dục và đào tạo GD&ĐT Giáo dục và Đào tạo GV Giáo viên HT Hiệu trƣởng KH & CN Khoa học và Công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật KT Kinh tế NNL Nguồn nhân lực NXB Nhà xuất bản PT Phát triển QH Quốc hội QLGD Quản lý giáo dục QLNN Quản lý nhà nƣớc THPT Trung học phổ thông TTg Thủ tƣớng UBND Ủy ban nhân dân UBTVQH Ủy ban Thƣờng vụ Quốc hội v DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng 1. Yêu cầu về trình độ và các điều kiện tuyển dụng và bổ nhiệm hiệu trƣởng trƣờng THPT ở một số nƣớc Châu Á [theo 44]. Diện tích và dân số các tỉnh Tây Nguyên.

Chỉ số phát triển giáo dục và kinh tế các tỉnh Tây Nguyên so với toàn quốc. Phát triển quy mô học sinh THPT của Tây Nguyên. Kết quả tốt nghiệp THPT của Tây Nguyên. Phát triển số lƣợng CBQL, HT trƣờng THPT của Tây Nguyên.

Phân tích số lƣợng HT trƣờng THPT theo vùng. Phân tích số lƣợng HT trƣờng THPT theo thâm niên. Cơ cấu độ tuổi, giới, dân tộc của ĐNHT trƣờng THPT công lập năm học 2015-2016 (N=195). Kết quả xếp loại đội ngũ HT trƣờng THPT.

Mẫu nghiên cứu. Đánh giá về công tác triển khai chính sách tuyển dụng và bổ nhiệm hiệu trƣởng trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên. Đánh giá của CBQL và HT về thực trạng chính sách tuyển dụng và bổ nhiệm hiệu trƣởng trƣờng trung học phổ thông. Đánh giá về chính sách đào tạo, bồi dƣỡng đội ngũ hiệu trƣởng trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên.

Đánh giá về thực trạng chính sách đào tạo, bồi dƣỡng HT trƣờng THPT. Thực trạng nội dung bồi dƣỡng (chuyên đề) của hiệu trƣởng trƣờng trung học phổ thông khu vực Tây Nguyên. Thực trạng về chính sách đánh giá, xếp loại hiệu trƣởng trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên. Đánh giá của CBQL và HT về thực trạng chính sách đánh giá, xếp loại hiệu trƣởng trƣờng trung học phổ thông khu vực Tây Nguyên.

Thực trạng chính sách chế độ đãi ngộ hiệu trƣởng trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên. Đánh giá của CBQL và HT về thực trạng chính sách chế độ đãi ngộ HT trƣờng THPT khu vực Tây Nguyên. Thực trạng các chế độ đãi ngộ hiệu trƣởng trƣờng THPT ở khu vực Tây Nguyên hiện nay. Thực trạng hoàn thiện các chính PTĐNHT trƣờng THPT ở khu vực Tây Nguyên đƣợc hƣởng hiện nay.

Ý kiến chuyên gia về tính cấp thiết của các giải pháp đề xuất .