Luận án Chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam - Tạ Thị Ngọc Bích

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC THƢƠNG MẠI TẠ THỊ NGỌC BÍCH CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TỈNH HÀ NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Hà Nội, Năm 2023 BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƢỜNG ĐẠI HỌC THƢƠNG MẠI TẠ THỊ NGỌC BÍCH CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TỈNH HÀ NAM Chuyên ngành : Quản lý kinh tế Mã số : 931.10 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KINH TẾ Ngƣời hƣớng khoa học 1. NGUYỄN THỊ LIÊN Hà Nội, Năm 2023 i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án tiến sĩ “Chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam” là công trình nghiên cứu độc lập của tôi. Các thông tin, dữ liệu, số liệu, các luận cứ sử dụng trong luận án có trích dẫn nguồn gốc rõ ràng. Các kết quả nghiên cứu trong Luận án do tôi tiến hành nghiên cứu một cách trung thực, khách quan và chƣa từng đƣợc công bố trong bất kỳ nghiên cứu nào khác.

Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về những cam đoan nêu trên. Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Nghiên cứu sinh Tạ Thị Ngọc Bích ii LỜI CẢM ƠN Để hoàn thành Luận án, tôi đã nhận đƣợc rất nhiều sự giúp đỡ của các thầy cô giáo, các nhà khoa học, các cơ quan tổ chức, bạn bè, gia đình và đồng nghiệp. Đầu tiên, tôi xin đƣợc bày tỏ lời cảm ơn sâu sắc đến GS,TS. Phạm Vũ Luận và TS.

Nguyễn Thị Liên là những thầy cô trực tiếp hƣớng dẫn khoa học, đã nhiệt tình, tận tâm hƣớng dẫn tôi hoàn thành Luận án này. Tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn trân trọng đến Ban Giám hiệu Trƣờng Đại học Thƣơng mại, Viện Đào tạo Sau đại học, Khoa Quản trị kinh doanh, Bộ môn Quản trị học nơi tôi sinh hoạt chuyên môn đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành Luận án. Một lần nữa tôi xin đƣợc gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu Trƣờng Đại học Thƣơng mại đã tạo điều kiện cho tôi đƣợc tham gia đào tạo tiến sĩ. Tôi xin chân thành cảm ơn các đồng nghiệp tại Viện Đào tạo quốc tế, Cơ sở Hà Nam của Trƣờng Đại học Thƣơng mại đã tạo điều kiện, giúp đỡ tôi trong quá trình tham gia đào tạo tiến sĩ và hoàn thành Luận án.

Tôi xin chân thành cảm ơn UBND tỉnh Hà Nam, Sở Lao động, Thƣơng binh và Xã hội tỉnh Hà Nam, Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Hà Nam, Trƣờng Cao đẳng nghề Hà Nam, Cục Thống kê tỉnh Hà Nam. các cơ quan, doanh nghiệp và ngƣời lao động tỉnh Hà Nam đã nhiệt tình cung cấp tài liệu, thông tin giúp tôi hoàn thành Luận án. Tôi xin chân thành cảm ơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2023 Nghiên cứu sinh Tạ Thị Ngọc Bích iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN .ii MỤC LỤC.

iii DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT. vi DANH MỤC BẢNG BIỂU. vii DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ BIỂU ĐỒ .viii PHẦN MỞ ĐẦU. TÍNH CẤP THIẾT NGHIÊN CỨU ĐỀ TÀI LUẬN ÁN.

TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU. MỤC TIÊU VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU.

PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA LUẬN ÁN. KẾT CẤU LUẬN ÁN. 29 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN.

Các khái niệm cơ bản. Lao động nông thôn. Đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Nội dung nghiên cứu chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Xây dựng chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Triển khai thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Đánh giá chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Các nhân tố ảnh hƣởng đến chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Tổng hợp các nhân tố ảnh hƣởng đến chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Mô hình nghiên cứu định lƣợng các nhân tố ảnh hƣởng. Kinh nghiệm về chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Kinh nghiệm quốc tế về chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Kinh nghiệm chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở một số địa phƣơng của Việt Nam. Bài học kinh nghiệm cho chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở tỉnh Hà Nam. 69 TÓM TẮT CHƢƠNG 1.

72 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TỈNH HÀ NAM. Khái quát về tình hình điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội của tỉnh Hà Nam. Khái quát về điều kiện tự nhiên và văn hóa xã hội của tỉnh Hà Nam. Khái quát về tình hình phát triển kinh tế của tỉnh Hà Nam.

Tổng quan về dân số, lao động tỉnh Hà Nam. Tình hình dân số và mức sống dân cƣ tỉnh Hà Nam. Lực lƣợng lao động tỉnh Hà Nam. Lực lƣợng lao động nông thôn ở tỉnh Hà Nam.

Phân tích thực trạng chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam. Công tác hoạch định chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam. Tổ chức bộ máy thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam. Triển khai chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam.

Đánh giá thực trạng các nhân tố ảnh hƣởng đến chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn của tỉnh Hà Nam. Đánh giá chung chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn ở tỉnh Hà Nam. Ƣu điểm và nguyên nhân. Tồn hại, hạn chế và nguyên nhân.

122 TÓM TẮT CHƢƠNG 2. 130 CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN CHÍNH SÁCH ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TỈNH HÀ NAM ĐẾN NĂM 2030 132 3. Quan điểm, mục tiêu và phƣơng hƣớng hoàn thiện chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn của tỉnh Hà Nam trong giai đoạn tới. Quan điểm của Đảng và Nhà nƣớc Việt Nam về đào tạo nghề cho lao động nông thôn.

Yêu cầu đối với công tác thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn. Quan điểm, mục tiêu về đào tạo nghề cho lao động nông thôn của tỉnh Hà Nam. Đề xuất các nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách về đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam. Hoàn thiện nội dung chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam.

Nâng cao nhận thức của xã hội, công chức, ngƣời lao động về chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam. Nâng cao chất lƣợng đội ngũ nhân sự thực hiện chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam. Sắp xếp, kiện toàn, nâng cao vai trò của các cơ sở đào tạo nghề tại tỉnh Hà Nam. Nâng cao hiệu quả triển khai chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn của các cơ quan quản lý nhà nƣớc tại tỉnh Hà Nam.

Đảm bảo kinh phí và sử dụng hiệu quả kinh phí của chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam. Tăng cƣờng huy động nguồn lực xã hội tham gia chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn tỉnh Hà Nam. Tăng cƣờng công tác kiểm tra, giám sát quá trình chính sách đào tạo nghề cho lao động nông thôn. 162 TÓM TẮT CHƢƠNG 3.

165 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ TRONG THỜI GIAN ĐÀO TẠO TIẾN SĨ CỦA NGHIÊN CỨU SINH CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN TÀI LIỆU THAM KHẢO DANH MỤC PHỤ LỤC vi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT TT Từ viết tắt Chú giải 1 CNH-HĐH Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa 2 ĐTN Đào tạo nghề 3 GD-ĐT Giáo dục – Đào tạo 4 GDNN Giáo dục nghề nghiệp 5 KCN Khu công nghiệp 6 LĐNT Lao động nông thôn 7 LĐTB&XH Lao động Thƣơng binh và Xã hội 8 NCS Nghiên cứu sinh 9 PTTH Phổ thông trung học 10 QLNN Quản lý nhà nƣớc 11 TTLĐ Thị trƣờng lao động 12 UBND Ủy ban nhân dân vii DANH MỤC BẢNG BIỂU Trang Bảng 2.1: Cơ cấu vốn đầu tƣ của các doanh nghiệp thực hiện phân theo nguồn vốn giai đoạn 2017 -2021 .2: Tỷ lệ các loại hình doanh nghiệp hoạt động trong giai đoạn năm 2017 -2021 .3: Tỷ lệ số lƣợng ngƣời lao động làm việc trong các doanh nghiệp phân theo loại hình kinh tế .4: Dân số tỉnh Hà Nam phân theo khu vực và giới tính .5: Dân số trung bình nông thôn phân theo địa phƣơng .6: Tỷ lệ dân số tỉnh Hà Nam phân theo khu vực và giới tính .7: Lực lƣợng lao động từ 15 tuổi trở lên phân theo giới tính và phân theo thành thị, nông thôn của tỉnh Hà Nam .8: Lực lƣợng lao động từ 15 tuổi trở lên phân theo giới tính và phân theo thành thị, nông thôn của tỉnh Hà Nam .9: Lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc hàng năm phân theo loại hình kinh tế.10: Lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc hàng năm phân theo thành thị, nông thôn và theo giới tính .11: Lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc hàng năm phân theo nghề nghiệp và theo vị thế việc làm .12: Tỷ lệ lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc so với tổng dân số phân theo địa phƣơng .13: Lao động từ 15 tuổi trở lên đang làm việc trong nền kinh tế đã qua đào tạo phân theo giới tình và phân theo thành thị và nông thôn. 88 viii DANH MỤC HÌNH VẼ, SƠ ĐỒ BIỂU ĐỒ Trang Hình 1: Khung nghiên cứu của Luận án .2: Các nhân tố ảnh hƣởng đến chính sách ĐTN cho LĐNT .1: Tính phù hợp của văn bản, kế hoạch triển khai chính sách .2: Tính phù hợp của văn bản, kế hoạch triển khai chính sách .3: Chất lƣợng công tác phân công, phối hợp.4: Chất lƣợng đội ngũ triển khai thực hiện chính sách .5: Chất lƣợng đội ngũ triển khai thực hiện chính sách .6: Mức độ tuyên truyền chính sách .7: Chất lƣợng công tác tuyên truyền chính sách.8: Nguồn kinh phí dành cho thực hiện chính sách .9: Sự tham gia học nghề của ngƣời dân .10: Mức độ công tác theo dõi, kiểm tra .11: Mức độ công tác theo dõi, kiểm tra. 107 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1.