Hoàn thiện mô hình quản lý đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao - Trịnh Ngọc Thạch

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƯ PHẠM _____________________ TRỊNH NGỌC THẠCH HOÀN THIỆN MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƯỢNG CAO TRONG CÁC TRƯỜNG ĐẠI HỌC VIỆT NAM Luận án tiến sĩ QUẢN LÝ GIÁO DỤC Hà Nội - 2008 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CBQL Cán bộ quản lý CBKH Cán bộ khoa học CNH-HĐH Công nghiệp hoá, hiện đại hoá CNTT Công nghệ thông tin ĐHNC Đại học nghiên cứu ĐHQGHN Đại học Quốc gia Hà Nội ĐHKHTN Trường Đại học Khoa học Tự nhiên ĐHKHXH&NV Trường Đại học Khoa học Xã hội & Nhân văn ĐHCN Trường Đại học Công nghệ ĐHNN Trường Đại học Ngoại ngữ đvht Đơn vị học trình GD-ĐT Giáo dục và đào tạo GDĐH Giáo dục đại học GS Giáo sư GV Giảng viên HCNTN Hệ cử nhân tài năng HCNCLC Hệ cử nhân chất lượng cao HS Học sinh HVCH Học viên cao học KHCB Khoa học cơ bản KH&CN (KH-CN) Khoa học và Công nghệ KHCN Khoa học công nghệ KHKT Khoa học kỹ thuật KHTN Khoa học tự nhiên KHXH Khoa học xã hội NCKH Nghiên cứu khoa học NCS Nghiên cứu sinh NNL Nguồn nhân lực NSNN Ngân sách nhà nước OECD Tổ chức hợp tác kinh tế và phát triển PGS Phó giáo sư PTN Phòng thí nghiệm QLGD Quản lý giáo dục R&D Nghiên cứu và triển khai SĐH Sau đại học SV Sinh viên SVTN Sinh viên tốt nghiệp TBCN Tư bản chủ nghĩa ThS Thạc sĩ TS Tiến sĩ THPT Trung học phổ thông UNDP Chương trình phát triển của Liên hợp quốc XHCN Xã hội chủ nghĩa DANH MỤC CÁC BẢNG, BIỂU, HÌNH VẼ Bảng 1: Đánh giá của SV về giáo trình và tài liệu tham khảo Bảng 2: Đánh giá của SV về trang thiết bị Bảng 3: Đánh giá của SV về thư viện Bảng 4: Đánh giá của SV về đội ngũ GV Bảng 5: Đánh giá của SV về phương pháp giảng dạy của giảng viên Bảng 6: Đánh giá của SV về phẩm chất và năng lực của giảng viên Bảng 7: Đánh giá của SV về cách kiểm tra, đáng giá Bảng 8: Những lý do mà SV cho rằng cách kiểm tra, đánh giá không phản ánh đúng năng lực học tập của họ Bảng 9: Mức độ nắm vững kiến thức chuyên môn Bảng 10: Mức độ nắm vững kiến thức theo kết quả học tập Bảng 11: Mức độ nắm vững kiến thức theo năm học Bảng 12: Những năng lực trí tuệ mà SV tự đánh giá Bảng 13: Mức độ vận dụng và phát triển kiến thức chuyên môn Bảng 14: Khả năng thích ứng của SV với sự đa dạng và phức tạp của thực tiễn cuộc sống Bảng 15: Khả năng làm việc độc lập của SV Bảng 16: Khả năng làm việc theo nhóm của SV Bảng 17: Số lượng SV và HVCH được chuyển tiếp sinh theo quy định mới của ĐHQGHN (từ tháng 7/2006) Bảng 18: Chất lượng GV qua tuyển dụng tại một số đơn vị đào tạo của ĐHQGHN trước khi thực hiện QĐ 1955/QĐ-TCCB ngày 16/11/2007 Bảng 19: Chất lượng GV qua tuyển dụng tại một số đơn vị đào tạo của ĐHQGHN sau khi thực hiện QĐ 1955/QĐ-TCCB ngày 16/11/2007 Biểu 1: Cho điểm diện tích phòng học Biểu 2: Những nguyên nhân khiến cho giáo trình, tài liệu không đáp ứng yêu cầu Biểu 3: Đánh giá của SV về số lượng đơn vị học trình trong chương trình đào tạo Biểu 4: So sánh kết quả tốt nghiệp giữa SV HCNCLC với SV hệ đại trà, năm học 2004-2005 Biểu 5: Những vấn đề cần giải quyết để công tác quản lý đào tạo đạt hiệu quả hơn Biểu 6: Quan điểm của người được hỏi về trình độ của CBKH đầu đàn, đầu ngành Biểu 7: Quan điểm của người được hỏi về tiêu chí học hàm, học vị của CBKH đầu đàn, đầu ngành Biểu 8: Quan điểm của người được hỏi về học hàm, học vị tối thiểu của CBKH đầu đàn Biểu 9: Quan điểm của người được hỏi về học hàm, học vị tối thiểu của CBKH đầu ngành Hình 1: Mô hình quản lý đào tạo trong trường đại học theo hệ thống điều khiển của Nobert Winer MỤC LỤC MỤC LỤC. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH VÀ NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI. MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU.

NHIỆM VỤ NGHIÊN CỨU. KHÁCH THỂ VÀ ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU. ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU.

PHẠM VI NGHIÊN CỨU. PHẠM VI KHÁCH THỂ NGHIÊN CỨU. PHẠM VI ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU. PHẠM VI THỜI GIAN NGHIÊN CỨU.

GIẢ THUYẾT NGHIÊN CỨU. LUẬN ĐIỂM BẢO VỆ. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU LÝ THUYẾT.

PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU THỰC TIỄN 7. PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU CHUYÊN GIA. KẾT CẤU CỦA LUẬN ÁN. 12 CHƢƠNG I: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở MỘT SỐ QUỐC GIA.

TỔNG QUAN VỀ VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC. MỘT SỐ KHÁI NIỆM CƠ BẢN. QUAN ĐIỂM ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO.

VAI TRÒ CỦA NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO ĐỐI VỚI TIẾN TRÌNH CÔNG NGHIỆP HOÁ - HIỆN ĐẠI HOÁ VÀ TĂNG TRƢỞNG KINH TẾ. MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO VÀ XÂY DỰNG MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC. KHÁI NIỆM MÔ HÌNH VÀ MÔ HÌNH QUẢN LÝ GIÁO DỤC. MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO.

KINH NGHIỆM QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở MỘT SỐ QUỐC GIA. QUẢN LÝ ĐÀO TẠO VÀ PHÁT TRIỂN NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO Ở ĐÔNG Á. QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TRONG GIÁO DỤC ĐẠI HỌC Ở HOA KỲ. MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC Ở TRUNG QUỐC.

75 KẾT LUẬN CHƢƠNG 1. 80 CHƢƠNG 2: MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TRONG MỘT SỐ TRƢỜNG ĐẠI HỌC Ở NƢỚC TA. MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO Ở ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI. SỰ HÌNH THÀNH MÔ HÌNH ĐÀO TẠO ĐẶC BIỆT TRONG NHÀ TRƢỜNG.

HOẠT ĐỘNG CỦA MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NNL CHẤT LƢỢNG CAO Ở ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI. KẾT QUẢ THỰC HIỆN MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NNL CHẤT LƢỢNG CAO Ở ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI. ĐÁNH GIÁ CỦA SINH VIÊN VÀ CÁN BỘ QUẢN LÝ VỀ MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NNL CHẤT LƢỢNG CAO ĐANG THỰC HIỆN. MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NNL CHẤT LƢỢNG CAO Ở MỘT SỐ TRƢỜNG ĐẠI HỌC TRỌNG ĐIỂM KHÁC.

MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO KỸ SƢ TÀI NĂNG, CHẤT LƢỢNG CAO Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC BÁCH KHOA HÀ NỘI. MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO KỸ SƢ CHẤT LƢỢNG CAO Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC XÂY DỰNG HÀ NỘI. MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO CỬ NHÂN CHẤT LƢỢNG CAO Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI. MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO GIÁO VIÊN CHẤT LƢỢNG CAO Ở TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH.

131 KẾT LUẬN CHƢƠNG 2. 136 CHƢƠNG 3: GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC Ở NƢỚC TA. MỘT SỐ NGUYÊN TẮC ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP. NGUYÊN TẮC THỰC TIỄN.

NGUYÊN TẮC HỆ THỐNG. NGUYÊN TẮC CHẤT LƢỢNG VÀ HIỆU QUẢ. NGUYÊN TẮC KẾ THỪA VÀ PHÁT TRIỂN. GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN MÔ HÌNH QUẢN LÝ ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO TRONG CÁC TRƢỜNG ĐẠI HỌC Ở NƢỚC TA.

NHÓM GIẢI PHÁP VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC XÂY DỰNG VÀ PHÁT TRIỂN CÁC CHƢƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO. NHÓM GIẢI PHÁP VỀ QUẢN LÝ VÀ ĐẢM BẢO CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ GIẢNG VIÊN CỦA CÁC CHƢƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO CHẤT LƢỢNG CAO. NHÓM GIẢI PHÁP VỀ QUẢN LÝ CÔNG TÁC GIẢNG DẠY VÀ HỌC TẬP GẮN VỚI NGHIÊN CỨU KHOA HỌC. NHÓM GIẢI PHÁP VỀ QUẢN LÝ VÀ ĐẢM BẢO NGUỒN TÀI CHÍNH CHO CÁC CHƢƠNG TRÌNH ĐÀO TẠO NGUỒN NHÂN LỰC CHẤT LƢỢNG CAO.

181 KẾT LUẬN CHƢƠNG 3. 195 TÀI LIỆU THAM KHẢO. Lý do chọn đề tài Giáo dục đại học nƣớc ta đang trong giai đoạn đổi mới để nâng cao chất lƣợng đào tạo NNL, đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH đất nƣớc. Dựa trên quan điểm coi “NNL chất lƣợng cao là một trong những động lực quan trọng thúc đẩy sự nghiệp CNH-HĐH, là yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trƣởng kinh tế nhanh và bền vững” [12, tr.20], GDĐH đƣợc đổi mới theo mục tiêu: “gắn đào tạo với sử dụng, trực tiếp phục vụ chuyển đổi cơ cấu lao động, phát triển nhanh NNL chất lƣợng cao, nhất là chuyên gia đầu ngành, chú trọng phát hiện bồi dƣỡng, trọng dụng nhân tài…”[8, tr.

Tuy vậy, trong giai đoạn đổi mới hiện nay, GDĐH nƣớc ta đang đứng trƣớc nhiều khó khăn, thách thức, trong đó nổi lên hai vấn đề lớn là: Thứ nhất, là những mâu thuẫn và thách thức nảy sinh trong quá trình phát triển kinh tế - xã hội - Áp lực của sự phát triển KT-XH dựa trên cơ sở của KH&CN, đặc biệt là công nghệ cao đã đặt ra yêu cầu rất khắt khe về chất lượng đào tạo NNL từ các trƣờng đại học. - Cạnh tranh về trình độ NNL giữa các nƣớc phát triển với các nƣớc đang phát triển đang diễn ra quyết liệt. Vì vậy, GDĐH phải tạo ra bƣớc đột phá về chất lƣợng đào tạo NNL mới có thể giành thắng lợi trong cuộc cạnh tranh quyết liệt này. 4 - Nền kinh tế thị trƣờng đòi hỏi phải mở rộng quy mô đào tạo nhân lực để đáp ứng nhu cầu về số lượng lao động có trình độ tƣơng xứng với trình độ kỹ thuật, công nghệ mới trong sản xuất và đồng thời phải đào tạo nhân lực trình độ cao và chất lượng cao để đáp ứng yêu cầu CNH-HĐH trong điều kiện KH&CN đã trở thành cơ sở và động lực chủ yếu của sự phát triển KT- XH [36, tr.