Giáo dục thẩm mỹ quân sự cho học viên các trường sĩ quan quân đội hiện nay - Luận án TS

BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ LÊ THẾ HÙNG GI¸O DôC THÈM Mü QU¢N Sù CHO HäC VI£N ë C¸C TR¦êNG sÜ quan QU¢N §éI HIÖN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2025 BỘ QUỐC PHÒNG HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ LÊ THẾ HÙNG GI¸O DôC THÈM Mü QU¢N Sù CHO HäC VI£N ë C¸C TR¦êNG sÜ quan QU¢N §éI HIÖN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ GIÁO DỤC Mã số: 914 01 02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC 1. TS Trần Xuân Phú 2. PGS, TS Nguyễn Thị Thanh Hồng HÀ NỘI - 2025 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tác giả. Các tài liệu, số liệu trích dẫn trong luận án đều trung thực và có xuất xứ rõ ràng, không trùng lặp với các công trình khoa học đã công bố.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Lê Thế Hùng MỤC LỤC Trang TRANG PHỤ BÌA LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT DANH MỤC CÁC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ, ĐỒ THỊ MỞ ĐẦU 5 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 13 1. Những công trình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 13 1. Giá trị các công trình khoa học đã tổng quan và những vấn đề luận án tập trung nghiên cứu 32 Chương 2: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ THẨM MỸ QUÂN SỰ VÀ GIÁO DỤC THẨM MỸ QUÂN SỰ CHO HỌC VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY 36 2. Khái quát về các trường sĩ quan quân đội 36 2.

Những vấn đề lý luận về thẩm mỹ quân sự của học viên ở các trường sĩ quan quân đội hiện nay 38 2. Những vấn đề lý luận về giáo dục thẩm mỹ quân sự cho học viên ở các trường sĩ quan quân đội hiện nay 53 2.4 Các yếu tố tác động đến giáo dục thẩm mỹ quân sự cho học viên ở các trường sĩ quan quân đội hiện nay 75 Chương 3: THỰC TRẠNG THẨM MỸ QUÂN SỰ CỦA HỌC VIÊN VÀ GIÁO DỤC THẨM MỸ QUÂN SỰ CHO HỌC VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY 82 3. Tổ chức nghiên cứu thực trạng 82 3. Thực trạng thẩm mỹ quân sự của học viên ở các trường sĩ quan quân đội 86 3.

Thực trạng giáo dục thẩm mỹ quân sự cho học viên ở các trường sĩ quan quân đội 94 3. Thực trạng ảnh hưởng của các yếu tố động đến giáo dục thẩm mỹ quân sự cho học viên ở các trường sĩ quan quân đội 111 3. Đánh giá chung về thực trạng, nguyên nhân thực trạng thẩm mỹ quân sự của học viên và giáo dục thẩm mỹ quân sự cho học viên ở các trường sĩ quan quân đội 113 Chương 4: BIỆN PHÁP GIÁO DỤC THẨM MỸ QUÂN SỰ CHO HỌC VIÊN Ở CÁC TRƯỜNG SĨ QUAN QUÂN ĐỘI HIỆN NAY VÀ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM 123 4. Biện pháp giáo dục thẩm mỹ quân sự cho học viên ở các trường sĩ quan quân đội hiện nay 123 4.

Thực nghiệm sư phạm 152 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 175 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN 177 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 178 PHỤ LỤC 189 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Chữ viết đầy đủ Chữ viết tắt 1. Điểm trung bình ĐTB 2. Giáo dục và đào tạo GD&ĐT 3. Giáo dục thẩm mỹ GDTM 4.

Giảng viên, cán bộ quản lý GV, CBQL 5. Lớp đối chứng LĐC 6. Lớp thực nghiệm LTN 7. Nhà giáo dục NGD 8.

Phương pháp giáo dục PPGD 9. Thẩm mỹ quân sự TMQS 10. Trường sĩ quan Quân đội TSQQĐ 3 DANH MỤC CÁC BẢNG Bảng Nội dung Trang 3.2 Bảng Hopkins phân tích mối quan hệ tương quan 84 3.3 Bảng thang đo các mức độ đánh giá 85 3.4 Kết quả khảo sát thực trạng nhận thức TMQS của học viên 86 3.5 Kết quả khảo sát thực trạng thái độ TMQS của học viên 88 3.6 Kết quả khảo sát thực trạng hành động TMQS của học viên 90 3.7 Kết quả khảo sát thực trạng thực hiện mục tiêu giáo dục TMQS 94 3.8 Kết quả khảo sát thực trạng thực hiện nội dung giáo dục TMQS 96 3.9 Kết quả khảo sát thực trạng đáp ứng yêu cầu giáo dục TMQS của GV, CBQL 99 3. Kết quả khảo sát thực trạng đáp ứng yêu cầu giáo dục TMQS của các tổ chức đảng, chỉ huy, tổ chức quần chúng 101 3.

Kết quả khảo sát thực trạng đáp ứng yêu cầu tự giáo dục TMQS của học viên 102 3. Kết quả khảo sát thực trạng sử dụng phương pháp giáo dục TMQS 104 3. Kết quả khảo sát thực trạng con đường giáo dục TMQS 106 3. Kết quả khảo sát thực trạng cơ sở vật chất giáo dục TMQS 108 3.

Kết quả khảo sát thực trạng kết quả giáo dục TMQS cho học viên 109 3. Kết quả khảo sát thực trạng mức độ tác động của các yếu tố đến giáo dục TMQS 111 4. Tổng hợp kết quả đánh giá nhận thức, thái độ, hành động TMQS của học viên LTN1 và LĐC1 trước thực nghiệm 160 4. Kết quả đo nhận thức, thái độ, hành động TMQS của học viên LTN1 và LĐC1 sau thực nghiệm 162 4.

Tổng hợp kết quả đánh giá nhận thức, thái độ, hành động 166 4 TMQS của học viên LTN2 và LĐC2 trước thực nghiệm 4. Tổng hợp kết quả đánh giá nhận thức, thái độ, hành động TMQS của học viên LTN2 và LĐC2 sau thực nghiệm 167 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Biểu đồ Nội dung Trang 4. Biểu thị tỷ lệ điểm trung bình kết quả khảo sát trước thực nghiệm của hai LTN1 và LĐC1 160 4. Biểu thị tỷ lệ điểm trung bình kết quả khảo sát sau thực nghiệm của hai LTN1 và ĐC1 164 4.

Biểu thị tỷ lệ điểm trung bình kết quả khảo sát trước và sau thực nghiệm của hai LTN1 và ĐC1 164 4. Biểu thị tỷ lệ điểm trung bình kết quả khảo sát trước thực nghiệm của hai LTN2 và LĐC2 167 4. Biểu thị tỷ lệ điểm trung bình kết quả khảo sau thực nghiệm của hai LTN2 và LĐC2 170 4. Biểu thị tỷ lệ điểm trung bình kết quả khảo trước và sau thực nghiệm của hai LTN2 và LĐC2 170 DANH MỤC CÁC HÌNH VẼ Hình vẽ Nội dung Trang 2.1 Sơ đồ biểu diễn cấu trúc TMQS của học viên 51 3.

Mối tương quan giữa nhận thức, thái độ, hành động 93 5 TMQS của học viên theo đánh giá của GV, CBQL 3. Mối tương quan giữa nhận thức, thái độ, hành động TMQS của học viên theo đánh giá của học viên 93 4. Tương quan giữa nhận thức, thái độ và hành động TMQS của học viên LTN1 166 4. Tương quan giữa nhận thức, thái độ và hành động TMQS của học viên LTN2 171 6 MỞ ĐẦU 1.

Lý do lựa chọn đề tài luận án Trong bối cảnh xã hội hiện đại với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ, sự bùng nổ thông tin và giao thoa văn hoá toàn cầu, giáo dục thẩm mỹ ngày càng khẳng định tính tất yếu và cấp thiết. Giáo dục thẩm mỹ không chỉ góp phần hình thành năng lực cảm thụ, đánh giá và sáng tạo cái đẹp, mà còn giúp con người, đặc biệt là thế hệ trẻ, nhận diện và lựa chọn được các giá trị thẩm mỹ chân chính, hướng tới lối sống nhân văn, hài hoà. Nghị quyết Đại hội XIII của Đảng đã chỉ rõ: “Gắn giáo dục tri thức, đạo đức, thẩm mỹ, kỹ năng sống với giáo dục thể chất” [20, tr.139], qua đó, càng khẳng định vai trò đặc biệt quan trọng của GDTM trong việc hình thành và phát triển nhân cách con người Việt Nam toàn diện, giúp họ nâng cao nhận thức, điều chỉnh thái độ và hành động tích cực hướng tới chân - thiện - mỹ. Thẩm mỹ quân sự là sự cảm thụ, đánh giá và sáng tạo cái đẹp trong lĩnh vực hoạt động quân sự.

TMQS có vai trò rất quan trọng trong hình thành, phát triển phẩm nhất chất nhân cách quân nhân, góp phần trực tiếp vào nâng cao sức mạnh tổng hợp và sức chiến đấu của quân đội. Do đó, giáo dục TMQS là một nội dung thiết yếu trong quá trình đào tạo học viên ở các TSQQĐ. Thông qua giáo dục, học viên không chỉ nhận thức sâu sắc về TMQS mà còn hình thành thái độ, hành động thẩm mỹ đúng đắn, biết hướng đến các chuẩn mực cái đẹp của quân đội. Qua đó tạo dựng nền tảng vững chắc cho lực lượng sĩ quan quân đội trong tương lai.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ Quân đội lần thứ XI chỉ rõ: Triển khai đồng bộ các giải pháp giữ vững và phát huy các phẩm chất cao đẹp “Bộ đội Cụ Hồ” với chuẩn mực: Kiên định vững vàng, động cơ trong sáng, trách nhiệm cao, hành động đẹp; đạo đức, lối sống, trong sạch lành mạnh thực hiện cần kiệm, liêm chính, chí 7 công vô tư; có tri thức khoa học, trình độ quân sự, năng lực, phương pháp, tác phong công tác và sức khỏe tốt; dân chủ, kỷ luật tự giác nghiêm minh [79, tr. Điều đó khẳng định giáo dục TMQS là một phương thức quan trọng để cụ thể hóa các chuẩn mực nhân cách quân nhân trong thời kỳ mới. Thời gian qua, các TSQQĐ đã có nhiều nỗ lực trong công tác giáo dục TMQS cho học viên. Mục tiêu, nội dung, phương pháp và hình thức giáo dục TMQS đã có những thay đổi tích cực, tạo điều kiện cho học viên tiến bộ, hình thành sự say mê, hứng thú và khát vọng vươn tới các chuẩn mực TMQS.

Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy sự tác động của chủ thể giáo dục TMQS đến học viên còn chưa toàn diện. Mục tiêu, nội dung giáo dục còn chưa thực sự vững chắc, đồng bộ. Phương pháp giáo dục TMQS đôi khi còn giản đơn. Bên cạnh đó, nhận thức của một bộ phận học viên về TMQS và vai trò của giáo dục TMQS còn hạn chế, một số học viên còn có thái độ chưa rõ ràng, hành động TMQS chưa đúng đắn, thiếu chuẩn mực trong học tập và rèn luyện.

Điều này đòi hỏi các TSQQĐ phải đổi mới giáo dục TMQS cho học viên và cùng với đó cần phải có những công trình nghiên cứu làm rõ cơ sở khoa học vấn đề này. Hiện nay đã có một số công trình nghiên cứu liên quan đến thẩm mỹ, văn hóa thẩm mỹ và định hướng thẩm mỹ cho quân nhân trong các nhà trường quân đội. Tuy nhiên, dưới góc độ giáo dục học chưa có công trình nào nghiên cứu một cách hệ thống, toàn diện về giáo dục TMQS cho học viên ở các TSQQĐ.