Luận án: Ngôn ngữ truyền thông xã hội qua 3 sản phẩm tiếng Việt - Đinh Kiểu Chau

ĐẠI HỌC QUOC GIA HA NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ĐINH KIỂU CHAU Chuyên ngành: Lý luận ngôn ngữ Mã số : 62 22 01 01 TOM TAT LUẬN ÁN TIEN SĨ NGON NGU HỌC HÀ NỘI - 2011 Công trình được hoàn thành tại: ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Lê Quang Thiêm Phản biện 1: GS. TSKH Lý Toàn Thắng Phản biện 2: PGS. TS Đỗ Việt Hùng Phản biện 3: GS. TS Nguyễn Hoà Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đông câp nhà nước châm luận án tiên sĩ họp tại Có thể tìm hiểu luận án tại: - Thư viện Quốc gia Việt Nam - Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội MỤC LỤC (971005.

Lí do chọn đề tài. Đối tượng, phạm vi, mục đích, nội dung nghiên cứu. Phương pháp nghiền €ỨU. Tư liệu của luận áI.

Ý nghĩa của luận ánn.-- 2 2 2 E+SE+EE£EE£EEEEEEEEEEEEEEEEEEErkrrkrrrrrex 6 6. BO cục của luận án. 8 NỘI DUNG Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN. Những khía cạnh lí thuyết về truyền thông .--- II IBZ“NMWt(.

KNGU NiGM weeeeeecceccesceseeseeeeseeseeseeseeseeseesesescesaeaeeceuceseceeseceeeeeeeeeaeeaees 11 1. Mô hình truyén hong cecceccccccccesceccessessesseeseesesssessessessesseessesesesseeseesees 15 1. Cơ chế hoạt động của mô hình truyền thông. Truyền thông xã hội .-- 2-2 sSE+2Ec2E2 22221221 EEEErkrrkrrer 27 1.

Nhận thức về truyền thông xã hội. Sản phẩm truyền thông xã hội.3 Truyén thông xã hội và Tiếp thị xã hội. Ngôn ngữ và truyền thông. 2-2-2 s+EeSES2E2EE2EEEEEEExerkrrkrrex 32 1.

Cơ sở ngôn ngữ của truyền thÔng. Ngôn ngữ trong moi quan hệ với sản phẩm truyền thông. Những cơ sở lí luận ngôn ngữ học có liên quan đến việc phân tích các sản phẩm ngôn ngữ truyền thông xã hội .1 Luận thuyết về hành động ngôn từ của các nhà ngữ học Chức năng 38 1.2 Lí luận của Jakobson về chức năng của ngôn ngữ.3 Lí luận của Halliday về chức năng xã hội .---- 2-2-5 cs+ce+ce+ 42 1.4 Lí luận về phân tích di€n ngÔn.------- 2: se ©c++++Ec+Ececersereerreee 44 1.5 Quan hệ liên nhân từ luận thuyết VỀ LICH sựự. 56 198 Chương 2: NGÔN NGỮ TRUYÈN THÔNG XÃ HỘI QUA NHỮNG LỜI CAN DAN CUA CHỦ TỊCH HO CHÍ MINH.

Khái niệm: “Những lời căn dặn” của Chủ tịch Hồ Chí Minh. Những loi căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên bình diện hành GONG MYON CW eee eee. Hành động Khuyên DG.2 Hanh động Khuyên bao trong những lời can dặn cua Bac từ bình diện củ pháp - ngữ NIA .3 Hành động Khuyên bảo trong những lời căn dặn của Bác từ bình diện nghĩa học và dụng học văn HÓA. Những lời căn dặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên bình diện chức năng tac động theo lí luận của.

Những lời căn dặn của Chu tịch Hồ Chí Minh trên bình diện phân tích diễn ngôn. Những lời căn đặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh trên bình diện quan hệ công chÚng _.- - --- c1 11111211 v11 11101110111 H1 vn ng rệt 91 2.1 Quan hệ liên nhân qua những lời căn dặn của BAC .2 Chiến lược giao tiếp trong những lời căn đặn của Bác. 101 Chương 3: NGON NGU TRUYEN THONG XÃ HỘI QUA CÁC KHẨU HIEU THOT Ki KHANG CHIEN (1945 - 1975). Đặt vấn GG ooo ccccccccsecssessessessecsessessecsessssssessessessessessessessssssesseeseeseess 104 3.

Khẩu hiệu và khẩu hiệu trong thời kì Khang chiến (1945 - 1975). Khái niệm khẩu hiệu .--------cc+ce+c+xerrerreerrrrkeerrrrrkree 104 3. Chức năng của khẩu liỆM. Ngôn ngữ khẩu NICU .- - 2-5 SSteEE SE E111 111 te 106 3.

Khẩu hiệu trong thời kì Kháng chiến chống Pháp - Mĩ (1945 - 1975)107 3. Khẩu hiệu thời kì kháng chiến trên bình diện ngôn tiv. Ngôn ngữ khẩu hiệu Kháng chiến nhìn từ bình diện cú pháp. Ngôn ngữ khẩu hiệu Kháng chiến nhìn từ bình diện nghĩa học.

Ngôn ngữ khẩu hiệu Kháng chiến nhìn từ bình diện dung học. Khẩu hiệu thời kì kháng chiến trên bình diện hành động ngôn từ và chức năng tác động.-- c1 TH HH ng HH Hư, 118 3. Nhận diện hành động ngôn từ trong khẩu hiệu Kháng chiến. Khẩu hiệu Khang chiến trong chức năng tác động.

Khẩu hiệu thời kì kháng chiến từ bình diện phân tích diễn ngôn. Khẩu hiệu thời kì kháng chiến từ bình diện quan hệ công chúng. Chức năng liên nhân qua biểu ngôn khẩu hiệu. Chiến lược giao tiếp qua lời khẩu hiệu.---------scs+©se©5e+ 135 ky 8c nng:£.

139 Chương 4: NGÔN NGỮ TRUYEN THONG XÃ HỘI QUA THONG ĐIỆP TRUYEN THONG PHAT TRIEN CONG DONG. Khái niệm Cộng đồng và cách tiếp cận. Khái niệm Cộng đông vessecsesscssvessessessessessssssessessecsessessesssssessesseeseeses 142 4. Khái niệm Phát triển cộng đông.------- scs+cs+cscesreersreee 143 4.

Khái niệm Truyền thông Phát triển cộng đông. Ngôn ngữ trong các sản phẩm Truyền thông Phát triển cộng đồng 145 4. Ngôn ngữ truyền thông xã hội qua các thông điệp truyền thông PTCD thuộc địa hạt sức khỏe. Phương thức tổ chức kết cầu ngôn ngữ thông điệp.

Thông điệp truyền thông sức khỏe xét trên bình diện hành động ngôn từ152 4. Chức năng tác động qua ngôn từ các thông điệp truyén thông sức khỏel62 4. Chiến lược giao tiếp và ngôn từ quan hệ công chúng qua các thông điệp truyền thông sức khỏe .--- + +2 ©t+Se+E+E£+EeESEE+EEEerkerkersrree 167 4. Thông điệp truyền thông sức khỏe xét từ bình diện phân tích diễn ngôn 73 TM 0‹A44444œ@Ẽ.- 5-5-5 S< SE SE 2112111111011 011 2111111101111 11111 gre.

184 DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIÁ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN. eree 188 TÀI LIEU THAM KHẢO .--2-22- 5£ ©2<+2E2EE£EE2EEerkerrxerrerrxee 189 MỤC LỤC CÁC HÌNH Hình 1. Mô hình truyền thông của Shannon. Mô hình truyền thong .-- ¿2-2 2 2+E£E+EE+EE2EZEerEerxrszrs 201 BANG CÁC Ki TU VIET TAT B : Bồ ngữ C : Chu ngữ DN : Danh ngữ Dt : Danh từ DN : Động ngữ DN : Dinh ngữ Dt : Động từ PTCĐ : Phát triển cộng đồng TTPTCĐ : Truyền thông phát triển cộng đồng TTTM : Tiép thi thuong mai TTXH : Tiếp thi xã hội Tt : Tinh từ Tr : Trạng ngữ TThXH : Truyền thông xã hội TTSK : Truyền thông sức khỏe Vv : Vi ngữ VD : Vi du VSATTP : Vé sinh an toan thuc pham 202 MOT SO THUẬT NGỮ VIỆT - ANH DUNG TRONG LUẬN ÁN Biểu ngôn Slogan Căn dặn Recommend Đích Receiver Giáo dục Education/Educational Khẩu hiệu Slogan Kênh Channel Mô hình truyền thông Model of communication Nguồn Source Ngôn ngữ học ứng dụng Applied Linguistics Nhiễu Noise Phản hồi Feedback Phương tiện truyền thông Media Quan hệ công chúng Public Relation (PR) Quản trị Management Tiếp thị Marketing Tiếp thị thương mại Commercial Marketing Tiếp thị Xã hội Social Marketing Truyền thông (học) Communication Truyền thông đại chúng Mass media Truyền thông đa phương tiện Multimedia Truyền thông thương mại Commercial Communication Truyền thông xã hội Social/Public Communication Truyền thông phát triển cộng đồng : Communication in Development of the Community Truyền thông Sức khỏe Health Communication Xúc tiên Promotion 203 MỞ DAU 1.

Lí do chọn đề tài Ld. Hướng nghiên cứu Luận án này là một công trình nghiên cứu ngôn ngữ học ứng dụng trong khuôn khô lí thuyết giao tiếp và lí thuyết ngôn ngữ truyền thông. Theo đó, định hướng chung của luận án là vận dụng lí luận ngôn ngữ học vào địa hạt ngôn ngữ học ứng dụng, phân tích ngôn ngữ trong các dịch vụ thông tin ngôn ngữ. Định hướng hẹp là nghiên cứu ngôn ngữ truyền thông qua ba sản phẩm ngôn ngữ truyền thông xã hội tiếng Việt.

Tính cần thiết của đề tài Lí luận ngôn ngữ trong vài chục năm vừa qua trên thế giới cũng như ở nước ta đã có một sự chuyển biến khá mạnh mẽ, từ chỗ nghiên cứu ngôn ngữ theo quan niệm thiên lí thuyết dần hướng tới các mục tiêu ứng dụng. Hướng nghiên cứu mới đã cân đối lại hướng nghiên cứu trước đây của lí luận ngôn ngữ để ngôn ngữ học đi vào đời sống với những ứng dụng rộng rãi hơn, mạnh mẽ hơn và sâu sắc hơn, gắn ngữ học với nhu cầu xã hội. Ngôn ngữ hoc ứng dụng ngày nay có nhiều địa hạt hoạt động gan liền với nghiên cứu, thiết kế, chế tác các sản phẩm ngôn ngữ. Việc nghiên cứu triển khai ấy cho phép mô tả, nhận xét, đánh giá những sản phâm ngôn ngữ băng phương pháp của ngôn ngữ học.

Đây chính là đặc tính quan trọng nhất của ngôn ngữ học ứng dụng. Ngữ học ứng dụng gắn với các sản phẩm bao gồm bốn nội dung lớn là: Kí hiệu học ngôn ngữ, Giáo dục ngôn ngữ, Các dich vụ thông tin ngôn ngữ và Quản trị các sản phẩm ngôn ngữ. Luận án này là sự lựa chọn nghiên cứu liên quan đến nội dung thứ ba và đây cũng là địa hạt có tính thời sự rất cao hiện nay của Ngôn ngữ học ứng dụng. Đối tượng, phạm vi, mục đích và nội dung nghiên cứu 2.

Đối tượng, phạm vi Luận án nảy tập trung nghiên cứu những khía cạnh lí luận của giao tiếp ngôn ngữ, ngôn ngữ truyền thông và truyền thông xã hội cũng như thực hiện các nghiên cứu triển khai để nhận diện, phân tích, nhận xét sự tham gia cũng như ảnh hưởng và tác động của ngôn ngữ (tiếng Việt) với thông điệp truyền thông dưới dạng sản phâm băng ngôn ngữ. Luận án lựa chọn ba sản phẩm truyền thông xã hội tiêu biểu là: Ngôn ngữ truyền thông xã hội qua những lời căn đặn của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1945 - 1969), ngôn ngữ truyền thông xã hội qua các khẩu hiệu trong thời kì Kháng chiến chống Pháp và Mĩ (1945-1975) và ngôn ngữ truyền thông xã hội trong thiết kế thông điệp của một số chương trình truyền thông Phát triển cộng đồng cụ thể gần đây (trên tư liệu tiếng Việt) làm đối tượng nghiên cứu của mình. Mục dich Công trình là một thử nghiệm vận dụng lí luận cơ bản triển khai vào một địa hạt của Ngôn ngữ học ứng dụng (Ngôn ngữ truyền thông) với các mục đích cụ thé sau: - Tìm hiểu các phương diện lí luận ngôn ngữ trong Ngôn ngữ học ứng dụng thuộc địa hạt ngôn ngữ truyền thông và truyền thông xã hội. - Vận dụng tri thức, phương pháp và kĩ năng của ngôn ngữ học ứng dụng dé khảo sát phân tích một van đề ngôn ngữ học liên quan đến đời sống thông tin xã hội thực tế tiếng Việt, cụ thé là với ba sản phẩm truyền thông xã hội được lựa chọn.

- Đóng góp ý kiến vào việc nhận diện các đặc trưng ngôn ngữ truyền thông trên ba bình diện của kí hiệu học (kết học, nghĩa học, dụng học) trong mỗi quan hệ với các sản pham truyền thông có tính tiếp thị xã hội cao (trên tư liệu tiếng Việt), qua đó hướng tới học tập các kinh nghiệm nhằm nâng cao chất lượng và hiệu quả của việc sử dụng ngôn ngữ trong địa hạt truyền thông xã hội tiếng Việt.