La trinhphuongthao

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRỊNH PHƯƠNG THẢO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CƠ SỞ CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHÍNH SÁCH CÔNG HÀ NỘI – năm 2023 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI TRỊNH PHƯƠNG THẢO THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CƠ SỞ CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI TRÊN ĐỊA BÀN HÀ NỘI Ngành: Chính sách công Mã số: 9 34 04 02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS. NGUYỄN ĐỨC VINH HÀ NỘI – năm 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, toàn bộ Luận án “Thực hiện chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi trên địa bàn Hà Nội” là một công trình nghiên cứu khoa học độc lập, được hoàn thành từ quá trình nghiên cứu và học hỏi nghiêm túc của chính bản thân tôi. Các kết quả nghiên cứu và các kết luận khoa học được rút ra trung thực từ quá trình nghiên cứu mà không có bất cứ hình thức sao chép nào, cũng như chưa được công bố trong bất kỳ công trình nghiên cứu khoa học nào khác. Các số liệu, tài liệu tham khảo được trích dẫn trong luận án này đều được ghi nguồn cụ thể và tuân theo những quy định về mặt khoa học.

Luận án này cũng tuân thủ nghiêm ngặt các nguyên tắc về mặt đạo đức cần có trong suốt quá trình nghiên cứu của tác giả. Nghiên cứu sinh Trịnh Phương Thảo i MỤC LỤC DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT .iv DANH MỤC BẢNG. v DANH MỤC BIỂU ĐỒ. v DANH MỤC HỘP Ý KIẾN .vi PHẦN MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu.

Đóng góp mới về khoa học của luận án. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án. Kết cấu của luận án. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU.

Các hướng tiếp cận nghiên cứu thực hiện chính sách công. Các nghiên cứu về nhu cầu phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Các nghiên cứu về chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Các nghiên cứu về thực hiện chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi.

30 Tiểu kết Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CƠ SỞ CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI. Người cao tuổi và nhu cầu chăm sóc người cao tuổi. Cơ sở chăm sóc Người cao tuổi.

Chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Thực hiện chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Các yếu tố ảnh hưởng đến việc thực hiện chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi. Quan điểm định hướng và chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi ở Việt Nam.

Khung phân tích của luận án. 71 Tiểu kết Chương 2. 75 ii CHƯƠNG 3. THỰC TRẠNG THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CƠ SỞ CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI TẠI HÀ NỘI.

Khái quát về địa bàn nghiên cứu. Đánh giá quy trình thực hiện chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi tại Hà Nội. Đánh giá kết quả thực hiện chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi tại Hà Nội .121 Tiểu kết Chương 3. GIẢI PHÁP CẢI THIỆN HIỆU QUẢ THỰC HIỆN CHÍNH SÁCH PHÁT TRIỂN CƠ SỞ CHĂM SÓC NGƯỜI CAO TUỔI TẠI HÀ NỘI.

Cơ sở các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi trên địa bàn Hà Nội. Các giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện chính sách phát triển cơ sở chăm sóc người cao tuổi trên địa bàn Hà Nội .141 Tiểu kết chương 4 .165 DANH MỤC CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. iii DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ASXH An sinh xã hội BTXH Bảo trợ xã hội CS Chính sách CSDH Chăm sóc dài hạn CTXH Công tác xã hội DVCS Dịch vụ chăm sóc KHĐT Kế hoạch đầu tư LĐTBXH Lao động, Thương binh và xã hội NCT Người cao tuổi NKT Người khuyết tật NSNN Ngân sách nhà nước QĐ Quyết định TGXH Trợ giúp xã hội TP Hà Nội Thành phố Hà Nội TW Trung ương UBND Uỷ ban nhân dân XHH Xã hội hoá iv DANH MỤC BẢNG Bảng 2.

Ma trận đánh giá các yếu tố ảnh hưởng theo mô hình 7C đến quy trình thực hiện CS. Tuổi thọ trung bình người dân Hà Nội tính từ lúc sinh phân theo giới tính. Tăng trưởng GRDP quý II năm 2020-2022 (So với cùng kỳ). Thu nhập bình quân đầu người tại Hà Nội từ 2015-2021.

Số lượng NCT theo nhóm tuổi, giới tính tại Hà Nội năm 2022. Số lượng người cao tuổi được chăm sóc tại các TTBTXH. Số NCT tự nguyện đóng phí sống tại cơ sở TGXH công lập. Các cơ sở chăm sóc NCT chưa đăng ký với Sở LĐTBXH.

Các bên liên quan tham gia vào dịch vụ chăm sóc NCT. Khung phân tích đánh giá kết quả thực hiện CS. 72 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Nơi NCT muốn được chăm sóc nếu có nhu cầu.

Tỷ lệ sẵn sàng chi trả cho DVCS của NCT và gia đình. 114 v DANH MỤC HỘP Ý KIẾN Hộp 3.1: Ý kiến đánh giá tích cực về nội dung CS .2: Ý kiến đánh giá về sự phù hợp của CS trong hệ thống pháp luật .3: Ý kiến về việc hiểu nội dung và lập kế hoạch thực hiện CS .4: Ý kiến về năng lực/nguồn lực xây dựng kế hoạch thực hiện CS .5: Ý kiến đánh giá về sự phù hợp của CS đối với vấn đề già hoá dân số và nhu cầu của NCT .6: Ý kiến đánh giá về sự phù hợp của CS đối với vấn đề văn hoá .7: Ý kiến về năng lực hiểu CS của cán bộ thực hiện CS .8: Ý kiến về sự cam kết tuyên truyền, phổ biến CS .9: Ý kiến về cách thức truyền thông tới cơ sở TGXH trong ngành LĐTBXH .10: Ý kiến về nhân lực phối hợp thực hiện trong các cơ quan thực hiện CS .11: Ý kiến về sự cam kết trong phân công thực hiện CS .12: Ý kiến về sự phối hợp liên ngành trong việc thực hiện thủ tục hành chính .13: Ý kiến về sự phối hợp liên ngành đối với CS cho cơ sở công lập .14: Ý kiến về sự phối hợp liên ngành LĐTBXH và Y tế trong vận hành cơ sở .15: Ý kiến về sự phối hợp liên ngành LĐTBXH và Y tế trong vận hành cơ sở .16: Ý kiến đánh giá về hạn chế của nội dung các CS .17: Ý kiến đánh giá CS XHH .18: Đánh giá về hạn chế về tính chiến lược và thiếu quản lý chất lượng dịch vụ của cơ quan thực thi CS .19: Ý kiến về năng lực theo dõi, giám sát thực hiện CS .20: Ý kiến về sự cam kết xử lý, giám sát các cơ sở chăm sóc NCT .21: Ý kiến đánh giá về cơ chế phối hợp giám sát .22: Ý kiến đánh giá về các kiến nghị CS .23: Ý kiến đánh giá việc báo cáo triển khai CS .24: Ý kiến về sự tham gia của liên minh trong sơ kết, đánh giá thực hiện CS .25: Ý kiến về sự phối hợp sơ kết, tổng kết, đánh giá việc thực hiện CS.26: Ý kiến về chế tài xử lý các cơ sở chưa cấp phép của Sở LĐTBXH. 129 vi PHẦN MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong những biến đổi về nhân khẩu học trên thế giới hiện nay, già hóa dân số, sự bùng nổ về số lượng người cao tuổi (NCT) và những nhu cầu chăm sóc riêng biệt của NCT đặt ra những thách thức về kinh tế, xã hội của nhiều quốc gia trên thế giới, trong đó có Việt Nam.

Tính tới tháng 9/2021 tổng dân số Việt Nam là 98,5 triệu người, trong đó tổng số NCT là 12,5 triệu người (12,8% tổng dân số) [44]. Theo phương án mức sinh trung bình, Việt Nam bắt đầu thời kỳ dân số già từ năm 2036, khi tỷ trọng dân số từ 65 tuổi trở lên vượt 14%. Sau đó, bước vào năm 2056, Việt Nam sẽ có cơ cấu dân số siêu già [42]. Bên cạnh đó, tốc độ già hoá dân số của Việt Nam được cho là thuộc nhóm nhanh nhất thế giới và có xu hướng tăng nhanh chóng trong hai thập kỷ tới.

Dự báo số tỉnh có dân số cao tuổi lớn hơn dân số trẻ em sẽ tăng từ 14/63 lên 41/63 tỉnh thành trong 10 năm sắp tới (2029- 2039) [150]. Nhóm NCT ở Việt Nam hiện nay cũng phải đối mặt với nhiều vấn đề như: các vấn đề sức khoẻ lão khoa, tỷ lệ mắc các bệnh mãn tính, tỷ lệ NCT sống một mình hoặc chỉ có hai vợ chồng có xu hướng tăng lên… Những vấn đề trên càng trở nên nghiêm trọng hơn với nhóm NCT từ 80 tuổi trở lên do tỷ lệ gặp khó khăn, thậm chí không thể tự chăm sóc càng lớn [145]. Bởi vậy, nhu cầu phát triển một hệ thống chăm sóc phù hợp (Appropriate), đảm bảo khả năng chi trả (Affordable) và khả năng tiếp cận (Accessible) cho nhóm dân số cao tuổi là hết sức cần thiết [147]. Trước tình hình này, chính phủ đã có những chính sách (CS) bước đầu đáp ứng nhu cầu của NCT, tạo điều kiện thiết lập hệ thống an sinh đa tầng, bao phủ và đáp ứng nhu cầu đa dạng của toàn bộ nhóm dân số cao tuổi trong một xã hội đang già hoá nhanh chóng.

Bên cạnh các chủ thể theo Hiến định có trách nhiệm chăm sóc NCT bao gồm nhà nước, gia đình và cộng đồng, từ năm 2008 đến nay, nhà nước đã ban hành/ sửa đổi/ điều chỉnh/thay thế nhiều văn bản pháp luật nhằm tạo điều kiện thúc đẩy sự phát triển của các chủ thể khác như: tư nhân, doanh nghiệp, tổ chức từ thiện, tôn giáo…trong việc thành lập, vận hành các cơ sở chăm sóc (cơ sở chăm sóc) NCT. Cụ thể, Chính phủ Việt Nam đã phê duyệt đề án quy hoạch mạng lưới các cơ sở trợ giúp xã hội (TGXH) giai đoạn 2015-2025, quản lý việc thành lập, tổ chức, hoạt động và giải thể các cơ sở TGXH, có CS ưu đãi khuyến khích xã hội hoá (XHH) trong lĩnh vực này như ưu đãi về giao/ cho thuê đất, về vốn vay, thuế… và các CS liên quan đến 1 việc quản lý và đào tạo nguồn nhân lực cung ứng cho các cơ sở chăm sóc NCT.