Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên ngành Ngôn ngữ, Văn học & Văn hóa nước ngoài - Luận án tiến sĩ của Lê Hà Phương

Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên ngành ngôn ngữ văn học và văn hóa nước ngoài qua phương pháp giảng dạy hiệu quả.

Tác giả

Luan An

Thể loại

Luận án tiến sĩ

Năm xuất bản

Số trang

231

Thời gian đọc

35 phút

Lượt xem

0

Lượt tải

0

Phí lưu trữ

50 Point

Tổng quan nhanh

Chủ đề:
1. Cơ sở phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ đại học
Số trang:
231 trang
Trường:
Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam
Chuyên ngành:
Lý luận và Lịch sử giáo dục
Tác giả:
Năm:

Tóm tắt nội dung luận án

I. Cơ sở phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ đại học

Đọc hiểu ngoại ngữ là quá trình nhận thức phức hợp. Quá trình này bao gồm việc giải mã ký hiệu ngôn ngữ và xây dựng ý nghĩa văn bản. Đối với sinh viên chuyên ngành ngôn ngữ, đọc hiểu không chỉ dừng lại ở mức độ nhận diện mặt chữ. Kỹ năng này đòi hỏi khả năng xử lý thông tin ở tầng sâu và phản hồi văn bản học thuật. Quá trình tiếp nhận ngôn ngữ liên quan chặt chẽ đến kiến thức nền, năng lực ngôn ngữ và các thao tác tư duy. Việc nghiên cứu cơ sở lý luận giúp xác định rõ bản chất của năng lực này. Từ đó, các cơ sở giáo dục đại học xây dựng chương trình giảng dạy phù hợp. Mục tiêu cốt lõi là trang bị cho người học công cụ tự học suốt đời. Năng lực đọc hiểu vững chắc tạo tiền đề cho hoạt động nghiên cứu khoa học chuyên sâu.

1.1. Bản chất của việc tiếp nhận văn bản ngoại ngữ

Tiếp nhận văn bản ngoại ngữ là sự tương tác chủ động giữa người đọc và văn bản. Quá trình này diễn ra qua hai chiều: từ dưới lên và từ trên xuống. Chiều từ dưới lên tập trung vào việc giải mã từ vựng và phân tích ngữ pháp. Chiều từ trên xuống tận dụng tri thức nền và ngữ cảnh để suy đoán ý nghĩa. Khi hai chiều này kết hợp nhịp nhàng, việc tiếp nhận thông tin đạt hiệu quả tối ưu. Sinh viên đại học ngành ngôn ngữ cần thành thạo cả hai phương thức. Khả năng phân tích cấu trúc cú pháp văn bản giúp người học xử lý các câu phức tạp. Sự hiểu biết về văn hóa và bối cảnh xã hội giúp hiểu đúng ẩn ý của tác giả. Đây là nền tảng cốt lõi của năng lực học tập bậc đại học.

1.2. Yếu tố chủ quan tác động đến kỹ năng tiếp nhận

Các yếu tố chủ quan giữ vai trò quyết định trong việc nâng cao năng lực tiếp nhận văn bản ngoại ngữ. Vốn từ vựng, kiến thức ngữ pháp và nền tảng văn hóa là ba yếu tố cơ bản. Động cơ học tập và thái độ đối với việc đọc cũng ảnh hưởng trực tiếp đến kết quả tiếp thu. Sinh viên có mục tiêu học tập rõ ràng thường duy trì thói quen đọc sách chuyên ngành thường xuyên. Bên cạnh đó, khả năng tự điều chỉnh hành vi đọc giúp người học vượt qua các đoạn văn phức tạp. Sự kiên trì và tính kỷ luật giúp mở rộng kiến thức ngôn ngữ nhanh chóng. Khi người học kiểm soát tốt các yếu tố chủ quan, hiệu quả xử lý thông tin sẽ nâng cao rõ rệt.

1.3. Tác động từ môi trường đào tạo và tài liệu học tập

Môi trường sư phạm và tài liệu học tập là những yếu tố khách quan quan trọng. Giáo trình cần bảo đảm tính cập nhật và độ chuẩn xác về ngôn ngữ. Sự đồng hành của giảng viên đóng vai trò định hướng phương pháp học tập khoa học. Việc cung cấp nguồn tài liệu học thuật chuyên ngành ngôn ngữ phong phú tạo động lực tự học cho sinh viên. Ngoài ra, việc ứng dụng ngữ liệu thực tế trong giảng dạy ngoại ngữ mang lại trải nghiệm ngôn ngữ sống động. Môi trường học thuật cởi mở thúc đẩy các buổi thảo luận, trao đổi nhóm và phản biện văn bản. Sự kết hợp đồng bộ giữa giáo trình, phương pháp giảng dạy và công nghệ tạo nền tảng vững chắc cho sinh viên.

II. Khung chuẩn phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ

Khung chuẩn năng lực đọc hiểu ngoại ngữ xác định các tiêu chí đánh giá toàn diện cho sinh viên đại học. Khung này bao gồm nhiều bậc kỹ năng, từ nhận diện cấu trúc cơ bản đến giải mã tầng nghĩa biểu trưng. Chuẩn đầu ra yêu cầu sinh viên phải làm chủ hệ thống thuật ngữ chuyên ngành. Đồng thời, sinh viên phải đọc hiểu được các tài liệu chuyên khảo mang tính hàn lâm cao. Việc xây dựng khung năng lực chuẩn hóa tạo cơ sở để thiết kế giáo trình và đề thi đánh giá năng lực. Đây là công cụ đo lường quan trọng trong đổi mới giáo dục đại học. Khung chuẩn định hướng người học tự đánh giá và hoàn thiện các kỹ năng còn thiếu sót.

2.1. Cấu trúc năng lực tiếp nhận văn bản ngoại ngữ

Năng lực tiếp nhận văn bản ngoại ngữ bao gồm ba thành tố chính: năng lực ngôn ngữ, năng lực chiến lược và năng lực dụng học. Năng lực ngôn ngữ bao quát việc làm chủ ngữ pháp, âm vị và hệ thống từ vựng. Năng lực chiến lược thể hiện ở việc lựa chọn phương pháp đọc phù hợp với từng dạng văn bản. Năng lực dụng học cho phép người học hiểu đúng hàm ý trong các ngữ cảnh giao tiếp cụ thể. Sinh viên ngành ngôn ngữ cần tích hợp nhuần nhuyễn cả ba thành tố trên. Điều này bảo đảm việc nắm bắt nội dung chính xác và toàn diện. Sự hoàn thiện các thành tố này giúp xây dựng bản lĩnh học thuật vững chắc cho sinh viên.

2.2. Vốn từ vựng học thuật và phân tích cú pháp

Vốn từ vựng học thuật là chìa khóa mở cánh cửa tri thức chuyên ngành. Sinh viên cần nắm vững các thuật ngữ chuyên môn và cụm từ cố định trong văn bản học thuật. Khả năng phân tích cấu trúc cú pháp văn bản giúp bóc tách các câu phức hợp nhiều mệnh đề. Việc phân tích cú pháp chính xác ngăn ngừa hiện tượng hiểu sai ý tác giả. Người học cần rèn luyện kỹ năng phân tích hình thái học của từ và quan hệ ngữ nghĩa giữa các vế câu. Sự kết hợp giữa vốn từ sâu rộng và năng lực phân tích cấu trúc giúp tăng tốc độ đọc hiểu. Nhờ đó, sinh viên xử lý khối lượng lớn tài liệu khoa học trong thời gian ngắn.

2.3. Đọc phản biện trong ngôn ngữ học và tư duy logic

Kỹ năng đọc phản biện trong ngôn ngữ học đòi hỏi mức độ tư duy bậc cao. Người học không chỉ tiếp nhận thông tin thụ động mà còn phải chất vấn tính xác thực của luận điểm. Quá trình này bao gồm việc phân tích bằng chứng, phát hiện ngụy biện và so sánh các quan điểm trái chiều. Đọc phản biện rèn luyện khả năng lập luận sắc bén và tư duy logic độc lập. Sinh viên cần nhận biết thiên kiến của tác giả thông qua cách sử dụng ngôn từ và giọng điệu. Việc đánh giá khách quan giá trị của tài liệu giúp người học hình thành chính kiến riêng. Đây là năng lực cốt lõi phục vụ nghiên cứu khoa học chuyên sâu.

III. Thực trạng phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ

Khảo sát thực tiễn tại các trường đại học chỉ ra nhiều thách thức trong đào tạo năng lực đọc hiểu. Nhiều sinh viên vẫn giữ thói quen dịch từng từ sang tiếng mẹ đẻ khi đọc văn bản nước ngoài. Thói quen này làm giảm tốc độ đọc và cản trở việc nắm bắt ý nghĩa tổng thể. Vốn từ vựng chuyên ngành còn hạn chế khiến sinh viên lúng túng trước các bài báo khoa học. Bên cạnh đó, việc thiếu hụt các chiến lược xử lý văn bản hiệu quả làm tăng áp lực tâm lý khi làm bài thi. Thực trạng này đòi hỏi các giải pháp can thiệp sư phạm đồng bộ và kịp thời. Đổi mới phương pháp dạy đọc là yêu cầu cấp thiết hiện nay.

3.1. Hạn chế về kỹ năng đọc lướt và đọc quét

Nhiều sinh viên chưa làm chủ kỹ năng đọc lướt và đọc quét trong xử lý văn bản. Kỹ năng đọc lướt giúp xác định nhanh ý chính và bố cục bài viết. Kỹ năng đọc quét giúp định vị thông tin cụ thể như số liệu, tên riêng hoặc sự kiện. Do thiếu kỹ năng này, sinh viên mất quá nhiều thời gian vào các chi tiết phụ. Việc đọc chậm làm gián đoạn dòng tư duy và giảm khả năng ghi nhớ thông tin chính. Giảng viên cần hướng dẫn sinh viên cách định hướng tầm mắt và nhận diện từ khóa. Việc thành thạo hai kỹ năng này giúp tối ưu hóa thời gian xử lý khối lượng lớn tài liệu học thuật.

3.2. Rào cản khi ứng dụng chiến lược siêu nhận thức

Việc vận dụng chiến lược siêu nhận thức của sinh viên còn ở mức độ thấp. Siêu nhận thức là khả năng lập kế hoạch, giám sát và đánh giá tiến trình đọc của bản thân. Đa số người học chưa biết cách tự đặt câu hỏi để kiểm tra mức độ hiểu bài. Khi gặp đoạn văn khó hiểu, sinh viên thường bỏ qua thay vì áp dụng các biện pháp tháo gỡ. Sự thiếu hụt ý thức tự điều chỉnh này làm hạn chế khả năng tự học độc lập. Để khắc phục, chương trình đào tạo cần tích hợp việc rèn luyện tư duy siêu nhận thức vào từng buổi học. Sinh viên cần học cách ghi nhật ký đọc và tự đánh giá sự tiến bộ định kỳ.

3.3. Khó khăn khi tiếp cận tài liệu chuyên ngành

Việc khai thác tài liệu học thuật chuyên ngành ngôn ngữ đặt ra nhiều rào cản lớn. Các tài liệu này chứa mật độ thuật ngữ dày đặc và cấu trúc văn phong hàn lâm phức tạp. Sinh viên năm đầu thường cảm thấy quá tải và nản lòng khi tiếp cận sách tham khảo nước ngoài. Việc thiếu kiến thức nền về lý thuyết ngôn ngữ học khiến việc hiểu sâu trở nên khó khăn. Ngoài ra, nguồn tài liệu số hóa chuẩn mực tại một số thư viện chưa đáp ứng đủ nhu cầu tra cứu. Việc trang bị phương pháp đọc chuyên ngành là giải pháp sống còn để sinh viên tự tin nghiên cứu.

IV. Giải pháp phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ chuẩn

Hệ thống giải pháp sư phạm cần được xây dựng dựa trên nguyên tắc lấy người học làm trung tâm. Giảng viên cần chuyển đổi từ phương pháp dịch thuật truyền thống sang giảng dạy chiến lược đọc tích cực. Quy trình giảng dạy cần chia thành ba giai đoạn rõ ràng: trước khi đọc, trong khi đọc và sau khi đọc. Mỗi giai đoạn tập trung phát triển các kỹ năng nhận thức và thao tác tư duy cụ thể. Việc kết hợp công nghệ hỗ trợ đọc giúp cá nhân hóa lộ trình học tập của từng sinh viên. Các giải pháp này nhằm nâng cao sự chủ động và khả năng tự nghiên cứu văn bản của người học.

4.1. Đổi mới chiến lược đọc hiểu ngoại ngữ trên lớp

Đổi mới chiến lược đọc hiểu ngoại ngữ đòi hỏi quy trình sư phạm linh hoạt. Ở giai đoạn trước khi đọc, giảng viên kích hoạt kiến thức nền và hướng dẫn suy đoán nội dung. Trong giai đoạn đọc, sinh viên áp dụng chiến lược siêu nhận thức để giám sát mức độ hiểu và ghi chú từ khóa. Giai đoạn sau khi đọc tập trung vào việc tóm tắt, sơ đồ hóa tư duy và thảo luận mở rộng. Mô hình này giúp sinh viên tiếp cận văn bản đa chiều và có hệ thống. Việc luyện tập thường xuyên tạo phản xạ đọc hiểu nhanh chóng và chính xác. Người học dần chuyển hóa các kỹ năng trên lớp thành thói quen đọc độc lập.

4.2. Kết hợp đọc sâu và đọc rộng qua ngữ liệu thực tế

Mô hình kết hợp đọc sâu và đọc rộng mang lại hiệu quả vượt trội. Đọc sâu rèn luyện năng lực bóc tách ngữ nghĩa, ngữ pháp và hàm ý nghệ thuật của văn bản ngắn. Đọc rộng khuyến khích sinh viên đọc nhiều thể loại văn bản khác nhau để tăng tốc độ và sự trôi chảy. Giảng viên cần đưa ngữ liệu thực tế trong giảng dạy ngoại ngữ như báo chí, tạp chí và tác phẩm văn học vào bài giảng. Các ngữ liệu này cung cấp bức tranh sống động về cách sử dụng ngôn ngữ tự nhiên. Sự cân bằng giữa hai phương thức đọc giúp củng cố vốn từ và mở rộng tầm hiểu biết văn hóa.

4.3. Nâng cao tư duy phản biện qua tài liệu chuyên ngành

Rèn luyện tư duy phản biện qua các bài nghiên cứu giúp sinh viên nâng cao tầm nhận thức. Giảng viên yêu cầu người học phân tích phương pháp nghiên cứu và tính hợp lý của kết luận trong bài viết. Các buổi hội thảo chuyên đề tạo không gian tranh luận học thuật cởi mở giữa sinh viên. Việc so sánh nhiều nguồn tài liệu học thuật chuyên ngành ngôn ngữ về cùng một đề tài giúp nhận diện các trường phái lý thuyết khác nhau. Sinh viên học cách viết bài điểm sách và tổng quan tài liệu khoa học. Hoạt động này rèn luyện bản lĩnh học thuật và kỹ năng lập luận chặt chẽ.

V. Đánh giá phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ mới

Đánh giá năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cần phản ánh đúng sự tiến bộ của sinh viên theo chuẩn đầu ra. Hình thức đánh giá cần đa dạng hóa, kết hợp giữa đánh giá thường xuyên và đánh giá định kỳ. Đánh giá không chỉ kiểm tra khả năng nhớ từ vựng mà còn đo lường kỹ năng phân tích và tổng hợp thông tin. Việc sử dụng bảng kiểm tiêu chí rõ ràng giúp sinh viên tự nhận diện điểm mạnh và điểm yếu. Kết quả thực nghiệm sư phạm chứng minh tính khả thi của mô hình đào tạo mới. Đổi mới kiểm tra đánh giá tạo động lực thúc đẩy người học nỗ lực không ngừng.

5.1. Đa dạng hóa hình thức kiểm tra năng lực tiếp nhận

Hệ thống kiểm tra cần kết hợp bài thi trắc nghiệm khách quan với các bài luận phân tích văn bản. Bài tập trắc nghiệm đo lường tốc độ xử lý thông tin và năng lực tiếp nhận văn bản ngoại ngữ ở mức độ nhận biết. Bài luận đánh giá khả năng tóm tắt, tổng hợp và phản hồi phản biện của người học. Việc bổ sung hình thức thuyết trình báo cáo sách tạo cơ hội thể hiện năng lực diễn đạt học thuật. Hồ sơ học tập số hóa giúp theo dõi toàn bộ quá trình tiến bộ của sinh viên qua từng kỳ học. Đánh giá đa kênh bảo đảm tính toàn diện, khách quan và công bằng trong giáo dục.

5.2. Kết quả thực nghiệm và tính ứng dụng thực tiễn

Kết quả thực nghiệm sư phạm tại các trường đại học ngoại ngữ ghi nhận những chuyển biến tích cực. Nhóm sinh viên được học theo phương pháp mới có tốc độ đọc và khả năng ghi nhớ vượt trội. Điểm số bài thi đọc hiểu nâng cao và năng lực xử lý văn bản học thuật tăng rõ rệt. Sinh viên thể hiện sự tự tin cao khi đọc các tài liệu chuyên ngành phục vụ khóa luận tốt nghiệp. Các giảng viên tham gia thực nghiệm đánh giá cao tính khả thi và tính linh hoạt của quy trình giảng dạy. Mô hình này hoàn toàn có thể nhân rộng cho các thứ tiếng khác trong hệ thống giáo dục đại học.

Mục lục chi tiết luận án

LỜI CAM ĐOAN
LỜI CẢM ƠN
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
DANH MỤC CÁC BẢNG
DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
2. Mục đích nghiên cứu
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu
3.2. Đối tượng nghiên cứu
4. Giả thuyết khoa học
5. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
5.1. Nhiệm vụ nghiên cứu
5.2. Phạm vi nghiên cứu
6. Phương pháp tiếp cận và phương pháp nghiên cứu
6.1. Phương pháp tiếp cận
6.1.1. Tiếp cận hệ thống, tổng thể
6.1.2. Tiếp cận lịch sử - logic
6.1.3. Tiếp cận thực tiễn
6.2. Phương pháp nghiên cứu
7. Luận điểm bảo vệ
8. Những đóng góp mới của luận án
9. Cấu trúc của luận án
1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU NGOẠI NGỮ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGÀNH NGÔN NGỮ, VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA NƯỚC NGOÀI
1.1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề
1.1.1. Một số nghiên cứu về Đọc hiểu và Năng lực đọc hiểu
1.1.2. Một số nghiên cứu về năng lực đọc hiểu ngoại ngữ
1.1.3. Nghiên cứu về phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ
1.1.4. Một số nhận định
1.2. Năng lực đọc hiểu ngoại ngữ của SV đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
1.2.1. Đặc điểm sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
1.2.2. Khái niệm năng lực đọc hiểu ngoại ngữ
1.2.3. Khung năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
1.3. Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học Ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
1.3.1. Khái niệm Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ
1.3.2. Mục tiêu phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học Ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
1.3.3. Nguyên tắc phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
1.3.4. Nội dung phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
1.3.5. Các con đường phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
1.4. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ
1.4.1. Yếu tố chủ quan
1.4.2. Yếu tố khách quan
1.5. Kết luận chương 1
2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU NGOẠI NGỮ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGÀNH NGÔN NGỮ, VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA NƯỚC NGOÀI
2.1. Kinh nghiệm quốc tế về dạy học phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ
2.1.1. Ngôn ngữ thuộc hệ Ấn-Âu
2.1.2. Ngôn ngữ hệ Hán-Tạng
2.1.3. Ngôn ngữ hệ Nhật Bản
2.2. Thực trạng phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài - Nghiên cứu trường hợp đối với sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ Nhật
2.2.1. Khái quát về khảo sát thực trạng
2.2.2. Kết quả khảo sát thực trạng
2.3. Đánh giá chung về thực trạng
2.4. Kết luận chương 2
3. CHƯƠNG 3: BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU NGOẠI NGỮ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC CHUYÊN NGÀNH NGÔN NGỮ, VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA NƯỚC NGOÀI VÀ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM
3.1. Nguyên tắc đề xuất biện pháp
3.1.1. Đảm bảo đáp ứng yêu cầu chuẩn đầu ra của đại học chuyên ngữ
3.1.2. Đảm bảo phù hợp với chương trình đào tạo, chương trình môn học
3.1.3. Đảm bảo tính hiệu quả và khả thi
3.1.4. Đảm bảo tính phát triển
3.1.5. Đảm bảo tính hệ thống
3.2. Biện pháp phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
3.2.1. Biện pháp 1: Xây dựng khung năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
3.2.2. Biện pháp 2: Thiết kế qui trình dạy học phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
3.2.3. Biện pháp 3: Thiết kế hoạt động đọc đa dạng nhằm phát huy năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
3.2.4. Biện pháp 4: Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài
3.3. Mối quan hệ giữa các biện pháp
3.4. Thực nghiệm sư phạm
3.4.1. Khảo nghiệm các biện pháp
3.4.2. Thực nghiệm các biện pháp
3.5. Kết luận chương 3
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
TÀI LIỆU THAM KHẢO
Xem trước tài liệu
Tải đầy đủ để xem toàn bộ nội dung
Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ văn học và văn hóa nước ngoài

Tải xuống file đầy đủ để xem toàn bộ nội dung

Tải đầy đủ (231 trang)

Trích đoạn nội dung luận án

Tải xuống để đọc toàn bộ

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM LÊ HÀ PHƯƠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU NGOẠI NGỮ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGÀNH NGÔN NGỮ, VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA NƯỚC NGOÀI LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC HÀ NỘI - 2021 luan an BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO VIỆN KHOA HỌC GIÁO DỤC VIỆT NAM LÊ HÀ PHƯƠNG PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU NGOẠI NGỮ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGÀNH NGÔN NGỮ, VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA NƯỚC NGOÀI Chuyên ngành: Lý luận và Lịch sử giáo dục Mã số: 9 14 01 02 LUẬN ÁN TIẾN SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC Người hướng dẫn khoa học: 1.TS Nguyễn Đức Minh 2. Trần Văn Hùng HÀ NỘI - 2021 luan an i LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nghiên cứu trong luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kì công trình nào khác. Hà Nội, ngày.năm 2021 Tác giả luận án Lê Hà Phương luan an ii LỜI CẢM ƠN Trong quá trình thực hiện luận án, tôi đã được nhận rất nhiều sự giúp đỡ quý báu của các tập thể và cá nhân.

Tôi xin bày tỏ tình cảm quý trọng và tri ân sâu sắc đến PGS.TS Nguyễn Đức Minh và TS. Trần Văn Hùng, những cán bộ hướng dẫn khoa học đã tận tình chỉ bảo, chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình thực hiện và hoàn thành luận án. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ban lãnh đạo Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam, Phòng Quản lí khoa học, Đào tạo và Hợp tác quốc tế; các nhà khoa học; các chuyên gia cố vấn của Nhật Bản và Việt Nam đã tạo mọi điều kiện thuận lợi cho tôi được học tập nghiên cứu và giúp tôi hoàn thành tốt nhiệm vụ của một nghiên cứu sinh. Tôi cũng xin được gửi lời cảm ơn chân thành tới các lãnh đạo, giảng viên và sinh viên của trường Đại học Hà Nội, trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Quốc Gia Hà Nội, trường Đại học Ngoại ngữ - Đại học Huế đã tạo điều kiện thuận lợi, hỗ trợ và hợp tác trong suốt quá trình khảo sát và thực nghiệm đề tài luận án.

Xin trân trọng cảm ơn Ban chủ nhiệm Khoa tiếng Nhật, Bộ môn Thực hành tiếng, cùng các thầy, cô và anh chị em đồng nghiệp đã luôn ủng hộ, chia sẻ công việc cũng như động viên tinh thần trong suốt quá trình viết luận án. Lời sau cùng, tôi xin được bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới những người thân trong gia đình và những người bạn đã luôn động viên, khích lệ, chia sẻ để giúp tôi có thêm niềm tin, động lực để vượt qua mọi khó khăn và hoàn thành luận án. Một lần nữa, xin trân trọng cảm ơn tất cả sự giúp đỡ quý báu này! Hà Nội, ngày.năm 2021 Tác giả luận án Lê Hà Phương luan an iii MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN. II MỤC LỤC.

III DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT. VI DANH MỤC CÁC BẢNG. VII DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ, HÌNH VẼ. Lí do chọn đề tài.

Mục đích nghiên cứu. Khách thể và đối tượng nghiên cứu. Giả thuyết khoa học. Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp tiếp cận và phương pháp nghiên cứu. Luận điểm bảo vệ. Những đóng góp mới của luận án. Cấu trúc của luận án.

CƠ SỞ LÍ LUẬN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU NGOẠI NGỮ .9 CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGÀNH NGÔN NGỮ, VĂN HỌC VÀ. Tổng quan nghiên cứu vấn đề. Một số nghiên cứu về Đọc hiểu và Năng lực đọc hiểu. Một số nghiên cứu về năng lực đọc hiểu ngoại ngữ.

Nghiên cứu về phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ. Một số nhận định. Năng lực đọc hiểu ngoại ngữ của SV đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. Đặc điểm sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài.

Khái niệm năng lực đọc hiểu ngoại ngữ. Khung năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. 20 luan an iv 1. Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học Ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài.

Khái niệm Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ. Mục tiêu phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học Ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. Nguyên tắc phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. Nội dung phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài.

Các con đường phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. Các yếu tố ảnh hưởng đến phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ. Yếu tố chủ quan. Yếu tố khách quan.

53 Kết luận chương 1. CƠ SỞ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU NGOẠI NGỮ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC NGÀNH NGÔN NGỮ, VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA NƯỚC NGOÀI. Kinh nghiệm quốc tế về dạy học phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ. Ngôn ngữ thuộc hệ Ấn-Âu.

Ngôn ngữ hệ Hán-Tạng. Ngôn ngữ hệ Nhật Bản. Thực trạng phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài - Nghiên cứu trường hợp đối với sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ Nhật. Khái quát về khảo sát thực trạng.

Kết quả khảo sát thực trạng. Đánh giá chung về thực trạng. 87 Kết luận chương 2. BIỆN PHÁP PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC ĐỌC HIỂU NGOẠI NGỮ CHO SINH VIÊN ĐẠI HỌC CHUYÊN NGÀNH NGÔN NGỮ, VĂN HỌC VÀ VĂN HÓA NƯỚC NGOÀI VÀ THỰC NGHIỆM SƯ PHẠM.

Nguyên tắc đề xuất biện pháp. Đảm bảo đáp ứng yêu cầu chuẩn đầu ra của đại học chuyên ngữ. Đảm bảo phù hợp với chương trình đào tạo, chương trình môn học. Đảm bảo tính hiệu quả và khả thi.

Đảm bảo tính phát triển. Đảm bảo tính hệ thống. Biện pháp phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. Biện pháp 1: Xây dựng khung năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài.

Biện pháp 2: Thiết kế qui trình dạy học phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. Biện pháp 3: Thiết kế hoạt động đọc đa dạng nhằm phát huy năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. Biện pháp 4: Đổi mới kiểm tra, đánh giá kết quả đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành Ngôn ngữ, văn học và văn hóa nước ngoài. Mối quan hệ giữa các biện pháp.

Thực nghiệm sư phạm. Khảo nghiệm các biện pháp. Thực nghiệm các biện pháp .133 Kết luận chương 3. 154 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ .155 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ.160 ĐÃ CÔNG BỐ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN .160 TÀI LIỆU THAM KHẢO .173 luan an vi DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TT Viết tắt Viết đầy đủ 1 Bộ GD&ĐT Bộ Giáo dục và Đào tạo 2 BP Biện pháp 3 CBQL Cán bộ quản lí CEFR Common European Framework of Reference for 4 Languages - Khung tham chiếu chung Châu Âu 5 ĐC Đối chứng 6 ĐH Đại học 7 ĐHH Đại học Ngoại ngữ - Đại học Huế 8 ĐHNN Đại học ngoại ngữ 9 ĐHQGHN Đại học Quốc gia - Hà Nội EJU Examination for Japanese University Admission 10 Kì thi du học Nhật Bản 11 GV Giảng viên 12 JF Japan Foundation - Quỹ giao lưu quốc tế Nhật Bản JLPT Japan language proficiency test 13 Kì thi năng lực tiếng Nhật 14 KNLNNVN Khung năng lực ngoại ngữ 6 bậc dùng cho Việt Nam 15 NL Năng lực 16 NLĐH Năng lực đọc hiểu 17 NLĐHNN Năng lực đọc hiểu ngoại ngữ 18 PP Phương pháp 19 PPDH Phương pháp dạy học 20 SV Sinh viên 21 TB Trung bình 22 TN Thực nghiệm 23 TT Thứ tự United Nations Educational Scientific and Cultural 24 UNESCO Organization - Tổ chức Giáo dục, Khoa học và Văn hóa Liên Hiệp Quốc.

luan an vii DANH MỤC CÁC BẢNG Tên các bảng Trang Bảng 1. Các cấp độ năng lực đọc hiểu theo CEFR 27 Bảng 1. Các hình thức đọc hiểu tiếng Nhật của JLPT 28 Bảng 1. Các thành tố của năng lực đọc hiểu theo EJU 30 Bảng 1.

Đặc tả tổng quát cho kĩ năng đọc hiểu ngoại ngữ 31 Bảng 1. Phân loại theo chức năng/ nhiệm vụ của đọc hiểu ngoại 32 ngữ Bảng 2. Thống kê thông tin khảo sát giảng viên giảng dạy tiếng 66 Nhật Bảng 2. Thống kê đối tượng sinh viên khảo sát theo trường 67 Bảng 2.

Thống kê số lượng sinh viên từng năm theo trường 68 Bảng 2. Thực trạng nhận thức của GV và SV về vai trò của 68 NLĐH tiếng Nhật Bảng 2. Thực trạng mức độ cần thiết của NLĐH tiếng Nhật đối 70 với SV ĐH ngành Ngôn ngữ Nhật Bảng 2. Thực trạng mức độ NLĐH tiếng Nhật của SV ĐH 71 ngành Ngôn ngữ Nhật Bảng 2.

Thực trạng mức độ NLĐH tiếng Nhật của SV ĐH 72 ngành Ngôn ngữ Nhật (độ lệch chuẩn) Bảng 2. Nhận thức của GV và SV về sự cần thiết phát triển năng 74 lực đọc hiểu tiếng Nhật cho SV ĐH ngành Ngôn ngữ Nhật Bảng 2. Nhận thức của GV và SV về bản chất của phát triển 75 năng lực đọc hiểu tiếng Nhật cho SV ĐH ngành Ngôn ngữ Nhật Bảng 2. Nhận thức của GV và SV về mục tiêu của phát triển 76 năng lực đọc hiểu tiếng Nhật cho SV ĐH ngành Ngôn ngữ Nhật Bảng 2.

Thực trạng việc thực hiện các nội dung phát triển năng 78 lực đọc hiểu tiếng Nhật cho SV ĐH ngành Ngôn ngữ luan an viii Tên các bảng Trang Nhật Bảng 2. Thực trạng việc sử dụng các con đường phát triển 80 NLĐH tiếng Nhật cho SV ĐH ngành Ngôn ngữ Nhật Bảng 2. Thực trạng thực hiện qui trình dạy học đọc hiểu tiếng 81 Nhật để phát triển năng lực đọc hiểu tiếng Nhật cho SV ĐH ngành Ngôn ngữ Nhật Bảng 2. Thực trạng thực hiện kiểm tra, đánh giá năng lực đọc 83 hiểu tiếng Nhật Bảng 2.

Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ

Trích dẫn luận án này

Lê Hà Phương (2021). Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ [Luận án tiến sĩ, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam]. LuanAn.net. https://luanan.net/ngon-ngu-hoc/ngon-ngu-hoc-ung-dung/phat-trien-nang-luc-doc-hieu-ngoai-ngu-cho-sinh-vien-dai-hoc-nganh-ngon-ngu-van

Câu hỏi thường gặp

Luận án "Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ" nghiên cứu về vấn đề gì?

Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên ngành ngôn ngữ văn học và văn hóa nước ngoài qua phương pháp giảng dạy hiệu quả.

Luận án "Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ" được bảo vệ tại trường nào?

Luận án này được bảo vệ tại Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam. Năm bảo vệ: 2021.

Luận án "Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ" thuộc chuyên ngành gì?

Luận án "Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ" thuộc chuyên ngành Lý luận và Lịch sử giáo dục. Danh mục: Ngôn Ngữ Học Ứng Dụng.

Luận án "Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ" có bao nhiêu trang?

Luận án "Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ" có 231 trang. Bạn có thể xem trước một phần tài liệu ngay trên trang web trước khi tải về.

Cách tải luận án "Phát triển năng lực đọc hiểu ngoại ngữ cho sinh viên đại học ngành ngôn ngữ" về máy như thế nào?

Để tải luận án về máy, bạn nhấn nút "Tải xuống ngay" trên trang này, sau đó hoàn tất thanh toán phí lưu trữ. File sẽ được tải xuống ngay sau khi thanh toán thành công. Hỗ trợ qua Zalo: 0559 297 239.

Luận án liên quan

Chia sẻ tài liệu: Facebook Twitter