Luận án tiến sĩ về hành động hỏi trong ngôn ngữ phỏng vấn truyền hình

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN TRAN PHÚC TRUNG HÀNH ĐỘNG HỎI TRONG NGON NGU PHONG VAN TRUYEN HÌNH (TREN CAC KENH CUA VTV, CO SO SANH VỚI KENH TV5 CUA PHAP) Chuyên ngành: Li luận ngôn ngữ Mã so: 62 22 01 01 LUẬN ÁN TIEN SĨ NGÔN NGỮ HOC NGƯỜI HƯỚNG DAN KHOA HỌC: GS. Dinh Văn Đức Hà Nội - 2011 MỤC LỤC PHAN MO ĐẦU. LÍDO CHỌN DE TAL. LICH SU VAN DE.

ĐỐI TUGNG VA PHAM VI NGHIÊN CỨU. PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU.-----¿+¿©+£+++2E+++E+++EE++EE+tEE+trxrrrrrrrrree 7 5. ĐÓNG GOP CUA LUẬN ÁN. BO CUC CUA LUAN AN 077.

10 PHAN NỘI DUŨNG. 12 CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN.----:-22¿©22222E++EEE+2EEE+EEEE2EEESEEErErErrrrkrrrrrree 12 1. Giao tiếp và giao tiếp hội thoại. Khái quát về giao tiẾp.

Giao tiếp ngôn ngữ. Giao tiếp hội thoại trên bình diện giao tiếp ngôn ngữ. Giao tiếp và giao tiếp hội thoại trên truyền hình. Hành động ngôn tỪ.- -- G1 21191991 91 9v 9 ng nh n nnệt 35 1.

Về hành động ngôn từ. Phan loại hành động ngôn tỪ. Hành động hỏi. Phỏng van báo chí và ngôn ngữ phỏng vắn.

Phỏng vấn báo Chi. Phân loại phỏng Van. Ngôn ngữ phỏng vấn. Một số yếu tô kèm lời và phi lời ảnh hưởng đến hoạt động phỏng van.

Văn hóa trong giao tiếp và giao tiếp hội thoại trên truyền hình. Phép lịch sự và quan điểm của G. Phép lich sự trong hoạt động phỏng van truyén 1. 222 k2 HE Hee 58 CHƯƠNG 2: HANH DONG HOI TRONG PHONG VAN TRUYEN HÌNH TREN CÁC KENH CUA VT V oncsssssssssssssssesssssesesnsecesnscessnscessnscessncessnecensnesesnseesnneeeentess 60 2.

Hành động hỏi trong ngôn ngữ phỏng vấn truyền hình. Nhận diện hành động hỏi trong hoạt động phỏng van trên truyền hình. Mối quan hệ giữa câu hỏi và hành động hỏi trong giao tiếp ngôn ngữ trén truyén Dinh 887. Hỏi trong hoạt động phỏng van truyền hình.

Nghiên cứu điền hình (Case Study) về hỏi trong một số dang phỏng van truyền hình trên 'V'TV. -- ¿ ¿© +E+E+EE2EE2E121121121121121121121111111111 1111 crk. Hỏi trong phỏng van của các chương trình thời sự. Hỏi trong phỏng van của các thé loại chân dung.

Hỏi trong phỏng van của các chương trình trò chơi, giải trí. Một số dang câu hỏi hay được sử dung trong các chương trình truyén hinh ctha VIVad. Một số yếu tô ngoài ngôn ngữ chi phối giao tiếp ngôn ngữ trong phỏng van truyền hình của V'TV. Thể phát và thé nhận.

Hoàn cảnh, bối cảnh trong giao tiếp phỏng van truyền hình. Yếu tố tâmllí. Yếu tố phi ngôn ngữ.à ch nhe 109 CHƯƠNG 3: NGON NGỮ - VĂN HOA TRONG PHONG VAN TRUYEN HÌNH TREN CÁC KÊNH CUA VT V uu. Mỗi quan hệ giữa ngôn ngữ và văn hóa.

Về khái niệm văn hóa. Mối quan hệ biện chứng giữa văn hóa và ngôn ngữ. Một số van đề về văn hóa của người Việt thông qua hành động hỏi. Về khái niệm văn hóa ngôn từ.

Đặc trưng văn hóa trong giao tiếp của người ViỆt. Một số đặc trưng văn hóa giao tiếp của người Việt qua hành đông hỏi. Văn hóa ứng xử trong giao tiếp phỏng van trên VTV. Ứng xử ngôn ngữ trong giao tiếp phỏng vấn truyền hình.

Nghiên cứu điền hình về ứng xử ngôn ngữ trong phỏng van truyền hình qua hành động hỏi trên sóng VÏTV. 2L 2E H21 re 148 CHƯƠNG 4: BƯỚC ĐẦU SO SANH HANH ĐỘNG HOI TRONG PHONG VAN TREN CAC KENH CUA VTV-VIET NAM VA KÊNH TV5-PHÁP. GiG1 thiGu CU LGU 02225. Tổng quan về TVS Monde.

Tổng quan về VTV. Clr con cố. Phân tích cứ liệu. Ve mặt hình thức.

Về mat ndi 80001177. Về hành động hỏi và kỹ năng đặt câu hỏi. Nhận xét và dé xuất. Nhận xét chung.

Một số ý kiến đề xuất. TiGu Gt ecceeccecscesssesssessssssssssecssecssecssecssecssesssesssessssesusssssssscesesssecssecaseeees 197 KET LUAN .eeececcccsscsscsscscsesevsssseceesussussvssesussecsesessussecsesussecsesansassecsesatsusseseesavsssesavensaees 198 TAI LIEU THAM KHẢO. 6-56 cSt‡SE‡EtSEEEEEEESEEEEEEEEEESEEEEEEEEEEEEEEEEEEEETErrkrrksree 202 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CUA TÁC GIÁ LUẬN ÁN. 211 Vili DANH MUC CAC CHU VIET TAT GTNN Giao tiếp ngôn ngữ NYAe THVN Truyền hình Việt Nam VTV Đài Truyền hình Việt Nam TVS Kênh truyền hình quốc tế TV5 của Pháp STV Speaker on Television Người nói trên truyền hình SP, Speaker 1 Người phỏng van SP; Speaker 2 Người được phỏng vấn MC Master of Ceremonie Người dẫn chương trình Question Hoi 10.

Answer Tra loi 1X PHAN MO DAU 1. Li DO CHON DE TÀI 1. Truyền hình bat dau phát triển từ sau thé chiến lần thứ II. Trong hơn 50 năm qua truyền hình giữ một vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa, chính trị, xã hội của người dân trên khắp thế gidi.

Ngày nay, truyền hình không chi đóng vai trò là nhà cung cấp thông tin, giải trí mà còn có tác dụng rút ngăn không gian và thời gian giữa con người với con người. Hơn thế, truyền hình còn được coi là cửa số mở ra thế giới, nó thể hiện khát vọng về một thế giới chung cho tất cả mọi nguoi Ở tất cả mọi nơi, đem lại cho khán giả tắm gương phản chiếu cuộc sống của chính họ. Hay nói như Anthony Gidden (2001): Truyền hình không chỉ « thể hiện » thế giới cho chúng ta, nó ngày càng xác định thế giới mà chúng ta đang sống là gì? Như vậy, truyền hình không đơn thuần là truyền hình mà còn là cầu nối, giao lưu giữa người làm chương trình với khán giả, đồng thời nó còn là một phương tiện giao tiếp đáng tin cậy. Hiện nay, truyền hình đã và đang phát triển không ngừng cả về chất lượng và số lượng nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của khán giả.

Trong sự lớn mạnh chung đó không thể không nói đến vai trò đặc biệt quan trọng của phỏng van truyén hình. Phỏng vấn là một hoạt động quan trọng. Với việc kết hợp giữa ngôn ngữ (mà ở đây là ngôn ngữ lời nói) và những yếu tố phi ngôn ngữ, phỏng van truyền hình được coi là « cuộc nói chuyện nguyên chất, sống động và hấp dẫn nhất » mà khán giả là người được « tận mắt » chứng kiến. Phỏng van hướng đến việc lay được thông tin dé hiểu và rõ ràng từ « đối tác » trong thời gian ngăn nhất băng cách đối thoại trực diện, trong đó SP, sẽ là người chủ động nêu câu hỏi và « đối tượng » - SP, trả lời nhằm cung cấp thông tin cho « một người thứ ba » - chính là khán giả.

Thông qua trao đổi hỏi - đáp giữa người phỏng van với người được phỏng vấn, khán giả sẽ có được những thông tin, đồng thời biết được rõ nét phong cách, văn hóa giao tiếp, nghệ thuật sử dụng ngôn ngữ, nghệ thuật ứng xử của những người tham gia trực tiếp vào quá trình giao tiếp này. Như vậy, phỏng vấn truyền hình vừa là một thể loại báo chí vừa là một thủ pháp, trong đó việc sử dụng ngôn từ được coi như là một chiến lược của giao tiếp phỏng van. Tuy nhiên, khi nghiên cứu về truyền hình, các nhà nghiên cứu mới chỉ quan tâm nghiên cứu ở các lĩnh vực khoa học, công nghệ. Và nếu có nghiên cứu về mặt nội dung thì cũng mới chỉ tập trung vào việc nghiên cứu nghiệp vụ báo chí, đó là các quy trình, cách thức và kỹ năng về tổ chức, sản xuất tin, phóng sự, phim tài liệu và các chương trình giao lưu, giải trí v.

mà chưa chú ý một cách đúng mức đến việc sử dụng ngôn ngữ trên truyền hình, đặc biệt là ngôn ngữ phỏng van. Xuất phát từ thực tế đó, tác giả luận án chọn nghiên cứu về « Hành động hỏi trong ngôn ngữ phỏng vấn truyền hình (trên các kênh của VTV, có so sánh với kênh TV5 của Pháp) » với mong muốn góp phan nâng cao chất lượng và hiệu quả các cuộc phỏng vấn trên sóng truyền hình Việt Nam. LICH SỬ VAN DE 2. Nếu tinh từ tờ báo « Presse Hollandaise » (báo người Ha Lan) tại Amsterdam năm 1620 của Willem Janszoon Bleau thì truyền hình là một loại hình báo chí còn rất non trẻ.

Xét về lịch sử, truyền hình chỉ được biết đến vào năm 1927 khi tín hiệu truyền hình lần đầu tiên được Công ty phát triển truyền hình của Baird phát đi giữa Washington DC và New York (mặc dù tín hiệu nay đã không được phát sóng ra công chúng). Về công nghệ truyền dẫn phát sóng của truyền hình, nó bắt đầu được biết đến từ những năm 1929 tại Đức, nhưng ban đầu chỉ là hình ảnh phát đi mà không có âm thanh, cho mãi đến năm 1934 khi công nghệ phát triển thì truyền hình mới có cả « hình » lẫn « tiếng ». Tại Pháp, đến tháng 11 năm 1929, khi Bernard Natan thành lập Công ty truyền hình đầu tiên có tên Truyền hình - Baird - Natan, người ta mới biết đến sự hiện diện của truyền hình, nhưng cũng phải tới ngày 14 tháng 4 năm 1931 chương trình đầu tiên mới được phát sóng. Và đến tháng 12 năm 1932 chương trình thử nghiệm băng màu đen trắng được phát mỗi tuần một giờ, sau đó được phát hàng ngày từ đầu năm 1933.

Scanning Disk Television Set (closed-open) 1928 Baird Model "C" na Ua) Scanning Disc Television Hình « N°4, N°5, N°6 »® 2. O Viét Nam, truyén hình được thành lập vào ngày 07 thang 9 năm 1970. Tuy là « thế hệ sinh sau » nhưng vì là một tờ báo điện tử hiện đại, THVN đã có những kế thừa và phát huy những thành tựu của báo chí trước đó, đặc biệt là ngôn ngữ của báo in và phát thanh để trở thành một tờ báo quan trọng và hữu hiệu nhất hiện nay. Như vậy, từ khi ra đời đến nay truyền hình thế giới đã có hơn 100 năm và truyền hình Việt Nam đã có 41 năm xây dựng và phát triển, nhưng việc nghiên cứu về các van đề thuộc nội dung chương trình, đặc biệt là nghiên cứu về ' Thiết bị thu đĩa - lớn và những điều khiển truyền hình sử dụng vào ngày 7 thang 4 năm 1927 tại Mỹ ? Tổng thư ký Thương mai Herbert Hoover phát biéu 3 Lãnh đạo cao cấp và những nhà nghiên cứu của AT&T 4 Một số thiết bị truyền hình đầu tiên những năm 1927-1928 3 phỏng vấn mãi đến những năm gần đây mới được các nhà nghiên cứu trong và ngoải nước quan tâm.

Trên thế giới, có thé nói, các công trình nghiên cứu về phỏng van truyền hình ở các nước khá đồ sộ nhưng chủ yếu nó được đề cập đến như là một thể loại báo chí và các kỹ năng cơ bản để thực hiện một cuộc phỏng vấn trên sóng, đơn cử như: «Giao tiếp trên truyền hình - Trước ống kính và sau Ống kính camera» của tac giả X.A Muratốp (Nga), «Nghệ thuật phỏng vấn các nhà lãnh đạo» của tác giả Samy Cohen (Pháp), «Công nghệ phỏng vấn» của Maria Lukina (Nga), hay «Nha báo hiện dai» của The Missouri Goup cũng có một chương nói về phỏng vấn v.