Luận Án Tiến Sĩ Ngôn Ngữ Học: Câu Điều Kiện Tiếng Việt - Đại học Quốc gia Hà Nội

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN NGUYÊN KHÁNH HÀ Chuyên ngònh: Lý luôn ngôn ngu MG số: ó2 22 01 01 LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÔN NGỮ HỌC Người hướng dễn khoa học: GS. NGUYÊN MINH THUYẾT PGS. NGUYÊN VĂN HIỆP HA NOI - 2008 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trên luận án là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất cứ một công trình nao.

Tác gia luận án Nguyên Khánh Hà il MỤC LỤC TT ATTB; DI}: D8so-.Sqa2f8xge xbn-#AisEgoeđingceidg2degiurk s+-Öiaee2ZE s cienliSse Su ES2sgicf kiesEexsEsrzrty4bzEes.oESEU 1 TSC SPATIN COAT sc toniproesicengaty dirs nn op TR eeu niente s810ĐXngaogonsdl8fBiEasSinirsiecsaisgjedirc-rieEdksBiedkSsgiudoalfinsabsss)4iecligeyosesc.fERasErrdisi il ITT HE se xx-vgxane2081l2nig siln03894003000005003405800008631,756308/01843301080448GsasiS3logti4/0goa DAN aa aga cdUDIp a ass yen ARSE EAGT ogame poRases il Diana GC C86: Bà Hổ s»sx⁄2szex<cssesdhiasdxacst2l82023940413083i:su9f884E6eco;-tyot4ikägogsnz38syiloSgSissksags3413sssesERosstav0sLSu28123:22505agsea vi Diatalr miner Win Wey OO LH ssresec scacereaniesanezocssnarmeransateaecs activ itacatensdiy as oon 2S Je225882tQ2Eui/EEoo u38 sộn Sixes ix WG AU s5 vss-.-2n6‹s5EfAE2Lc-SlgSEBsgaoEBSBkBSuqsgofERMS3:,A41800803453000138.:3:-38/61830s-06861y-2xeiss8Blorsmssos38ljlarlesrEuEng«fisusalgsagifvrS9ises | Chương 1. Lịch sử vấn dé và cơ sở lý thuyết của luận án. Các khuynh hướng nghiên cứu câu điều kiện trên thế giới. --- ¿5+ +++++++++++x+scx+x aie [dale hin HyHWGTIE.TGOOIỂTH nesgrareanccrenanemnrencncs 18897000 irate OIG 1122001085 71A 7 1.2; huynh hưỡng DIệT Cat ossssecesseknnssnaserdntiioliA0185138618848.

Các nhà ngữ pháp Việt Nam nghiên cứu về câu điều kiện tiếng Việt. Tổng quan các công trình nghiên cứu về câu điều kiện tiếng Việt. Một số hướng phân loại câu điều kiện tiếng VIỆt. 5c S52 Sv St 22 ccxerrrrrcee 23 1.3, Cơ sở lý thuyết Chink của luận 40 secscscssnsexoxerearscnsscevsnsnonsonssnssssvosensnssnconsusuadsunenassassnontsienees 26 1.

Lý thuyết điển mẫu (Prototype Theory). Lý thuyết không gian tinh thần (Mental Spaces TheOTy). Lý thuyết ngữ pháp kết cấu (Construction Gramimar). Những thông số căn bản của câu điều Ki€n oo.

ceeeessseseescssesesesescsescsesencsenensnenenees 38 THE WKER CHOONE: TltseresndvbtrtdeBRoiBliloseoadkllzksroiforssntirvhaiifSUÔNWNGoiS4jtiaidkiiitaningriiiiA 47 Chương 2. Phạm trù câu điều kiện tiếng Việt. Quan điểm của tác giả luận án về câu điều kiện và câu điều kiện điển mẫu tiếng Việt. Xác định câu điều kiện trong tiếng Vist .cscosuscss-cesverscoawesxsavarcocversnceananéucxasws ovsesasvnerseianees 51 2.

Danh sách câu điều kiện tiếng Việt theo quan điểm của cae nha nS bin Cth 0U UƯỚC‹se.sssue,ssee-saesics-enaglsSonxbodstavbinkitsltzrsesigghassilsHg30d035S6ai0xgzmsgieiTag3U 51 2. Nguyên tắc xác định phạm trù câu điều kiện. Những kiểu câu không thuộc phạm trù câu điều kiện. Các kiểu câu (kết cấu) thuộc phạm trù câu điều kiện tiếng Việt.

----- 55 Tiến REE GHUONE 2 cscs: kg coi ĐDB5,3118L010 5201670402351: 2L12ĐXEĐ/13.0378E ere Gi meri 58 CứØng 3. (Cin dieu kiến. NHA, HP IB .sesessndinneting8 cavercnrevnsrvasvacaretayeienent qiiateceneneqiaeansiscsp vests pevevgsi Tiere 59 3. Tính phổ biến của câu điều kiện NEU A thi Boeecccccessessessssecesesesseeeeceesteeeeeeeeaeeeeeateneeeeneeneare 59 iii 3.

Kết quả thống kê tần suất xuất hiện của các nhóm câu điều kiện tron: LOGO! phiếu.ecwssssesecsi-vli82mneEeoge Sona est jeoe nn gpiapminn oh acsiSdio Si SEZ. Thống kê tần suất xuất hiện của các nhóm câu điều kiện etary OG tam Ẩn: in GD eesesk-uneeeoddeecgrkeankputgBl-deuSDeceokienilgj 27g71, 8180L-3ud4eoag0di0gu00id500E01002008% 60 3. Các kiểu câu điều kiện trong nhóm Nết A thi B. 555252 52<+£+x+e+tzxtErssrsrrerrrerrree 66 Bl, C111 TIẾP OIE TAđlllssszrswzolstEoyAie4-k-NEuiiligingSnEEENGGDIMSEBIIIguisturtsoidbÐnttsrergeiftfouusfigyrsplusHffigfigiek-gufiyig 66 3.

Câu điều kiện dự b40 cccccscsssonsscscsssescscsssssssassessessessssssssssasecsasscssseneesensensecenseeasecseceeeeee G7 3. Câu điều kiện phản thu .KIENT phan mina ty ĐỊUTÃxsses-sk2soacnias4282313203502128030430116542108- 35810030070:830E)400-1g/5g0E 89 Sun; Catt Cie Wiig Sty [AMD x. suemesosnsrdtgidesindbgrosodicusgtEpnsÖd nuềchiy8g82gi.gct3rfcoloyTtrZueBsrliz30 ty eae sneres eed 91 3. Câu điều kiện hành động ngÔn từ.

7 CUT GILG KIỂT¡ Đã UE saesvesessvnghiotocte ane Paap co oaelg ggimxgirchSiepulagcliggmBoceqgcsioSeiatriidbsspgadigbirgtsimr 124 3. Cau diéu kién SO SAmh 8n. 127 3229 Câu GIST, Kiến,SIỂU/ THROM TT „. Đánh giá đáp ứng tiêu chí câu điều kiện điển mẫu của các kiểu câu điều kiện INGUIIA TT (BllsogxrassgeshtsopsfsssrkangzalicaukouodBrTuheislEsidtefgaklumpe EeofiitosiTdhoygErES any dotnet dia le ctuvre MUR oS SERENATA I 134 3.

Đánh giá đáp ứng tiêu chí câu điều kiện điển mau theo các tiêu chí ñ6ifnpliia.vò: BÌTH THULE se sevsesaee-seeilnrindiakvxngseccSehen0iciZ7ceu800/E00500ngso8ki</SL S. Đánh giá đáp ứng tiêu chí câu điều kiện điển mẫu theo tiêu chí ngữ dụng. 135 TT LỰCtC HƯUIÍTP: ee gE-x<2x86 242 AS.5880/80Eu8-E3E +7-Q0Sln, nó#2n220A-3-gi. Các kiểu câu điều kiện khác.cãu G6 LER (Hy Gap HIẾN lễ sxesssxsasssessgk6ss de du3.cssr0iA0Ngi0SEi/0630100263u.003000gg0/e 139 BN dD TA, CHEE) i7 70000 ctuwastoaver ses ốc 139 AM GIA, TE dội cosas exces can gi nx3803810-500014005g38/s14:9475048npsSioiZfUcdăc-SG20230pgi0pnuBiofDoSDESG.GGEaL83G1008-h80 141 MAT GL, SOA PT 113 52Et2tooseP,=es2fbei=tktiestib.z2Bgreceztsferd23-cbegos5372ExEszeg2PiEt-BSe:zSbS Sener Pew an nO 147 AN Ae FLAY THÍ Hồ): B sa ssagposdgngsusEetnzlS.cáuEB2stbdisisgi2UEGXEVEop4gkBe 8995-25.

36S0<4480%9GIg38I2030L38310/100500180013500/0403738 150 AS di 0Í RAE (ÁN, TG Da khogs.950 00525380008 4048100614//0/8024880A8800Đ40938/0U0E0SEEGÒ2B824GU0-L400489100:5404GĐQ0 152 les NUR TPL UĐlsg pdeckoigioigb-jiptniMPMAI. Nhược DANG AINE B es secenssosnceassceawsenanexernnmsnernouseusnenmenceseanct mmesesaremons asi enerteetan 157 N58). Bi PECTED A seancexercsecesneransaxeancessvvassnevew crceanasassennvonsensensteerantusseicsdl Rec Sonnaias dea rvanaaua 161 Bl D1 Dy TIL DIL 2A, icosssltBsgyrossskjpppuittnitkehsasoezslipsgekllEsosooeiisaniouufbiauelEiei.420802110 3x hunt saint sogE Sb 163 ADs BO). Al, Berrie EMOTE RG OB TS S6 6n ẽa na.

Nhóm kết cấu có cặp từ hô Ứng.- - ----¿- ¿S222 24 1+2123151 1511212113 121211 1112111 1 1 11 ket 168 Ba Me AA DE I re mmr re go gps BT eGR FORTS EE sea Eo Sere ER 168 4. A bao nhiêu B DAY NWI bU. Nhóm kết cấu không có cap liên từ/cặp từ hô Ug oo. eee eeeeeeeeeceneeeeeseeseeeeaeeseeeeceaens 172 Asal, POAC Lei, WMH HE eseseesceseetsserskoeakossresAEstvEosssgfhoyygtT4esxcgEELEEysz3i-restEctiessargioeiddiea 172 4.

Đặc điểm ngữ nghĩa. Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí điển mẫu. Đánh gid chung mức độ đáp ứng tiêu chí câu điều kiện điển mẫu của tất cả các kiểu câu thuộc phạm trù câu điều kiện tiếng VIỆt. 177 BU err me ee ee re Pe a ee ee 178 công trinh của tác giã cố liên quan đến luận ấn.

sec e2 he 0 HH án 0 00100088813 68068 182 [hfTmiif6 TTR RIA sex e8 c6 0000, 2622206 attra es ae A cee ng do NEN ran Et aa PASO nes WATT toarene EEO 183 {Coe eee ee ee ee ee ee ee 196 DANH MỤC CÁC BANG Trời „1. Bằng piiếp tưểu mmếnhiđ.„x4e-esecckenz-ErsesgEnottpozlxrerosiesesascen<ddEnu sESLSBđoieo48581)6106gđ48300015388030. Phân loại câu điều kiện tiếng Việt theo Hồ Lê (1992). Cách phân loại câu điều kiện tiếng Việt theo Lê Thị Minh Hang (2005).

Bang tính điểm các tiêu chí xác định câu điều kiện điển mẫu tiếng Việt. Thống kê tần suất xuất hiện của các kiểu câu điều kiện Ie áp 6Önb tính NSN CU lý LAN sesszoessiesstoross tietoskcgee0i01Áa-ggQö2nsggerogssgiigpgpSsEs-4z-MïviasgasuzsksreDsgsassz8ciS0 51 ing 2. Thống kê tần suất xuất hiện của các kiểu câu điều kiện ong các giáo trình dạy tiếng Việt cho người nước ngOài. Bảng tổng hop các kiểu câu thuộc phạm trù câu điều kiện tiếng Việt.

Thống kê tần suất xuất hiện của các kiểu câu điều kiệntrong 1069 phiếu tư liệu. Thống kê tần suất xuất hiện của các nhóm câu điều kiện trong Tần bao Đần Bà (1 15/1951 = 140/10): ce cncesmaanens santesssntsunonepnaiwanmenstnnondvnwiniaustiacinedamingentincisnadeaniagenh SH. Thống kê tần suất xuất hiện của các nhóm câu điều kiện trong anh trình pầy thợ au ([3ữ0ng Thu Hương TS) JceseaenseoiesisoEdidikaesLEEBGLELEL81847A9. Thống kê tan suất xuất hiện của các nhóm câu điều kiện trong mãy dl vans (Chu Wat 1996) sesoossnirdtnoaniiistinonietossi611143605004304501820045489355034812258378E24480018A3950.

Thong kê tần suất xuất hiện của các nhóm câu điều kiện trong 7ÿ? Meany Hite Cee CINE 1A 1a OO To»ndexeessetseuExix/2008023990832181421230/201501.soigöceibBDe zehivBS/ 63 ing 3. Thống kê tần suất xuất hiện của các nhóm câu điều kiện trong ghiệp. và Kết qua (Thích Chân Quang 2005) .uasesssseesessseenonearoneszienen auetvoreraniilentnamdraercersh desea 64 ing 3. Thống kê tần suất xuất hiện của các nhóm câu điều kiện trong š Vain - yêu và sống (Bùi Mai Hạnh - LE Vận 2006).csesecsevseresesnesaeetisiytinen atervorwanesncstsinesnenendeanatieed 65 ing 3.

Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của câu điều kiện dự báo. Đánh giá đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của câu điều kiện phản thực .Danh giá đáp ứng tiêu chí câu điển mau của câu điều kiện phản nhân qua. Đánh giá chung về kha nang đáp ứng tiêu chí NN1 của câu điều kiện suy luan. Đánh giá chung về kha năng đáp ứng tiêu chí NN2 của câu điều kiện suy luận.

Đánh giá chung về khả năng đáp ứng tiêu chí NN3 của câu điều kiện suy luận. Đánh giá đáp ứng tiêu chí câu điển mau của câu điều kiện suy luận. Đánh giá chung mức độ dap ứng tiêu chí NN3 cua CDK hành động ngôn từ. Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mâu của CDK hành động ngôn từ.

Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mau của câu điều kiện ngoa dụ. Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của câu điều kiện so sánh. Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mau của CDK siêu ngôn ngữ.Danh giá đáp ứng tiêu chí câu điều kiện điển mau eo các TER Chi NST mehia và DIN) THỨ sa cssaosessesssessosnortirdsbdsdsgluSSipTogk209909010011400058403300400901902882. Thứ tự phân bậc các kiểu câu NOU A thi E.

Thống kê tần suất các kiểu câu thuộc nhóm câu Néu A thi B trong n mày di vãng (Chu Lai 1996). TH nee 135 ing 3. Thống kê tần suất các kiểu câu thuộc nhóm câu Néu A thì B ong tác phẩm Lê Vân yêu và sống (Bùi Mai Hạnh - Lê Vân2006).-- ¿2 +5c+cs+e+x+xersescee 136 ing 4. Đánh giá đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của kiểu câu Dù A (thà) vẫn B.

Đánh giá chung về khả năng đáp ứng tiêu chí NNIcủa kiểu câu Giá A thi B. Đánh giá chung về kha năng đáp ứng tiêu chí NN2 của kiểu câu Giá A thi B. Đánh giá chung về khả năng đáp ứng tiêu chí NN3 của kiểu câu Giá A thi B. Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của kiểu câu Giá A thi B.

Đánh giá chung về khả nang đáp ứng tiêu chí NNI của kiểu câu Giả sử A thì B. Đánh giá chung về khả nang đáp ứng tiêu chí NN2 kiểu câu Gid sử A thì B. Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mẫucủa câu điều kiện Gid sử A thi B. Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của kiểu câu Hé A thilld B.

Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của kiểu câu Một khi A thì B. Đánh giá chung về khả nang đáp ứng tiêu chí NN1của kiểu câu Giá A thi B. Đánh giá chung về kha năng đáp ứng tiêu chí NN2 của câu điều kiện Giá A thì B. Đánh giá chung về khả năng đáp ứng tiêu chí NN3cua câu điều kiện VNhỡ A thì B.

Đánh giá muc độ đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của câu điều kiện NAGA thi B. Đánh giá chung về kha nang dap ứng tiêu chí NNIctia câu Nhược bằng A thì B. Đánh giá chung về kha nang đáp ứng tiêu chí NN2 của câu Nhược bằng A thì B. Đánh giá chung về kha năng đáp ứng tiêu chí NN3 của câu Nhược bằng A thì B.

Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của kiểu câu Nhược bằng A thì B. Đánh giá đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của câu điều kiện B, mién là A. Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mẫu của câu điều kiện B, trừ phi A. Đánh giá chung về kha nang đáp ứng tiêu chí NNIcủa kiểu câu /AJ, bằng không/kẻo B 167 vũ ing 4.

Đánh giá chung về kha nang đáp ứng tiêu chí NN2 ta câu điều kiện /A/, bằng khônglkẻO. Đánh giá chung về kha nang đáp ứng tiêu chí NN3 ta câu điều kiện /A/, bằng không/kẻO IB. Đánh giá mức độ đáp ứng tiêu chí câu điển mau ta câu điều kiện /AJ, bằng KNONG/KEO FỒ.