Luận án tiến sĩ xây dựng đời sống văn hóa ở sư đoàn phòng không hà nội

BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI ******** LƯU THỊ PHƯƠNG THẢO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở SƯ ĐOÀN PHÒNG KHÔNG HÀ NỘI LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA HÀ NỘI, 2023 BỘ VĂN HÓA, THỂ THAO VÀ DU LỊCH BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC VĂN HÓA HÀ NỘI ******** LƯU THỊ PHƯƠNG THẢO XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở SƯ ĐOÀN PHÒNG KHÔNG HÀ NỘI Chuyên ngành: Quản lý văn hóa Mã số: 9229042 LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÝ VĂN HÓA Người hướng dẫn khoa học: 1. Lê Quý Đức 2. Nguyễn Thị Phương Lan HÀ NỘI, 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận án tiến sĩ Quản lý văn hóa “Xây dựng đời sống văn hóa ở Sư đoàn Phòng Hà Nội” là công trình nghiên cứu khoa học của riêng tôi. Việc sử dụng các tài liệu tham khảo, số liệu, hình ảnh và kết quả nghiên cứu của luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

Tác giả luận án Lưu Thị Phương Thảo 1 MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC.1 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.2 DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ. 4 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU, CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KHÁI QUÁT VỀ SƯ ĐOÀN PHÒNG KHÔNG HÀ NỘI. Tổng quan tình hình nghiên cứu. Cơ sở lý luận của đề tài luận án.

Khái quát về Sư đoàn Phòng không Hà Nội. 61 Chương 2: THỰC TRẠNG XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở SƯ ĐOÀN PHÒNG KHÔNG HÀ NỘI. Các chủ thể và phương thức xây dựng đời sống văn hóa ở Sư đoàn Phòng không Hà Nội…. Các hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở Sư đoàn Phòng không Hà Nội với vai trò của các chủ thể.

Nhận xét chung. 107 Chương 3: NHỮNG YẾU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG XÂY DỰNG ĐỜI SỐNG VĂN HÓA Ở SƯ ĐOÀN PHÒNG KHÔNG HÀ NỘI HIỆN NAY. Những yếu tố tác động đến việc xây dựng đời sống văn hóa ở Sư đoàn Phòng không Hà Nội. Một số giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng đời sống văn hóa ở Sư đoàn Phòng không Hà Nội.

147 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 151 TÀI LIỆU THAM KHẢO.163 2 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Chữ viết đầy đủ BCHTW Ban Chấp hành Trung ương BQP Bộ Quốc phòng CB, CS Cán bộ, chiến sĩ CNXH Chủ nghĩa xã hội CNH, HĐH Công nghiệp hóa, hiện đại hóa CTĐ, CTCT Công tác Đảng, Công tác chính trị ĐCSVN Đảng Cộng sản Việt Nam ĐSVH Đời sống văn hóa HĐVH Hoạt động văn hóa NCS Nghiên cứu sinh Nxb Nhà xuất bản PK - KQ Phòng không - Không quân QĐNDVN Quân đội nhân dân Việt Nam QUTW Quân ủy Trung ương PKHN Phòng không Hà Nội TCCT Tổng cục Chính trị TDĐKXDĐSVH Toàn dân đoàn kết xây dựng ĐSVH VHNT Văn hóa nghệ thuật VHVN Văn hóa văn nghệ XHCN Xã hội chủ nghĩa 3 DANH MỤC SƠ ĐỒ, BIỂU ĐỒ Sơ đồ 1.1: Khung phân tích nội dung luận án.1: Quan hệ giữa các chủ thể tổ chức quản lý hoạt động xây dựng.66 đời sống văn hóa ở Sư đoàn PKHN (Trước khi Ban hành Quyết định số 3672 QĐ- BQP ngày 24/11/2020).2: Quan hệ giữa các chủ thể tổ chức quản lý hoạt động xây dựng đời sống văn hóa ở Sư đoàn PKHN (Sau khi Ban hành Quyết định số 3672 QĐ-BQP ngày 24/11/2020).1: Trình độ chuyên môn của cán bộ, nhân viên VHVN ở Sư đoàn hiện nay.2: Kỹ năng, phương pháp tổ chức HĐVH của cán bộ, nhân viên VHVN ở Sư đoàn hiện nay.3: Việc huy động, chuẩn bị các nguồn lực đảm bảo cho hoạt động xây dựng ĐSVH ở Sư đoàn Phòng không Hà Nội.4: So sánh số lượng thiết chế văn hóa của Sư đoàn PKHN trước và sau khi thực hiện Quyết định số 3672 của Bộ Quốc phòng.5: Kết quả hoạt động của các thiết chế văn hóa. Lý do chọn đề tài 1. Trong sự nghiệp xây dựng và phát triển văn hóa, xây dựng đời sống văn hóa (ĐSVH) ở cơ sở là một lĩnh vực giữ vị trí hết sức quan trọng có tác động trực tiếp tới tư tưởng, đạo đức, lối sống, nếp sống, của mỗi con người và toàn xã hội.

Xuất phát từ việc coi trọng vai trò, vị trí của cơ sở, Đảng và Nhà nước ta đã có những quyết sách quan trọng nhằm tăng cường và phát huy sức mạnh tổng hợp của cơ sở. Từ Đại hội V của Đảng (năm 1982), Đảng ta xác định rõ hơn nhiệm vụ xây dựng ĐSVH ở cơ sở, coi đó là một chủ trương quan trọng, có ý nghĩa chiến lược trong xây dựng văn hóa và con người Việt Nam: “Một nhiệm vụ của cách mạng tư tưởng và văn hóa là đưa văn hóa thâm nhập vào cuộc sống hàng ngày của nhân dân. Đặc biệt chú trọng xây dựng ĐSVH ở cơ sở, đảm bảo mỗi nhà máy, công trường, lâm trường, mỗi đơn vị lực lượng vũ trang, công an nhân dân, mỗi cơ quan, trường học, bệnh viện, cửa hàng, mỗi xã, hợp tác xã, phường, ấp, đều có ĐSVH” [100, tr. Sau Đại hội V, xây dựng ĐSVH ở cơ sở trở thành một phong trào phát triển sâu rộng trên địa bàn dân cư, đơn vị sản xuất, công tác, học tập tác động trực tiếp đến tư tưởng, tình cảm, đạo đức và nhu cầu hưởng thụ, sáng tạo văn hoá trong đời sống của mọi tầng lớp nhân dân.

Xây dựng, phát triển ĐSVH, phát huy những giá trị văn hóa tốt đẹp để “văn hóa vừa là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực thúc đẩy sự phát triển kinh tế - xã hội” là một trong những chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước ta trong sự nghiệp đổi mới đất nước. Trong những năm qua, ĐCSVN luôn dành sự quan tâm lớn đối với phát triển văn hoá và ĐSVH trong các văn kiện: Nghị quyết Trung ương 5 (Khoá VIII) về “Xây dựng nền văn hoá Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc”, Nghị quyết Trung ương 9 (Khóa XI). Đặc biệt, Nghị quyết Trung ương 5 (Khóa VIII), Đảng Cộng sản Việt Nam đã khẳng định cần phải đưa văn hóa xâm nhập vào cuộc sống hàng ngày của nhân dân; phát động phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá ở khu dân cư”. Kết luận Hội nghị Trung ương 10 (khóa IX) (năm 2004), một lần nữa Đảng ta nhấn mạnh nhiệm vụ “Chú trọng xây dựng đời sống văn hóa cơ sở, nhất là cộng đồng dân cư, xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh” [3, tr.

Đó là những định hướng kịp thời, đúng đắn của Đảng, kim chỉ nam cho xây dựng ĐSVH và môi trường văn hóa ở cơ sở. Đời sống văn hóa ở các đơn vị cơ sở Quân đội nhân dân Việt Nam (QĐNDVN) là bộ phận của ĐSVH chung toàn xã hội và có vai trò quan trọng góp phần xây dựng quân đội “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại”. Vì “muốn xây dựng quân đội vững mạnh toàn diện thì phải xây dựng ĐSVH tinh thần lành mạnh, bồi dưỡng tình cảm cách mạng trong sáng, sâu sắc cho mọi cán bộ và chiến sĩ” [56, tr. Đời sống văn hóa quân đội ngoài những đặc điểm chung của ĐSVH xã hội nói chung còn mang tính đặc thù của ĐSVH trong môi trường quân sự.

Xây dựng ĐSVH ở các đơn vị cơ sở quân đội là thông qua các hoạt động văn hóa, văn nghệ, giáo dục truyền thống,. để nâng cao sự hiểu biết, phát triển trí tuệ, bồi dưỡng tư tưởng, nhận thức, tình cảm, hình thành những phẩm chất tốt đẹp, phong cách, tác phong chính quy cho quân nhân, phấn đấu giữ vững danh hiệu cao quý “Bộ đội Cụ Hồ” với năm chuẩn mực theo Chỉ thị số 855-CT/QUTƯ ngày 12/8/2019 của Thường vụ Quân ủy Trung ương về đẩy mạnh thực hiện cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ” thời kỳ mới. Xây dựng ĐSVH lành mạnh, phong phú ở đơn vị quân đội là một trong những chủ trương, mục tiêu nhất quán của Đảng, của quân đội trong nhiệm vụ xây dựng QĐNDVN “cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại” và hoàn thiện nhân cách quân nhân. Việc xây dựng ĐSVH trong quân đội ngày càng được quan tâm, có nhiều thành tựu và đi vào chiều sâu.

Xây dựng ĐSVH trong quân đội trước hết cần nâng cao chất lượng, hiệu quả các hoạt động văn hóa văn nghệ, tuyên truyền, giáo dục truyền thống,. Năm 1992, Tổng cục Chính trị (TCCT) QĐNDVN phát động cuộc vận động “Xây dựng môi trường văn hoá tốt đẹp, lành mạnh ở đơn vị cơ sở trong Quân đội nhân dân Việt Nam”. Việc nâng cao ĐSVH cho bộ đội là tiếp tục khẳng định và phát huy vai trò làm chủ về văn hóa của các cán bộ, chiến sĩ (CB, CS), góp phần thực hiện mục tiêu của Đảng, đáp ứng nhu cầu về văn hóa của CB, CS và quần chúng nhân dân. Tuy nhiên, công tác xây dựng ĐSVH của bộ đội vẫn đang cần tiếp tục được nghiên cứu và hoàn thiện ở nhiều phương diện tổ chức, quản lý các hoạt động.

Sư đoàn Phòng không Hà Nội (Sư đoàn PKHN) ra đời vào thời kỳ chống đế quốc Mỹ xâm lược năm 1965, là lực lượng nòng cốt trong tác chiến phòng không, đánh bại các cuộc tập kích đường không của đế quốc Mỹ, bảo vệ vững chắc bầu trời Thủ đô Hà Nội và các tỉnh lân cận. Ngày nay trong điều kiện hòa bình và sẵn sàng chiến đấu, Sư đoàn có nhiệm vụ bảo vệ Thủ đô Hà Nội và các mục tiêu được giao. Ở Sư đoàn 6 PKHN, ĐSVH của các CB, CS giữ vị trí, vai trò rất quan trọng, chi phối tư tưởng, tình cảm, định hướng nhận thức, hành động, trực tiếp tác động tới kết quả xây dựng đơn vị vững mạnh toàn diện, “mẫu mực tiêu biểu” và xây dựng “Người chiến sĩ Phòng không- Không quân ưu tú”- Những người chiến sĩ canh trời bản lĩnh và trí tuệ và góp phần nâng cao sức mạnh của QĐNDVN, bảo vệ Tổ quốc từ sớm, từ xa. Trong thời gian qua, hoạt động xây dựng ĐSVH của Sư đoàn PKHN với sự tham gia của nhiều chủ thể với các vai trò, chức năng, nhiệm vụ khác nhau đã đạt nhiều kết quả tốt đẹp trong kiến tạo những HĐVH phong phú, đa dạng.

luôn là điểm sáng văn hóa trên địa bàn đơn vị đóng quân, xứng đáng với sự tin yêu của nhân dân.