Luận án tiến sĩ hoạt động hỗ trợ người cao tuổi - Cộng đồng cư dân Vạn Đò, Thừa Thiên Huế

Đ¾I HæC QUàC GIA HÀ NèI TR¯àNG Đ¾I HæC KHOA HæC Xà HèI VÀ NHÂN VN TR¯¡NG THä YÀN HO¾T ĐèNG Hæ TRĀ NG¯àI CAO TUäI T¾I CèNG ĐâNG C¯ DÂN V¾N ĐÒ TÁI ĐäNH C¯ CĄA TâNH THĈA THIÊN HUÀ LUÂN ÁN TIÀN S) CÔNG TÁC Xà HàI HÀ NèI - 2024 Đ¾I HæC QUàC GIA HÀ NèI TR¯àNG Đ¾I HæC KHOA HæC Xà HèI VÀ NHÂN VN TR¯¡NG THä YÀN HO¾T ĐèNG Hæ TRĀ NG¯àI CAO TUäI T¾I CèNG ĐâNG C¯ DÂN V¾N ĐÒ TÁI ĐäNH C¯ CĄA TâNH THĈA THIÊN HUÀ Chuyên ngành: Công tác xã hái Mã số: 9760101.01 LUÂN ÁN TIÀN S) CÔNG TÁC Xà HàI NG¯äI H¯âNG DÀN KHOA HàC 1. Trßnh Vn Tùng 2. Huỳnh Thß Ánh Ph°¢ng HÀ NèI - 2024 LàI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan công trình nghiên cău này do chính tôi thực hiện d°ãi sự h°ãng dÁn cāa PGS. Trßnh Vn Tùng và TS.

Huỳnh Thß Ánh Ph°¢ng. Những kÁt quả nghiên cău đ°ợc thể hiện trong luÃn án dựa trên quan điểm, kiÁn thăc, tri thăc cāa cá nhân tôi, dữ liệu khảo sát trung thực và/hoặc tích lũy, chán lác từ nhiều ngußn tài liệu đúng quy đßnh. Tôi xin hoàn toàn chßu trách nhiệm và hình thăc kỷ luÃt theo quy đßnh nÁu phát hiện bất kỳ sai phạm hoặc gian lÃn nào. LàI CÀM ¡N Trong suốt quá trình thực hiện và nghiên cău luÃn án, tôi đã nhÃn đ°ợc rất nhiều sự giúp đỡ cāa mái ng°åi.

Tôi xin đ°ợc gửi låi cảm ¢n trân tráng và sâu sắc nhất đÁn PGS. Trßnh Vn Tùng và TS. Huỳnh Thß Ánh Ph°¢ng đã luôn đáng viên, h°ãng dÁn và chỉ bảo trong suốt thåi gian tôi làm nghiên cău này. Tôi s¿ không thể hoàn thành công việc nghiên cău sinh cāa mình nÁu thiÁu đi sự hß trợ, thúc đ¿y và h°ãng dÁn tÃn tình cāa thầy cô.

Tôi cũng xin đ°ợc bày tỏ sự biÁt ¢n chân thành cāa mình đÁn các thầy cô giáo trong khoa Xã hái hác, Tr°ång Đại hác Khoa hác Xã hái và Nhân vn, Đại hác Quốc gia Hà Nái, những ng°åi đã luôn lắng nghe và chia sẻ các ý kiÁn mát cách thẳng thắn, thấu đáo về chuyên môn và tạo điều kiện hÁt săc hß trợ tôi trong quá trình thực hiện luÃn án và làm các thā tÿc hành chính liên quan. Tôi rất ghi nhÃn sự giúp đỡ cāa Ban giám hiệu và các đßng nghiệp tại Tr°ång Đại hác Khoa hác, Đại hác HuÁ. Đặc biệt là TS. Nguyễn Xuân Hßng, ng°åi Thầy đã luôn dõi theo tôi và sẵn sàng chia sẻ những kiÁn thăc quý báu cāa mình cho tôi.

Mát lần nữa, xin đ°ợc gửi låi cảm ¢n sâu sắc đÁn Thầy. Tôi cũng muốn nói låi cảm ¢n tãi các cán bá, ng°åi dân tại hai ph°ång H°¢ng S¢ và Phú HÃu, thành phố HuÁ, các nghiên cău sinh trong khóa hác và bạn bè đã luôn nhiệt tình hß trợ tôi trong quá trình thực hiện nghiên cău. Tôi vô cùng cảm kích và xin bày tỏ lòng chân thành về sự giúp đỡ này. Låi cảm ¢n đặc biệt nhất, tôi muốn gửi đÁn chßng, bố mẹ hai bên và các con.

Tôi đã luôn đ°ợc chia sẻ, cá vũ, khuyÁn khích, hß trợ cả vÃt chất, tinh thần và thåi gian từ những ng°åi thân yêu và quan tráng nhất cāa mình. Đây chính là đáng lực lãn lao nhất để tôi theo đuái và hoàn thành nghiên cău này. Tác giả Trương Thị Yến MĂC LĂC Mâ ĐÀU. Lý do chán đề tài.

Mÿc đích và nhiệm vÿ nghiên cău. Đối t°ợng, khách thể và phạm vi nghiên cău. Câu hỏi nghiên cău. Giả thuyÁt nghiên cău.

Ý ngh*a và đóng góp mãi cāa luÃn án. Bố cÿc luÃn án. TäNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CĆU LIÊN QUAN ĐÀN ĐÂ TÀI. Các nghiên cău về quan điểm và ph°¢ng pháp hß trợ ng°åi cao tuái tại cáng đßng trong công tác xã hái.

Các nghiên cău về chính sách và huy đáng ngußn lực hß trợ ng°åi cao tuái tại cáng đßng. Các nghiên cău về thiÁt kÁ mô hình và ch°¢ng trình hoạt đáng hß trợ ng°åi cao tuái dựa vào cáng đßng. Các nghiên cău về yÁu tố tác đáng đÁn nng lực tiÁp cÃn, sử dÿng các dßch vÿ và hoạt đáng hß trợ cāa ng°åi cao tuái tại cáng đßng. Các nghiên cău về cáng đßng c° dân sống trên mặt n°ãc và những giải pháp hß trợ.

Các nghiên cău về hoạt đáng công tác xã hái trong hß trợ cho ng°åi cao tuái tại gia đình và cáng đßng. 48 Những phát hiện chính. 55 TiÅu kÁt ch°¢ng 1. C¡ Sâ LÝ LUÀN VÀ PH¯¡NG PHÁP NGHIÊN CĆU.

C¢ sç lý luÃn về ng°åi cao tuái. Khái niệm ngưßi cao tuổi và ngưßi cao tuổi vạn đò sông Hương tái định cư59 2. Đặc điểm và nhu cầu trợ giúp của ngưßi cao tuổi. C¢ sç lý luÃn về hoạt đáng hß trợ ng°åi cao tuái tại cáng đßng.

Khái niệm hoạt động hỗ trợ. Khái niệm cộng đồng và cộng đồng tái định cư. Khái niệm hoạt động hỗ trợ ngưßi cao tuổi tại cộng đồng. Yếu tố ảnh hưáng đến hoạt động hỗ trợ ngưßi cao tuổi tại cộng đồng.

Mát số khái niệm liên quan khác. Tiếp cận dịch vụ xã hội cơ bản. Mát số lý thuyÁt vÃn dÿng. Lý thuyết nhu cầu của Maslow.

Lý thuyết hệ thống sinh thái. Lý thuyết hoạt động của ngưßi cao tuổi. Khung phân tích. Các ph°¢ng pháp nghiên cău.

Phương pháp phân tích tài liệu. Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi cấu trúc. Phương pháp phỏng vấn sâu. Phương pháp hỏi ý kiến chuyên gia.

86 TiÅu kÁt ch°¢ng 2. Đ¾C ĐIÄM KHU TÁI ĐäNH C¯ VÀ Đ¾C TR¯NG CĄA NG¯àI CAO TUäI V¾N ĐÒ SÔNG H¯¡NG TÁI ĐäNH C¯ T¾I PH¯àNG H¯¡NG S¡ VÀ PH¯àNG PHÚ HÀU, THÀNH PHà HUÀ. Đặc điểm khu tái đßnh c° c° dân vạn đò sông H°¢ng tại ph°ång H°¢ng S¢ và ph°ång Phú HÃu. Quá trình định cư của cư dân vạn đò sông Hương.

Đặc điểm cộng đồng cư dân vạn đò sông Hương tại địa bàn nghiên cứu. Đặc tr°ng cāa ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tại hai khu tái đßnh c° H°¢ng S¢ và Phú HÃu. Trình độ học vấn. Việc làm và thu nhập.

Tình trạng cư trú và quan hệ xã hội. Tình trạng tiÁp cÃn mát số dßch vÿ xã hái c¢ bản cāa ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tại đßa bàn nghiên cău. Nước sạch và vệ sinh môi trưßng. 124 Bàn luÁn và TiÅu kÁt ch°¢ng 3.

THĀC TR¾NG HO¾T ĐèNG Hæ TRĀ NG¯àI CAO TUäI T¾I CèNG ĐâNG C¯ DÂN V¾N ĐÒ TÁI ĐäNH C¯ â PH¯àNG H¯¡NG S¡ VÀ PH¯àNG PHÚ HÀU, THÀNH PHà HUÀ. Nhu cầu hß trợ cāa ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tại hai khu tái đßnh c° H°¢ng S¢ và Phú HÃu. Nhu cầu hỗ trợ y tế và chm sóc sức khỏe. Nhu cầu hỗ trợ việc làm và sinh kế.

Nhu cầu hỗ trợ tham gia các hoạt động xã hội. Nhu cầu được tư vấn và hỗ trợ về luật pháp, chính sách. Mát số hoạt đáng hß trợ ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tại hai khu tái đßnh c° H°¢ng S¢ và Phú HÃu. Hoạt động trợ giúp y tế và chm sóc sức khỏe ngưßi cao tuổi.

Hoạt động hỗ trợ tạo việc làm và sinh kế. Hỗ trợ tham gia các hoạt động xã hội. Hoạt động trợ giúp pháp lý. Hoạt động hỗ trợ giảm nhẹ thiên tai, dịch bệnh.

Hệ thống cung cấp hoạt đáng hß trợ ng°åi cao tuái tại cáng đßng. Các hệ thống hỗ trợ chính thức và phi chính thức. Đặc điểm chủ thể các hệ thống hỗ trợ chính thức và phi chính thức. Đánh giá hiệu quả thực hiện và yÁu tố ảnh h°çng đÁn hoạt đáng hß trợ ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tái đßnh c° tại ph°ång H°¢ng S¢ và Phú HÃu.

Những kết quả đạt được và hạn chế trong thực hiện các hoạt động hỗ trợ ngưßi cao tuổi vạn đò sông Hương tái định cư. Đánh giá một số yếu tố ảnh hưáng đến hiệu quả hỗ trợ ngưßi cao tuổi vạn đò sông Hương tái định cư. 172 TiÅu kÁt ch°¢ng 4. THþC NGHIÞM MÔ HÌNH Hä TRþ NG¯àI CAO TUâI T¾I CæNG ĐàNG C¯ DÂN V¾N ĐÒ TÁI ĐÞNH C¯ CĀA TàNH THĀ A THIÊN HU¾.

C¢ sç đề xuất tá chăc thực nghiệm hoạt đáng công tác xã hái nhóm vãi ng°åi cao tuái theo mô hình tâm lý - xã hái. Quy trình thực nghiệm. Chuẩn bị và thành lập nhóm ngưßi cao tuổi. Xây dựng kế hoạch hỗ trợ.

Một số hoạt động can thiệp nhóm. Kết thúc và lượng giá hoạt động công tác xã hội nhóm. Đánh giá sự thay đái cāa thành viên nhóm tr°ãc và sau thực nghiệm mô hình. Đề xuất giải pháp duy trì và nhân ráng <mô hình tâm lý xã hái sẻ chia=.

Một số lưu ý trong quá trình tổ chức thực nghiệm mô hình. Đề xuất vai trò chuyên nghiệp của nhân viên công tác xã hội trong mô hình. Đề xuất biện pháp phát triển mô hình. 222 TiÅu kÁt ch°¢ng 5.

223 KÀT LUÀN VÀ KHUYÀN NGHä. 228 DANH MĂC CÔNG TRÌNH KHOA HæC CĄA TÁC GIÀ LIÊN QUAN ĐÀN LUÀN ÁN. 236 TÀI LIàU THAM KHÀO. 237 PHĂ LĂC 4 DANH MĂC CÁC KÝ HIàU VÀ TĈ VIÀT TÂT TĈ VIÀT TÂT TĈ VIÀT ĐÀY ĐĄ Integrated Care for Older People ICOPE (Chm sóc tích hợp cho ng°åi cao tuái) International Federation of Social Workers IFSW (Liên đoàn Nhân viên Công tác xã hái Quốc tÁ) NCT Ng°åi cao tuái NVCTXH Nhân viên Công tác xã hái Participatory Action Research PAR (Nghiên cău hành đáng có sự tham gia) PIE Person in Environment (Con ng°åi trong môi tr°ång) PVS Phỏng vấn sâu UBND Āy ban nhân dân WHO World Health Organization (Tá chăc Y tÁ thÁ giãi) 5 DANH MĂC CÁC BÀNG Bảng 2.

Mát số đặc điểm cāa mÁu nghiên cău tại hai khu tái đßnh c° vạn đò ph°ång H°¢ng S¢ và ph°ång Phú HÃu. Số l°ợng há gia đình tại hai khu tái đßnh c° c° dân vạn đò H°¢ng S¢ và Phú HÃu qua các nm. Số l°ợng há nghèo và cÃn nghèo cāa hai khu tái đßnh c° H°¢ng S¢ và Phú HÃu nm 2022. Măc đá đáp ăng nhu cầu từ thu nhÃp cāa ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tái đßnh c°.

Măc đá hài lòng cāa ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tái đßnh c° về ngôi nhà đang ç. Đánh giá về điều kiện vệ sinh môi tr°ång cāa ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tái đßnh c° (%). Táng hợp các hoạt đáng hß trợ ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tái đßnh c°. Mát số hoạt đáng chm sóc săc khỏe ng°åi cao tuái tại cáng đßng.

Măc đá đ°ợc thm, khám săc khỏe đßnh kỳ cāa ng°åi cao tuái vạn đò sông H°¢ng tái đßnh c° .