Luận án Tiến sĩ: Tư tưởng HCM về thống nhất lý luận, thực tiễn trong giảng dạy LLCT

Cơ sở thực tiễn giữ vai trò nền móng. Đất nước chìm trong ách đô hộ thực dân. Nhân dân sống trong cảnh lầm than. Nhiều phong trào yêu nước thất bại vì thiếu đường lối cách mạng đúng đắn. Thực tiễn cách mạng đặt ra yêu cầu cấp bách về một lý luận dẫn đường. Hồ Chí Minh khảo sát thực tế nhiều châu lục. Người chứng kiến trực tiếp đời sống lao động và phong trào đấu tranh. Vốn sống thực tiễn phong phú trở thành chất liệu cho tư duy. Chủ nghĩa Mác-Lênin được tiếp thu qua lăng kính thực tiễn Việt Nam. Lý luận không tách rời điều kiện cụ thể của dân tộc.

Nhân tố chủ quan đóng vai trò quyết định. Hồ Chí Minh có trí tuệ vượt trội và tinh thần học hỏi không ngừng. Tư duy độc lập, sáng tạo giúp Người chọn lọc tinh hoa nhân loại. Bản lĩnh chính trị vững vàng định hướng cho quá trình tiếp thu lý luận Mác-Lênin. Lòng yêu nước nồng nàn là động lực bền bỉ. Phẩm chất đạo đức cách mạng trong sáng tạo nên uy tín lớn. Sự kết hợp giữa trí tuệ và đạo đức làm nên tầm vóc tư tưởng. Nhân cách lớn là điều kiện chủ quan cốt lõi của học thuyết HCM.

Hồ Chí Minh coi lý luận là sự tổng kết kinh nghiệm. Lý luận đúc rút từ thực tiễn cách mạng phong phú. Lý luận Mác-Lênin là học thuyết khoa học và cách mạng nhất. Người ví lý luận như cái la bàn chỉ phương hướng. Lý luận giúp nhận thức quy luật vận động xã hội. Đảng phải nắm vững lý luận mới lãnh đạo thành công. Học lý luận phải gắn với mục đích hành động. Lý luận không phải để khoe khoang chữ nghĩa. Lý luận phải phục vụ sự nghiệp giải phóng dân tộc và xây dựng chủ nghĩa xã hội.

Thực tiễn giữ vị trí trung tâm trong tư duy của Người. Thực tiễn là toàn bộ hoạt động cải tạo tự nhiên và xã hội. Thực tiễn cách mạng sinh động luôn vận động và phát triển. Hồ Chí Minh đề cao việc bám sát thực tế. Người phê phán bệnh giáo điều xa rời cuộc sống. Mọi chủ trương phải xuất phát từ điều kiện thực tế. Thực tiễn kiểm tra tính đúng đắn của mọi lý luận. Kinh nghiệm quần chúng là nguồn tri thức quý báu. Cán bộ phải đi sâu vào thực tiễn nhân dân.

Lý luận và thực tiễn thống nhất biện chứng. Hai mặt tác động qua lại lẫn nhau. Thực tiễn cung cấp chất liệu cho lý luận hình thành. Lý luận soi sáng và dẫn dắt thực tiễn. Hồ Chí Minh nhấn mạnh học đi đôi với hành. Lý luận liên hệ với thực tế là nguyên tắc bất di bất dịch. Tách rời hai mặt sẽ dẫn đến sai lầm. Bệnh kinh nghiệm và bệnh giáo điều đều nguy hại. Sự thống nhất tạo nên sức mạnh của đường lối cách mạng đúng đắn.

Giảng dạy lý luận chính trị là hoạt động truyền bá hệ thống tri thức. Tri thức này gồm chủ nghĩa Mác-Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh. Theo Người, dạy lý luận phải thiết thực. Lý luận chính trị trang bị thế giới quan và phương pháp luận khoa học. Mục đích là nâng cao trình độ nhận thức cho người học. Người học hiểu rõ đường lối cách mạng của Đảng. Giảng dạy phải gắn nội dung với nhiệm vụ thực tiễn. Học để làm việc, để làm người, để phụng sự nhân dân.

Nguyên tắc thống nhất là cốt lõi của phương pháp giảng dạy. Bài giảng phải minh họa bằng thực tiễn cách mạng sinh động. Người học liên hệ kiến thức với công việc cụ thể. Giảng viên tránh lối truyền đạt giáo điều khô khan. Lý luận Mác-Lênin được trình bày gắn với thực tế Việt Nam. Học viên rèn luyện kỹ năng phân tích và xử lý tình huống. Nền tảng tư tưởng vững chắc giúp định hướng hành động đúng. Đào tạo chính trị đạt hiệu quả khi lý thuyết soi sáng thực hành.

Các trường chính trị đạt nhiều kết quả tích cực. Chất lượng đào tạo chính trị từng bước được nâng lên. Giảng viên chú trọng gắn lý luận Mác-Lênin với thực tiễn. Nội dung giảng dạy cập nhật đường lối cách mạng của Đảng. Học viên tiếp thu kiến thức gắn với công tác thực tế. Phương pháp giảng dạy chủ động được áp dụng rộng hơn. Giáo dục lý tưởng cách mạng đạt hiệu quả nhất định. Nền tảng tư tưởng được củng cố trong đội ngũ cán bộ, đảng viên. Những thành tựu này khẳng định giá trị bền vững của học thuyết HCM.

Hạn chế vẫn còn khá rõ nét. Một số bài giảng nặng tính lý thuyết suông. Liên hệ với thực tiễn cách mạng còn mờ nhạt. Bệnh giáo điều và kinh nghiệm chủ nghĩa chưa hết. Phương pháp giảng dạy ở nơi này nơi khác còn lạc hậu. Một bộ phận học viên học mang tính đối phó. Nguyên nhân khách quan đến từ cơ chế và điều kiện. Nguyên nhân chủ quan đến từ nhận thức và trách nhiệm. Khắc phục hạn chế đòi hỏi đổi mới đồng bộ. Đào tạo chính trị phải trở về đúng tinh thần thống nhất lý luận thực tiễn.

Nhận thức đúng là tiền đề của hành động đúng. Các cấp uỷ và tổ chức đảng cần nâng cao trách nhiệm. Vai trò lãnh đạo của nhà trường, khoa, bộ môn phải được tăng cường. Mọi chủ thể quán triệt sâu sắc nền tảng tư tưởng HCM. Giáo dục lý tưởng cách mạng được đặt đúng vị trí. Sự quan tâm chỉ đạo tạo động lực cho đổi mới. Nhận thức thống nhất giúp triển khai giải pháp hiệu quả. Đào tạo chính trị nhờ đó bám sát mục tiêu đề ra.

Đổi mới tổ chức thực hiện là khâu then chốt. Đội ngũ giảng viên lý luận chính trị cần được xây dựng bài bản. Giảng viên vừa giỏi lý luận Mác-Lênin vừa am hiểu thực tiễn. Nội dung, chương trình đổi mới theo hướng thiết thực. Phương pháp giảng dạy chú trọng tính chủ động và liên hệ thực tế. Bài học gắn với đường lối cách mạng và tình hình cụ thể. Người học được rèn luyện năng lực vận dụng. Đổi mới đồng bộ nâng cao chất lượng đào tạo chính trị.

Quản lý chặt chẽ bảo đảm chất lượng giảng dạy. Công tác quản lý học viên cần được đổi mới. Phương thức đánh giá kết quả học tập phải thực chất. Tiêu chí đánh giá gắn với năng lực vận dụng thực tiễn. Kiểm tra tránh hình thức và đối phó. Đánh giá đúng phản ánh trình độ nhận thức của người học. Cơ chế quản lý khoa học tạo nề nếp dạy và học. Giải pháp này hoàn thiện chu trình đào tạo chính trị theo tư tưởng HCM.