Luận án tiến sĩ: Vấn đề xây dựng đạo đức người Công an nhân dân giai đoạn hiện nay - Đỗ Thuý Tình

ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ĐỖ THUÝ TÌNH VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÔNG AN NHÂN DÂN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN ĐỖ THUÝ TÌNH VẤN ĐỀ XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÔNG AN NHÂN DÂN GIAI ĐOẠN HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ CHUYÊN NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ Mã số: 62 22 03 02 TẬP THỂ HƯỚNG DẪN KHOA HỌC HD1: GS.TS Hồ Sỹ Quý HD2: PGS.TS Phạm Thái Bình HÀ NỘI - 2019 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan, đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực. Những kết luận khoa học chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. Tác giả luận án Đỗ Thuý Tình TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên tôi xin trân trọng cảm ơn quý thầy (cô giáo) Khoa Triết học, trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn Hà Nội, các quý cơ quan cùng bạn bè, người thân đã giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, nghiên cứu, hoàn thành luận án.

Đặc biệt tôi xin trân trọng biết ơn sắc tới GS. TS Hồ Sỹ Quý, PGS. TS Phạm Thái Bình đã tận tâm giúp đỡ, hướng dẫn tôi trong quá trình thực hiện và hoàn thành luận án này. Cuối cùng, tôi xin được gửi lời tri ân tới gia đình, cơ quan, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và động viên về tinh thần trong suốt quá trình tôi học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận án.

Xin trân trọng cảm ơn! Tác giả luận án Đỗ Thuý Tình TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 6 1. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án 6 1. Kết quả của các công trình đã tổng quan và vấn đề đặt ra mà luận án cần tiếp tục nghiên cứu 22 Chương 2: XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÔNG AN NHÂN DÂN - MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN 26 2. Quan điểm của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức và xây dựng đạo đức 26 2.

Khái niệm, đặc điểm, vai trò và nội dung xây dựng đạo đức người Công an nhân dân 39 2. Những yếu tố tác động đến quá trình xây dựng đạo đức người Công an nhân dân 60 Chương 3: XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÔNG AN NHÂN DÂN: THỰC TRẠNG VÀ NHỮNG VẤN ĐỀ ĐẶT RA HIỆN NAY 68 3. Thực trạng xây dựng đạo đức người Công an nhân dân giai đoạn hiện nay 68 3. Nguyên nhân của những hạn chế trong xây dựng đạo đức người Công an nhân dân 109 3.

Những vấn đề đặt ra trong việc xây dựng đạo đức người Công an nhân dân trong giai đoạn hiện nay 113 Chương 4: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG CAO HIỆU QUẢ XÂY DỰNG ĐẠO ĐỨC NGƯỜI CÔNG AN NHÂN DÂN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY 120 4. Một số phương hướng nâng cao hiệu quả xây dựng đạo đức người Công an nhân dân giai đoạn hiện nay 120 4. Những giải pháp chủ yếu nhằm nâng cao hiệu quả xây dựng đạo đức người Công an nhân dân giai đoạn hiện nay 129 KẾT LUẬN 155 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 157 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 158 PHỤ LỤC 169 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ANQG : An ninh quốc gia ANTT : An ninh trật tự CAND : Công an nhân dân CNTB : Chủ nghĩa tư bản CNXH : Chủ nghĩa xã hội QĐND : Quân đội nhân dân TTATXH : Trật tự an toàn xã hội XHCN : Xã hội chủ nghĩa TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com MỞ ĐẦU 1. Lý do lựa chọn đề tài luận án Chưa bao giờ vấn đề đạo đức xã hội được đặt ra một cách cấp bách như hiện nay, nhất là thời gian gần đây, chúng ta đang phải chứng kiến những vấn đề phức tạp của xã hội như tội phạm, tệ nạn xã hội, tham nhũng, bạo lực học đường, bạo lực đường phố, bạo lực gia đình, bạo lực xảy ra trong bệnh viện.

Phải chăng đó là hậu quả tất yếu của sự xuống cấp về văn hoá, xuống cấp về đạo đức đang diễn ra trầm trọng ở xã hội ta hiện nay. Nền kinh tế thị trường ở nước ta đang phát triển mạnh mẽ, do tác động của mặt trái của nền kinh tế thị trường đã làm cái tôi cá nhân trong con người lấn át tính cộng đồng, tập thể. Với sự tác động của những yếu tố với tính chất là mặt trái của xã hội cũng làm cho chủ nghĩa cá nhân càng trỗi dậy, nhất là khi đồng tiền lên ngôi đã can dự và dẫn dắt hành vi của con người đã làm cho đạo đức ngày càng tha hoá, tầm thường và ích kỷ. Tất cả những điều đó đang hiện hữu ở một số tầng lớp xã hội, nó có mặt ở tất cả các ngành nghề trong đó có một bộ phận không nhỏ cán bộ chiến sĩ trong lực lượng Công an.

Lương tri tiến bộ đang nhận thấy, khi kinh tế thị trường phát triển mạnh mẽ, nó vừa tạo ra mặt tích cực để hoàn thiện con người, đồng thời cũng tạo ra những tác động tiêu cực không hề nhỏ đẩy con người tới sự "tha hoá " như làm cho chủ nghĩa cá nhân càng trỗi dậy, con người ngày càng đứng trước nguy cơ bị xói mòn về đạo đức, gia tăng sự ích kỷ. Chính vì vậy vấn đề xây dựng con người, xây dựng đạo đức ngày càng trở nên vô cùng cấp thiết nhất là trong giai đoạn hiện nay. Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII ghi rõ: "Tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức, lối sống của một bộ phận không nhỏ cán bộ, đảng viên chưa bị đẩy lùi, có mặt, có bộ phận còn diễn biến tinh vi, phức tạp hơn; tham nhũng, lãng phí, tiêu cực vẫn còn nghiêm trọng, tập trung vào số đảng viên có chức vụ trong bộ máy nhà nước" [2]. Nghị quyết Trung ương 4 khoá XII còn xác định, không chỉ ngăn chặn, đẩy lùi sự suy thoái về tư tưởng, chính trị, đạo đức, lối sống mà còn phải ngăn chặn, đẩy lùi những biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá" trong nội bộ cán bộ, đảng viên nhằm xây dựng Đảng thực sự trong sạch vững mạnh.

Công an nhân dân là lực lượng vũ trang cách mạng, vấn đề giáo dục và thực hành đạo đức trở nên quan trọng hơn bao giờ hết, nhất là đối với cán bộ, đảng viên, 1 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chiến sĩ Công an nhân dân. Hơn 70 năm qua, lực lượng Công an nhân dân (CAND) được xây dựng và trưởng thành lớn mạnh, giữ vai trò nòng cốt, xung kích trong sự nghiệp bảo vệ an ninh quốc gia (ANQG) và bảo đảm trật tự an toàn xã hội (TTATXH); góp phần giữ vững ổn định chính trị, tạo điều kiện thuận lợi cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước và đảm bảo cuộc sống bình yên, hạnh phúc của nhân dân. Do đó, việc xây dựng lực lượng Công an cách mạng, trong sạch, vững mạnh, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại là vấn đề luôn được Đảng, Chính phủ và ngành Công an đặc biệt quan tâm. Các Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc từ Đại hội IX, X, XI, XII luôn nhất quán khẳng định: "Quân đội nhân dân và CAND tiếp tục được củng cố, xây dựng theo hướng cách mạng, chính quy, tinh nhuệ và từng bước hiện đại, thực sự là lực lượng tin cậy của Đảng, Nhà nước và nhân dân.

Vì vậy, Đảng uỷ Công an Trung ương và lãnh đạo Bộ Công an luôn xác định công tác xây dựng lực lượng CAND trong sạch, vững mạnh là nhiệm vụ hàng đầu, nhằm đáp ứng yêu cầu, nhiệm vụ bảo vệ an ninh trật tự (ANTT). Bên cạnh những trang sử hào hùng, những chiến công mà lực lượng Công an đã lập được mang lại niềm tự hào cho Tổ quốc và nhân dân thì cũng có không ít những hạn chế, tồn tại như trung bình chủ nghĩa, hữu khuynh, giảm sút ý chí chiến đấu, thiếu tinh thần trách nhiệm, thiếu ý thức tổ chức kỷ luật, thậm chí suy thoái về phẩm chất đạo đức, lối sống, thậm chí có cả biểu hiện "tự diễn biến", "tự chuyển hoá", cá nhân chủ nghĩa, chạy theo lối sống hưởng thụ, đua đòi vật chất, tham gia vào các tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật, vi phạm kỷ cương, kỷ luật của ngành; trong giải quyết công việc, giao tiếp, ứng xử với nhân dân còn gây khó khăn, phiền hà, nhũng nhiễu… Những tồn tại, hạn chế nêu trên tuy chỉ là số ít nhưng lại là vấn đề gây bức xúc trong lực lượng Công an và nhân dân, gây ảnh hưởng đến uy tín và lòng tin của nhân dân đối với lực lượng CAND. Đặc biệt, trong thời gian gần đây xuất hiện một số cán bộ cấp cao vi phạm kỷ luật, thiếu ý thức trách nhiệm trong công việc, thậm chí vì lợi ích vật chất đã tiếp tay cho tội phạm dẫn tới vi phạm pháp luật, tha hoá biến chất, trở thành tội phạm. Đó là một thực tế đã và đang làm ảnh hưởng tới uy tín, vai trò, vị trí của lực lượng Công an, làm xấu hình ảnh người chiến sĩ Công an trong lòng các tầng lớp nhân dân.

Điều đó cho thấy công tác xây dựng đạo đức người CAND còn nhiều hạn chế như nội dung xây dựng chưa thật đổi mới phù hợp, hình thức còn cứng nhắc, đơn điệu, các biện pháp chưa đi vào thực chất, 2 TIEU LUAN MOI download : skknchat@gmail.com chưa tạo được tính lan toả thực sự, công tác kiểm tra, đánh giá kết quả xây dựng đạo đức còn mang tính hình thức, tính phong trào… Nhận thấy sự cấp bách cần phải củng cố bản lĩnh chính trị cũng như bồi đắp thêm lý tưởng cách mạng, xây dựng đạo đức lối sống cho người chiến sĩ Công an giai đoạn hiện nay, góp phần vào quá trình củng cố vững chắc cho sự nghiệp xây dựng lực lượng CAND giai đoạn hiện nay Bộ Chính trị và Bộ Công an đã ban hành nhiều Nghị quyết, Chỉ thị, Chỉ thị số 05-CT/TW, ngày 15-5-2016 của Bộ Chính trị về đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.