Thực hiện pháp luật về phòng chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh thành phố vùng

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH ĐẶNG THẾ DŨNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BUÔN LẬU TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH, THÀNH PHỐ VÙNG DUYÊN HẢI BẮC BỘ VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT HÀ NỘI - 2022 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH ĐẶNG THẾ DŨNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BUÔN LẬU TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH, THÀNH PHỐ VÙNG DUYÊN HẢI BẮC BỘ VIỆT NAM LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ LỊCH SỬ NHÀ NƯỚC VÀ PHÁP LUẬT Mã số: 9 38 01 06 Người hướng dẫn khoa học: PGS,TS TRỊNH ĐỨC THẢO HÀ NỘI – 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của tôi dưới sự hướng dẫn của PGS,TS Trịnh Đức Thảo. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa được người khác công bố trong bất kỳ một công trình khoa học nào. Tác giả Đặng Thế Dũng MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI VÀ VẤN ĐỀ ĐẶT RA CẦN TIẾP TỤC NGHIÊN CỨU.

Tổng quan tình hình nghiên cứu ………. Đánh giá chung về các công trình đã được công bố và vấn đề đặt ra cần tiếp tục nghiên cứu. 19 Chương 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BUÔN LẬU. Khái niệm, đặc điểm và vai trò thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu.

Nội dung pháp luật, hình thức thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu. Các điều kiện bảo đảm thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu. 48 Chương 3: CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG VÀ THỰC TRẠNG THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG, CHỐNG BUÔN LẬU TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH, THÀNH PHỐ VÙNG DUYÊN HẢI BẮC BỘ VIỆT NAM. Các yếu tố tác động đến thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ.

Thực trạng thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam (từ năm 2008 đến năm 2020). 74 Chương 4: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP BẢO ĐẢM THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ PHÒNG CHỐNG BUÔN LẬU TRÊN ĐỊA BÀN CÁC TỈNH, THÀNH PHỐ VÙNG DUYÊN HẢI BẮC BỘ VIỆT NAM. Quan điểm bảo đảm thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam. Các giải pháp bảo đảm thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam.

148 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN. 150 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 164 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT ADPL : Áp dụng pháp luật BLHS : Bộ Luật hình sự BĐBP : Bộ đội Biên phòng CSKT : Cảnh sát Kinh tế CSND : Cảnh sát Nhân dân CBCS : Cán bộ, chiến sĩ CATP : Công an thành phố CNXH : Chủ nghĩa xã hội QLTT : Quản lý thị trường THPL : Thực hiện pháp luật UBND : Ủy ban Nhân dân VNACCS/VCIS : Hệ thống thông quan điện tử VPHC : Vi phạm hành chính WCO : World Customs Organization DANH MỤC CÁC BẢNG Trang Bảng 3.1: Thống kê số vụ kiểm tra, xử lý của lực lượng Quản lý thị trường tp Hải Phòng từ năm 2008 đến Quý I/2020 .2: Thống kê số vụ kiểm tra, xử lý của lực lượng Hải quan tỉnh Quảng Ninh từ năm 2008 đến Quý I/2020 .3: Thống kê số vụ kiểm tra, xử lý của lực lượng Bộ đội Biên phòng các tỉnh Quảng Ninh, Nam Định, Ninh Bình, tp Hải Phòng từ năm 2008 đến năm 2019. 103 DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ Trang Biểu đồ 3.1: Dân số các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ năm 2019 .2: Khái quát tổ chức bộ máy quản lý nhà nước về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố.

Tính cấp thiết của đề tài Buôn lậu được hiểu là hành vi buôn bán qua biên giới hoặc từ khu vực thuế quan vào nội địa hoặc ngược lại trái quy định của pháp luật [23, tr 312]. Đây là một trong những nguyên nhân hàng đầu gây phương hại nghiêm trọng đến nền kinh tế của một quốc gia, làm suy yếu các ngành công nghiệp, nền sản xuất địa phương, không khuyến khích hàng hóa nhập khẩu hợp pháp và giảm nguồn thu ngân sách nhà nước. Chính vì vậy phòng, chống buôn lậu là vấn đề rất quan trọng để bảo đảm sự ổn định, phát triển của nền kinh tế, tăng thu ngân sách nhà nước và hạn chế nhiều tệ nạn xã hội khác. Phòng, chống buôn lậu được tất cả các quốc gia, trong đó có Việt Nam và nhiều tổ chức quốc tế rất quan tâm.

Xuyên suốt thời gian qua, Đảng cộng sản Việt Nam đã đề ra nhiều chủ trương phù hợp với mỗi thời kỳ và mỗi giai đoạn về đấu tranh phòng, chống buôn lậu. Tại Đại hội XII của Đảng đã nhấn mạnh rất rõ đó là: “Đẩy mạnh hoàn thiện thể chế bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, kiên quyết đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại; phát huy đầy đủ, đúng đắn vai trò của người tiêu dùng, các hội bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng trong nền kinh tế” [116, tr. Thể chế hoá chủ trương ấy, nhà nước đã ban hành hệ thống các văn bản pháp luật về phòng, chống buôn lậu. Các văn bản pháp luật này đã tạo khung pháp lý trong công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu.

Trong những năm vừa qua, thực hiện pháp luật (THPL) về phòng, chống buôn lậu ở cả nước nói chung và các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ nói riêng đã đạt được một số kết quả nhất định. Các chủ thể tuân thủ, chấp hành, sử dụng, áp dụng pháp luật về phòng, chống buôn lậu một cách có hiệu quả. Vì vậy hàng năm đã xử lý được nhiều vụ việc buôn lậu. Tại Vùng Duyên hải Bắc Bộ, 6 tháng đầu năm 2020, các lực lượng trong Vùng đã phát hiện, bắt giữ, xử lý trên 8.174 vụ buôn lậu, thu nộp ngân sách nhà nước 188 tỷ đồng.

Tuy nhiên, bên cạnh những thành tích đã đạt được, công tác THPL về phòng, chống buôn lậu này còn nhiều bất cập như: Tuân thủ pháp luật chưa nghiêm, chấp hành pháp luật đôi lúc còn chưa tốt, sử dụng và áp dụng pháp luật còn chưa triệt để. 2 Chính vì vậy, công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu trong những năm vừa qua đạt hiệu quả chưa cao. Đặc biệt để Vùng Duyên hải Bắc Bộ trở thành vùng kinh tế tầm quốc gia và quốc tế như quy hoạch phát triển đến năm 2025 và tầm nhìn 2050 [94, tr.2] thì việc nghiên cứu sự phối hợp giữa các địa phương theo hướng liên kết vùng, miền - một yêu cầu quan trọng để tăng hiệu quả trong công tác phòng, chống buôn lậu là yếu tố vô cùng quan trọng. Để khắc phục thực trạng trên, đòi hỏi cần phải có sự nghiên cứu, một cách tương đối toàn diện và đồng bộ trên phương diện lý luận và thực tiễn về THPL về phòng, chống buôn lậu.

Hiện nay trong xu thế hội nhập quốc tế ngày càng phát triển mà mở rộng, điều đó dẫn đến tình hình buôn lậu ngày càng diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến an ninh quốc gia, an toàn cộng đồng. Vì vậy, đòi hỏi mỗi quốc gia trên thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng phải tăng cường công tác đấu tranh phòng, chống buôn lậu. Là một cán bộ nghiên cứu nhiều năm trong lĩnh vực này, để góp phần tổ chức thực hiện tốt THPL về phòng, chống buôn lậu, với những kiến thức và thực tiễn học được, tác giả lựa chọn đề tài: “Thực hiện pháp luật về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng duyên hải Bắc Bộ Việt Nam” làm đề tài luận án Tiến sĩ Luật học. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích nghiên cứu Trên cơ sở phân tích lý luận THPL về phòng, chống buôn lậu, đánh giá thực trạng THPL về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam trong thời gian từ năm 2008 đến năm 2020, luận án xác định các quan điểm bảo đảm THPL về phòng, chống buôn lậu, đồng thời đề xuất các giải pháp trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam. Nhiệm vụ nghiên cứu - Tổng quan tình hình nghiên cứu ở trong nước và nước ngoài liên quan đến đề tài luận án. Xác định những vấn đề cần tiếp tục nghiên cứu. - Làm sáng tỏ cơ sở lý luận THPL về phòng, chống buôn lậu: Khái niệm, đặc điểm, vai trò, nội dung, hình thức và các điều kiện bảo đảm THPL về phòng, chống buôn lậu.

3 - Phân tích, đánh giá đúng thực trạng THPL về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam từ năm 2008 đến năm 2020. Từ đó chỉ rõ ưu điểm và nguyên nhân của ưu điểm trong THPL về phòng, chống buôn lậu. Đồng thời, làm rõ hạn chế và nguyên nhân của hạn chế trong THPL về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam. - Luận chứng cơ sở khoa học để xây dựng quan điểm và đưa ra các giải pháp bảo đảm THPL về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam hiện nay.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Dưới góc độ lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật, luận án nghiên cứu cơ sở lý luận và thực tiễn THPL về phòng, chống buôn lậu trên các địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ ở Việt Nam hiện nay. Phạm vi nghiên cứu + Phạm vi không gian: Luận án nghiên cứu trong phạm vi không gian lãnh thổ Việt Nam tại địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ. Trong quá trình thu thập, đánh giá số liệu, tác giả sẽ tập trung vào địa bàn nghiên cứu, khảo sát tại (Quảng Ninh, Hải Phòng, Thái Bình, Nam Định, Ninh Bình).

+ Phạm vi thời gian: Luận án nghiên cứu thực trạng THPL về phòng, chống buôn lậu trên địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam, số liệu khảo sát từ 2008 đến năm 2020. - Phạm vi nội dung: + Luận án tập trung nghiên cứu THPL về phòng, chống buôn lậu tại địa bàn các tỉnh, thành phố Vùng Duyên hải Bắc Bộ Việt Nam.