Luận văn Quốc tịch, hộ tịch người di cư tự do Campuchia-Việt Nam - Hoàng Minh Quang

BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HOÀNG MINH QUANG QUỐC TỊCH, HỘ TỊCH ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN DI CƯ TỰ DO TỪ CAMPUCHIA VỀ VIỆT NAM ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2024 BỘ NỘI VỤ HỌC VIỆN HÀNH CHÍNH QUỐC GIA HOÀNG MINH QUANG QUỐC TỊCH, HỘ TỊCH ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN DI CƯ TỰ DO TỪ CAMPUCHIA VỀ VIỆT NAM ĐỊNH HƯỚNG ỨNG DỤNG NGÀNH LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH MÃ SỐ 8380102 Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Văn Nam Thành phố Hồ Chí Minh, tháng 6 năm 2024 LỜI CAM ĐOAN Tác giả cam đoan luận văn “Quốc tịch, hộ tịch đối với người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam” là kết quả quá trình nghiên cứu nghiêm túc của tôi dưới sự hướng dẫn khoa học của Tiến sĩ Nguyễn Văn Nam. Trong quá trình nghiên cứu luận văn, tác giả đã tuân thủ theo đúng các quy định của pháp luật và Học viện Hành chính Quốc gia về sở hữu trí tuệ trong việc trích dẫn những nội dung, số liệu liên quan làm tư liệu cho công trình nghiên cứu của mình. Tác giả luận văn Hoàng Minh Quang LỜI CẢM ƠN Lời đầu tiên, em xin gửi lời cảm ơn chân thành nhất đến TS.

Nguyễn Văn Nam, người đã tận tình giúp đỡ, chỉ bảo và trực tiếp hướng dẫn em trong quá trình nghiên cứu và hoàn thiện luận văn này. Em xin bày tỏ lòng biết ơn đến Ban lãnh đạo, các Phòng ban chức năng và các Khoa của Học viện Hành chính Quốc gia, các thầy, cô đã tham gia giảng dạy và giúp đỡ em trong thời gian học tập và nghiên cứu. Cuối cùng, em xin chân thành cảm ơn cô chủ nhiệm và các bạn học viên lớp Cao học Luật Hiến pháp và Luật hành chính đã cùng em chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm học tập cũng như các kỷ niệm đáng nhớ khi tham gia khóa đào tạo này. Trong quá trình nghiên cứu và thực hiện luận văn, dù đã cố gắng trong việc tiếp thu, trao đổi những kiến thức đóng góp của các quý thầy cô và bạn bè; khảo sát số tài liệu và tham khảo thông tin từ nhiều nguồn tài liệu khác nhau, song khó tránh khỏi những thiếu sót và hạn chế, em rất mong nhận được những góp ý của các quý thầy, cô và bạn đọc.

Xin chân thành cảm ơn. Học viên Hoàng Minh Quang MỤC LỤC PHẦN MỞ ĐẦU. Lý do chọn đề tài. Tình hình nghiên cứu đề tài.

Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài.

Bố cục của luận văn. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ QUỐC TỊCH, HỘ TỊCH ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN DI CƯ TỰ DO. Một số vấn đề liên quan về quốc tịch. Khái niệm về quốc tịch.

Đặc điểm của quốc tịch. Ý nghĩa của quốc tịch. Một số vấn đề liên quan về hộ tịch. Khái niệm về hộ tịch.

Đặc điểm của hộ tịch. Ý nghĩa của hộ tịch. Quản lý nhà nước về quốc tịch, hộ tịch. Quản lý nhà nước về quốc tịch.

Quản lý nhà nước về hộ tịch. Vai trò của quản lý nhà nước về quốc tịch, hộ tịch. Chủ thể của quản lý nhà nước về quốc tịch, hộ tịch. Nội dung của quản lý nhà nước về quốc tịch, hộ tịch.

Một số vấn đề về người dân di cư tự do từ Camphuchia về Việt Nam và các quy định của pháp luật về quốc tịch, hộ tịch. Một số vấn đề người di dân tự do ………………………………. Quy định của pháp luật về quốc tịch, hộ tịch đối với người dân di cư tự do từ Camphuchia về Việt Nam ………………………………………. 19 Tiểu kết chương 1 ……………………………………………………….

QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VÀ THỰC TRẠNG VỀ QUỐC TỊCH, HỘ TỊCH ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN DI CƯ TỰ DO TỪCAMPUCHIA VỀ VIỆT NAM ………………………………………………………………. Thực trạng về quốc tịch, hộ tịch đối với người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam…………………………………………………… 23 2. Tình hình chung về người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam thời gian qua. Thực trạng quản lý hộ tịch đối với người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam.

Thực trạng tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quốc tịch, hộ tịch. Thực trạng tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quốc tịch, hộ tịch cho các đối tượng liên quan. Thực trạng tuyên truyền, phổ biến pháp luật về quốc tịch, hộ tịch cho người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam ở các tỉnh phía Nam và Bình Phước. Nguyên nhân của những hạn chế, thiếu sót trong thực hiện quản lý quốc tịch, hộ tịch đối với người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam …41 2.

Hạn chế, thiếu sót. 44 Tiểu kết chương 2…. GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG, HIỆU QUẢ TRONG QUẢN LÝ QUỐC TỊCH, HỘ TỊCH ĐỐI VỚI NGƯỜI DÂN DI CƯ TỰ DO TỪ CAMPUCHIA VỀ VIỆT NAM. Một số yêu cầu nâng cao hiệu quả trong quản lý quốc tịch, hộ tịch đối với người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam.

Xây dựng các Đề án, tiểu Đề án thực hiện có hiệu quả các chính sách cho người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam theo từng giai đoạn. Cần có những quy định thống nhất về cách giải quyết, phương pháp quản lý hành chính cụ thể đối với người di dân tự do, tránh trường hợp họ về ở Việt Nam từ trước năm 2000 đến nay vẫn chưa có bất kỳ loại giấy tờ hộ tịch gì. Đề nghị phải có quy định tạm thời xử lý riêng về quốc tịch, hộ khẩu, thường trú, tạm trú cho từng nhóm đối tượng di dân tự do để xác định, phân loại theo thời gian, thực hiện tốt việc quản lý hộ tịch, hộ khẩu đối với dân di cư tự do. Tăng cường công tác phổ biến, tuyên truyền chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cho người dân nói chung, các đối tượng di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam nói riêng.

Huy động và sử dụng minh bạch, hiệu quả các nguồn lực xã hội hóa từ công tác vận động đóng góp kinh phí từ các tổ chức, cá nhân …… 480 3. Sửa đổi, bổ sung, ban hành mới những văn bản quy phạm pháp luật liên quan đến vấn đề quốc tịch, hộ tịch đối với người không quốc tịch; người dân di cư tự do từ Campuchia về Việt Nam. Đề nghị sửa đổi quy định về rút ngắn thời gian được cấp thẻ thường trú cho các đối tượng không có quốc tịch. Đề nghị sửa quy định về văn bản thỏa thuận của cha, mẹ trong trường hợp con chưa thành niên nhập quốc tịch và làm giấy khai sinh khi trẻ có cha mẹ là người Việt Nam di dân tự do từ Campuchia về Việt Nam.

Quy định thống nhất, cụ thể để xác định người “không quốc tịch”, “người chưa xác định quốc tịch” hoặc “người Việt Nam định cư ở nước ngoài” để xác định thẩm quyền quản lý về hộ tịch thuộc UBND cấp huyện hay cấp xã. Đề nghị phải có quy định tạm thời xử lý riêng về quốc tịch, hộ khẩu, thường trú, tạm trú cho từng nhóm đối tượng di dân tự do để xác định, phân loại theo thời gian, thực hiện tốt việc quản lý hộ tịch, hộ khẩu đối với dân di cư tự do …………………………………………………………. 555 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO ……………………………….ERROR! BOOKMARK NOT DEFINED.7 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT HĐND : Hội đồng nhân dân UBND : Ủy ban nhân dân XHCN : Xã hội chủ nghĩa BL : Bộ luật TTg : Thủ tướng QĐ : Quyết định DANH MỤC CÁC BẢNG BIỂU 1. Bảng thống kê số hộ dân di cư tự do từ Camphuchia về Việt Nam cần đăng ký Quốc tịch, hộ tịch ở Bình Phước………………….

Trang 28 1 PHẦN MỞ ĐẦU 1. Lý do chọn đề tài Con người từ khi sinh ra cho đến lúc chết đi thường gắn tư cách công dân của mình đối với một quốc gia cụ thể. Một trong những vấn đề đầu tiên thể hiện tư cách công dân đó là quốc tịch. Quyền được có quốc tịch là một quyền rất quan trọng của con người.

Một khi đã được công nhận có quốc tịch của một quốc gia nào đó, nghĩa là người ấy có những quyền và nghĩa vụ liên quan. Quốc tịch vừa mang tính chính trị vừa mang tính pháp lý, là sự quan hệ hai chiều giữa cá nhân và nhà nước; giữa hai chủ thể này sẽ phát sinh quyền và nghĩa vụ qua lại với nhau. Ở mỗi quốc gia, trong từng thời điểm khác nhau có những quy định không giống nhau về quốc tịch. Nguồn luật quốc tế để các quốc gia cụ thể quy định về quốc tịch từ Tuyên ngôn nhân quyền năm 1948.

Điều 15 của Tuyên ngôn đã khẳng định quyền có quốc tịch của mỗi cá nhân và trách nhiệm cấp quốc tịch của mỗi quốc gia. Những vấn đề liên quan đến từ chối, tước bỏ, thay đổi quốc tịch của một cá nhân nào đó phải được hành động trong khuôn khổ quy định của pháp luật. Đối với Việt Nam, khi xây dựng các quy định của pháp luật về quốc tịch, đã nội luật hóa quy định của Tuyên ngôn nhân quyền năm 1948 thành từng điều luật cụ thể trong pháp luật quốc tịch, thể hiện mối quan hệ hai chiều giữa nhà nước Việt Nam với người mang quốc tịch Việt Nam. Quốc tịch, hộ tịch luôn có mối quan hệ khăng khít với nhau khi các hoạt động liên quan đến hộ tịch đều nằm trong phạm vi quốc tịch mà con người có được.

Hộ tịch là những sự kiện pháp lý cơ bản xác định tình trạng nhân thân của một người từ lúc sinh ra cho đến lúc chết đi. Đây là một đảm bảo mang tính pháp lý từ phía Nhà nước để tạo điều kiện cho công dân thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình, qua đó cũng thể hiện sự bảo hộ của nhà nước đối với các quyền của công dân về mọi mặt theo quy định của pháp luật. Văn bản luật cao nhất là Hiến pháp năm 2013 đã ghi nhận những quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân liên quan đến quốc tịch, hộ tịch, các quyền nhân thân, tài sản khác. Cụ thể hóa các quyền ấy có những điều luật quy định 2 trong Bộ Luật Dân sự năm 2015 và các văn bản luật liên quan.

Vấn đề người không quốc tịch không chỉ là vấn đề quan tâm của Việt Nam mà là vấn đề chung của toàn cầu.