Thừa kế thế vị theo pháp luật việt nam

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI NGUYỄN VIẾT GIANG THỪA KẾ THẾ VỊ THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM Ngành: Luật Kinh tế Mã số : 938.07 LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: PGS. Hà Thị Mai Hiên HÀ NỘI - 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận án này là công trình nghiên cứu khoa học nghiêm túc của riêng tôi. Các kết quả nghiên cứu nêu trong Luận án chưa được công bố trong bất kỳ công trình khoa học nào khác. Các số liệu và trích dẫn trong Luận án đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực.

TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Viết Giang MỤC LỤC MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÁC QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ THỪA KẾ THẾ VỊ. Tình hình nghiên cứu. Nhận xét về tình hình nghiên cứu.

Những vấn đề cần được tiếp tục nghiên cứu trong Luận án. 25 Kết luận Chương 1. MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÁP LUẬT THỪA KẾ VÀ THỪA KẾ THẾ VỊ. Một số vấn đề lý luận về pháp luật thừa kế.

Những vấn đề lý luận về thừa kế thế vị. Lịch sử ra đời quy định pháp luật về thừa kế thế vị. 70 Kết luận chương 2. THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VÀ THỰC TIỄN ÁP DỤNG PHÁP LUẬT VỀ THỪA KẾ THẾ VỊ Ở VIỆT NAM.

Thực trạng pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam hiện nay. Thực tiễn áp dụng các quy định về thừa kế thế vị ở Việt Nam hiện nay. 99 Kết luận chương 3. PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP LUẬT VỀ THỪA KẾ THẾ VỊ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY.

Phương hướng hoàn thiện pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam hiện nay. Giải pháp hoàn thiện pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam hiện nay. 132 Kết luận chương 4. 152 NHỮNG CÔNG TRÌNH ĐÃ CÔNG BỐ CỦA TÁC GIẢ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN.

154 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 155 BẢNG CHỮ CÁI VIẾT TẮT Chữ viết tắt Giải nghĩa tiếng Việt BLDS Bộ luật Dân sự Bộ luật Dân sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa BLDS 1995 Việt Nam năm 1995 Bộ luật Dân sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa BLDS 2005 Việt Nam năm 2005 Bộ luật Dân sự của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa BLDS 2015 Việt Nam năm 2015 KTTT Kinh tế thị trường XHCN Xã hội chủ nghĩa Nghị quyết số 48-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến NQ 48-NQ/TW lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật Việt Nam đến năm 2010, định hướng đến năm 2020 Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị về Chiến NQ 49-NQ/TW lược cải cách tư pháp đến năm 2020 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu Thừa kế là sự dịch chuyển tài sản của người chết sang cho những người còn sống. Để giải quyết và hạn chế những tranh chấp phát sinh trong quá trình dịch chuyển tài sản của người chết sang cho những người còn sống thì mỗi quốc gia đều có những quy định pháp luật về thừa kế để điều chỉnh vấn đề này.

Ở Việt Nam, pháp luật thừa kế được hình thành từ rất sớm và ngày càng được xây dựng, hoàn thiện, phù hợp với từng giai đoạn lịch sử phát triển của đất nước. Theo pháp luật Việt nam hiện hành, quyền thừa kế là một trong những quyền cơ bản của công dân được pháp luật ghi nhận và bảo vệ, được Hiến pháp năm 2013 ghi nhận “Quyền sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ”1; các quy định pháp luật về thừa kế hiện nay được quy định một cách khá đầy đủ tại Bộ luật dân sự năm 2015 (BLDS 2015). Đây là là kết quả của quá trình pháp điển hóa những quy định pháp luật về thừa kế để hoàn thiện các quy định này, bảo vệ quyền lợi của những người thừa kế một cách hiệu quả nhất. Theo đó, thừa kế có hai hình thức là thừa kế theo di chúc và thừa kế theo pháp luật.

Thừa kế thế vị là một trường hợp phát sinh từ thừa kế theo pháp luật, phát sinh trong trường hợp con, cháu của người thừa kế thế vào vị trí của người thừa kế để hưởng di sản do người chết để lại. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế hiện nay với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0, số lượng và giá trị tài sản của cá nhân ngày càng lớn và đa dạng về hình thức thì cũng nảy sinh nhiều dạng tranh chấp về thừa kế di sản do người chết để lại, trong đó có các vụ án liên quan đến thừa kế thế vị. Tuy nhiên, trong thực tiễn giải quyết các vụ án liên quan đến thừa kế thế vị của Toà án nhân dân các cấp thì việc giải quyết các vụ án này hiện vẫn gặp nhiều khó khăn và không phải vụ án nào Tòa án cũng có thể giải quyết được "thấu tình đạt lý". Sở dĩ còn tồn tại những vấn đề này là do vẫn tồn tại nhiều vướng mắc, bất cập về cả lý luận và 1 Khoản 2 Điều 32 Hiến pháp 2013 1 thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật về thừa kế thế vị.

Do đó, việc nghiên cứu những vấn đề lý luận, thực trạng các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam hiện nay, từ đó đưa ra phương hướng và giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam trong thời gian tới là rất cần thiết. Xuất phát từ lý do trên, nghiên cứu sinh lựa chọn đề tài “Thừa kế thế vị theo pháp luật Việt Nam” để triển khai nghiên cứu và làm luận án tiến sĩ luật học với mong muốn làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về thừa kế thế vị, phân tích và đánh giá các quy định về thừa kế thế vị theo pháp luật Việt Nam từ trước đến nay, thực tiễn áp dụng các quy định pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam hiện nay, trên cơ sở đó đề xuất phương hướng và giải pháp nhằm hoàn thiện các quy định pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam. Mục đích, nhiệm vụ nghiên cứu của luận án: 2. Mục đích nghiên cứu của luận án: Mục đích nghiên cứu của luận án là làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về thừa kế thế vị; đánh giá các quy định về thừa kế thế vị theo pháp luật Việt Nam từ trước đến nay; chỉ ra thực trạng các quy định pháp luật về thừa kế thế vị và thực tiễn áp dụng các quy định này ở Việt Nam hiện nay, từ đó đề xuất phương hướng và giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam.

Nhiệm vụ nghiên cứu của luận án: Luận án tập trung vào các nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể sau: - Nghiên cứu, phân tích và làm rõ những vấn đề lý luận về thừa kế thế vị; - Nghiên cứu, phân tích các quy định pháp luật về thừa kế thế vị trong các văn bản pháp luật của Việt Nam từ trước đến nay, có so sánh với quy định pháp luật về thừa kế thế vị của một số quốc gia trên thế giới; - Phân tích, đánh giá thực trạng pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam hiện nay; 2 - Chỉ ra những khó khăn, bất cấp trong việc áp dụng các quy định pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam hiện nay. - Đề xuất phương hướng, giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về thừa kế thế vị ở Việt Nam hiện nay. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án: 3. Đối tượng nghiên cứu Đối tượng nghiên cứu của luận án là các quan điểm lý luận về thừa kế thế vị, nội dung các quy định pháp luật có liên quan đến thừa kế thế vị được ghi nhận trong BLDS 2015 và các văn bản pháp luật khác có liên quan.

Ngoài ra, luận án cũng nghiên cứu một số quy định pháp luật về thừa kế trong các văn bản pháp luật của Việt Nam từ trước khi có BLDS 2015 và quy định pháp luật về thừa kế thế vị của một số quốc gia trên thế giới. Phạm vi nghiên cứu Luận án tập trung nghiên cứu những đề về lý luận, nội dung các quy định pháp luật liên quan đến vấn đề thừa kế thế vị ở Việt Nam thông qua các văn bản pháp luật từ trước đến nay, đặc biệt là các quy định về thừa kế thế vị theo quy định của BLDS 1995, BLDS 2005, BLDS 2015; thực trạng áp dụng các quy định pháp luật; những vướng mắc, bất cập trong việc áp dụng các quy định về thừa kế thế vị ở Việt nam hiện nay, từ đó đưa ra phương hướng và giải pháp hoàn thiện các quy định pháp luật về vấn đề này ở Việt Nam. Ngoài ra, quá trình nghiên cứu thì luận án có phân tích, so sánh quy định pháp luật về thừa kế thế vị Việt Nam với quy định pháp luật của một số quốc gia trên thế giới về vấn đề này. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu của luận án: 4.

Phương pháp luận: Luận án được nghiên cứu dựa trên cơ sở phương pháp luận duy vật lịch sử, duy vật biện chứng của chủ nghĩa Mác-Lênin; tư tưởng Hồ Chí Minh về nhà 3 nước và pháp luật; quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cải cách tư pháp, xây dựng nhà nước pháp quyền XHCN, sở hữu, thừa kế. Bên cạnh đó, luận án cũng tiếp thu các tư tưởng pháp lý và tham khảo quy định của pháp luật một số nước trên thế giới về thừa kế thế vị. Phương pháp nghiên cứu: Luận án sử dụng nhiều phương pháp nghiên cứu để phù hợp cho từng chương trong luận án, cụ thể: Chương 1: Sử dụng phương pháp phân tích, phương pháp tổng hợp, phương pháp so sánh, phương pháp quy nạp để khái quát các vấn đề liên quan đến đề tài đã được nghiên cứu trong các công trình khoa học đã công bố để tìm ra những nội dung có giá trị, cần kế thừa và cần được tiếp tục nghiên cứu trong luận án. Chương 2: Sử dụng phương pháp phân tích, phương pháp diễn dịch, phương pháp tổng hợp để làm rõ các vấn đề lý luận về thừa kế thế vị.

Ngoài ra, Nhiên cứu sinh có sử dụng phương pháp lịch sử để nêu tóm tắt lịch sử ra đời các quy định pháp luật về thừa kế thế vị.