Luận án tiến sĩ về thủ tục giải quyết khiếu nại thi hành án dân sự - Nghiên cứu thực tiễn tỉnh Hòa Bình

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI PHẠM THỊ TUYẾN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TỪ THỰC TIỄN TỈNH HÒA BÌNH LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HIẾN PHÁP VÀ LUẬT HÀNH CHÍNH HÀ NỘI, 2020 luan an VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI PHẠM THỊ TUYẾN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TỪ THỰC TIỄN TỈNH HÒA BÌNH Ngành: Luật Hiến pháp và Luật Hành chính Mã số: 8 38 01 02 NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC TS. TRẦN THỊ LÂM THI HÀ NỘI, 2020 luan an LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi và được sự hướng dẫn khoa học của TS. Trần Thị Lâm Thi. Các số liệu trích dẫn trong luận văn dựa trên số liệu bảo đảm độ tin cậy, chính xác và trung thực.

Nội dung nghiên cứu, kết quả trong luận văn chưa từng được công bố dưới bất kỳ hình thức nào. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. Tác giả luận văn Phạm Thị Tuyến luan an MỤC LỤC MỞ ĐẦU. 1 Chương 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ PHÁP LUẬT VỀ THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ.

Khái niệm, đặc điểm và vai trò của thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự. Quy định pháp luật về thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự. Các yếu tố tác động đến việc thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự. 30 Chương 2: THỰC TIỄN THỰC HIỆN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TẠI TỈNH HÒA BÌNH.

Đặc điểm địa bàn và tình hình giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình. Thực trạng áp dụng thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình. 39 Chương 3: QUAN ĐIỂM VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ THỰC HIỆN THỦ TỤC GIẢI QUYẾT KHIẾU NẠI TRONG THI HÀNH ÁN DÂN SỰ TỪ THỰC TIỄN TỈNH HÒA BÌNH. Các quan điểm nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự.

Giải pháp nâng cao hiệu quả thực hiện thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành dân sự từ thực tiễn tỉnh Hòa Bình. 73 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 75 luan an DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Bảng tổng hợp kết quả thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình từ năm 2015 đến năm 2019 .2: Bảng tổng hợp kết quả giải quyết đơn khiếu nại trong thi hành án dân sự tại tỉnh Hòa Bình từ năm 2015 đến năm 2019 .3: Bảng tổng hợp kết quả giải quyết đơn khiếu nại trong thi hành án dân sự của cả nước từ năm 2015 đến năm 2019. 38 luan an MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Hoạt động thi hành án dân sự (THADS) là một trong những hoạt động quan trọng nhằm khôi phục và bảo vệ các quan hệ xã hội bị xâm phạm. Do đó, thi hành dứt điểm các Bản án, Quyết định đã có hiệu lực pháp luật hoặc chưa có hiệu lực pháp luật nhưng được thi hành ngay trên thực tế có một ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong việc bảo đảm trật tự, an toàn xã hội. Để đảm bảo hiệu lực của Bản án, Quyết định trong những năm qua Đảng và Nhà nước ta đã quan tâm ban hành nhiều chủ trương, chính sách và pháp luật, cũng như hỗ trợ và tạo mọi điều kiện thuận lợi cho công tác THADS. Do đó nhiều Bản án, Quyết định của Tòa án đã được thi hành dứt điểm, đảm bảo được quyền, lợi ích hợp pháp của Nhà nước, của cơ quan, tổ chức và các cá nhân góp phần vào việc ổn định tình hình an ninh chính trị, tạo tiền đề cho sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tuy nhiên, công tác THADS là công tác phức tạp, liên quan đến nhiều lĩnh vực khác nhau trong đời sống xã hội, trực tiếp ảnh hưởng đến quyền, lợi ích của các bên đương sự và những người có liên quan. Việc tổ chức thi hành Bản án, Quyết định của Tòa án sẽ làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm dứt quyền và nghĩa vụ về tiền, tài sản và nhân thân của các bên đương sự. Do tính chất công việc phức tạp như vậy cho nên khiếu nại trong THADS là điều khó tránh khỏi. Khiếu nại nói chung và khiếu nại trong THADS nói riêng là quyền cơ bản của công dân, là công cụ pháp lý để công dân bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình khi bị xâm phạm, là biểu hiện của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa.

Khiếu nại trong thi hành án dân sự là kênh thông tin khách quan phản ánh việc thực thi quyền lực của bộ máy nhà nước, phản ánh tình hình thực hiện công vụ của cán bộ, công chức trong hệ thống THADS. Do đó thủ tục giải quyết khiếu nại không những có vai trò quan trọng trong quản lý nhà nước mà còn thể hiện mối quan hệ giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Thông 1 luan an qua công tác giải quyết khiếu nại, Đảng và Nhà nước kiểm tra tính đúng đắn, sự phù hợp của đường lối, chính sách, pháp luật do mình ban hành, từ đó có cơ sở thực tiễn để hoàn thiện sự lãnh đạo của Đảng và hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước. Thi hành án dân sự trên địa bàn tỉnh Hòa Bình trong những năm qua đã có những bước chuyển biến căn bản, kết quả thi hành án đạt tỉ lệ cao về việc và tiền, tỉ lệ án tồn động giảm đáng kể, kết quả thi hành án năm sau luôn cao hơn năm trước.

Tuy nhiên công tác THADS không phải lúc nào cũng đảm bảo được quyền và lợi ích hợp pháp của đương sự, quá trình tổ chức thi hành án nhiều lúc còn chậm trễ, kéo dài làm ảnh hưởng đến lợi ích của đương sự, người có quyền lợi và nghĩa vụ liên quan dẩn đến tình trạng khiếu nại về THADS xảy ra. Tại tỉnh Hòa Bình, từ năm 2015 đến năm 2019 số vụ việc thi hành án dân sự có đơn khiếu nại là 27 việc chiếm 1% so với tổng số việc thi hành án; đã giải quyết đạt 96%. Để đạt được kết quả đó có đóng góp quan trọng trong việc tuân thủ các thủ tục trong quá trình giải quyết khiếu nại trong THADS. Tuy nhiên, quá trình giải quyết khiếu nại trong THADS trên địa bàn tỉnh Hòa Bình cũng đã nảy sinh một số bất cập như việc phân loại, thu lý đơn còn sai sót, chậm thụ lý hoặc không thụ lý đối với đơn khiếu nại được tiếp nhận hợp lệ; các cơ quan thi hành án dân sự chưa tổ chức đối thoại với người khiếu nại để làm rõ nội dung khiếu nại; nhiều cơ quan THADS chưa thực hiện việc công khai quyết định giải quyết khiếu nại.

Điều đó đã tác động ảnh hưởng đến chất lượng, hiệu quả công tác THADS. Trước tình hình đó đòi hỏi cần có sự quan tâm hơn nữa về vấn đề thủ tục giải quyết khiếu nại nhằm nâng cao hiệu quả giải quyết khiếu nại trong THADS tại tỉnh Hòa Bình. Bên cạnh đó, các quy định của pháp luật về thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự còn bất cập như chưa quy định về quy trình xác minh, đối thoại, trưng cầu giám định, chưa quy định trình tự, thủ tục giải quyết khiếu nại khi đương sự khiếu nại văn bản, hành vi của người có thẩm 2 luan an quyền giải quyết khiếu nại trong quá trình giải quyết khiếu nại. Xuất phát từ vai trò quan trọng của thủ tục giải quyết khiếu nại trong THADS, từ những bất cập trong các quy định của pháp luật về vấn đề này cũng như thực tiễn áp dụng cho thấy việc nghiên cứu đề tài: “Thủ tục giải quyết khiếu nại trong thi hành án dân sự từ thực tiễn tỉnh Hòa Bình” làm luận văn thạc sĩ là rất cần thiết, vừa có ý nghĩa lý luận, vừa có ý nghĩa thực tiễn đối với công tác THADS tỉnh Hòa Bình nói riêng và cả nước nói chung.

Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài Trong những năm gần đây, trước những đòi hỏi khách quan của công tác THADS, đã có nhiều đề tài, công trình khoa học nghiên cứu về các khía cạnh lý luận và thực tiễn liên quan đến vấn đề thủ tục giải quyết khiếu nại trong THADS. Có thể nêu một số công trình nghiên cứu điển hình sau: * Các công trình nghiên cứu về Thi hành án dân sự: - Học viện Tư pháp (2010), Giáo trình kỹ năng thi hành án dân sự, NXB Thống kê, Hà Nội. - Nguyễn Thanh Thủy (2008), Hoàn thiện pháp luật về thi hành án dân sự ở Việt Nam hiện nay, Luận án Tiến sĩ Luật học tại Học viện Chính trị - Hành chính quốc gia Hồ Chí Minh. - Hoàng Thế Anh (2013), Giám sát thi hành án dân sự, Luận án Tiến sĩ Luật học tại Đại học Quốc gia Hà Nội.

- Lê Thị Tuyết Thanh (2015), Kiểm sát thi hành án dân sự từ thực tiễn thành phố Hải Phòng, Luận văn Thạc sỹ Luật học, Học viện Khoa học xã hội, Hà Nội. - Nguyễn Văn Công (2012), Thực trạng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả thi hành án dân sự ở tỉnh Bắc Giang, Luận văn Thạc sỹ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội. - Phan Huy Hiếu (2012), Biện pháp bảo đảm thi hành án dân sự, Luận văn Thạc sỹ Luật học, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội. 3 luan an - Nguyễn Thanh Mai (2013), Các biện pháp cưỡng chế thi hành nghĩa vụ trả tiền, Luận văn Thạc sỹ Luật học, Đại học Luật Hà Nội, Hà Nội.

- Đỗ Đức Thuận (2017), Bảo đảm quyền của đương sự trong hoạt động thi hành án dân sự từ thực tiễn tỉnh Hòa Bình, Luận văn Thạc sĩ. - Hồ Xuân Chính (2011), Một số vấn đề về kê biên góp vốn theo Luật Thi hành án dân sự năm 2008, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số 5/2011, tr 53-59. - Hồ Xuân Chính (2011), Vài suy nghĩ về thời hạn áp dụng biện pháp bảo đảm thi hành án, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số 7/2011, tr 30-32. - Lê Thị Lệ Duyên (2012), Bàn về quan hệ phối hợp giữa cơ quan thi hành án với các cơ quan hữu quan trong thi hành án dân sự, Tạp chí Dân chủ và Pháp luật, số 10/2012, tr 28-30.