Luận án ThS: Thỏa ước lao động tập thể - So sánh pháp luật lao động VN và Thụy Điển

HOÀNG THỊ MINH THỎA ƯỚC LAO ĐỘNG TẬP THẺ NGHIÊN CỨU SO SÁNH GIỮA PHÁP LUẬT LAO ĐỘNG VIỆT NAM VA THUY DIEN Chuyên ngành: Luật Quốc tế và So sánh Mã số: 62 38 60 01 LUẬN ÁN TIEN SĨ LUẬT HOC Người hướng dẫn khoa học: GS. Birgitta Nystrom PGS. Dao Thi Hang HA NOI-2011 LỜI CẢM ƠN Nghiên cứu của tôi là kết quả của một quá trình trong đó có sự đóng góp của nhiều người. Trước tiên, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Giáo sư hướng dẫn phía Thụy Điển, Giáo sư Birgitta Nystrom, vé sự hướng dẫn, tư vấn và những hỗ trợ tận tâm của cô.

Là sinh viên của cô từ năm 2002, tôi đã liên tục nhận được những ích lợi to lớn từ quá trình hướng dẫn đó. Tôi đã rất may mắn có cơ hội học tập từ cô không chỉ kiến thức pháp luật mà còn cả phong cách làm việc khoa học. Nghiên cứu này sẽ không hình thành nếu không có định hướng ban đầu của cô. Tôi đã không hiểu thỏa ước tập thể thật quan trọng đối với thị trường lao động cho đến khi tôi bắt đầu đi sâu hơn vào nghiên cứu.

Đề giúp tôi phát triển luận án và đạt được những hiểu biết cần thiết, cô đã dành rất nhiều thời gian đọc bản thảo, góp ý và thảo luận về nội dung luận án. Cô luôn ở bên tôi, động viên tôi rất nhiều và tạo cảm hứng cho tôi làm việc từ khi khởi đầu cho đến những tháng ngày cuối của quá trình nghiên cứu. Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc tới Giáo sư hướng dẫn phía Việt Nam, Giáo sư Dao Thị Hang, người đã cho tôi rất nhiều gợi ý và hướng dẫn, đóng góp rất lớn cho nghiên cứu của tôi. Là đồng nghiệp của cô tại Đại học Luật Hà Nội, tôi có được cơ hội tốt dé gặp gỡ, thảo luận các vấn đề khác nhau trong lĩnh vực pháp luật lao động cũng như nhận được sự động viên của cô cùng các thông tin hữu ích về thị trường lao động.

Cô đã cho tôi nhiều ý kiến chuyên môn dé hoàn thiện luận án. Cô đã luôn luôn ở bên tôi dé thảo luận về bat kỳ van đề gì liên quan đến nội dung luận án và dành cho tôi sự hỗ trợ tối đa trong tất cả các hoạt động liên quan đến việc nghiên cứu, tạo điều kiện thuận lợi nhất cho tôi. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Giáo sư Christina Moell và Giáo sư Bengt Lundell, những người luôn luôn theo sát và dành cho các sinh viên Việt Nam sự hỗ trợ tận tâm, giúp chúng tôi xử lý tất cả những khó khăn trong quá trình nghiên cứu. Sau mỗi cuộc hội thảo được tô chức để đánh giá tiến độ hoàn thành nghiên cứu, tôi nhận được nhiều ý kiến đóng góp sắc sao, khách quan, day tính xây dựng từ các thành viên của Hội đồng đánh giá luận án.

Tôi muốn gửi lời cảm ơn đặc biệt đến Giáo sư Bengt Lundell, Giáo su Per Ole Traskman, Giao su Michael Bogdan, Tién si Nguyễn Thị Kim Phung, Giáo sư Nguyễn Viết Tý và Giáo sư Nguyễn Hữu Chí. Y kiến của họ đã giúp tôi rất nhiều trong việc phát triển và cải thiện luận án. Tôi mang ơn nhiều giáo sư và các đồng nghiệp tại Đại học Lund, Trường Luật - Đại học Suffolk, Viện Max Planck và Văn phòng Hoà giải Quốc gia Thụy Điển. Tôi đặc biệt biết ơn Giáo sư Reinhold Fahlbeck, Giáo sư Hans-Heinrich Vogel, Giáo sư Holger Knudsen, Giáo su Wolfgang Daeubler, Giáo sư Lars Goran Malmberg, Giáo su Hans Henrik Lidgard, Giáo su Johann Mulder, Tién si Mia Ronnmar, Niklas Selberg và ông Kurt Eriksson, về sự giúp đỡ, chỉ dẫn có giá trị, những tài liệu hữu ích và sự động viên khuyến khích của họ đã dành cho tôi.

Ngoài ra, tôi muốn nhân cơ hội này xin chân thành cám ơn các nhân viên của thư viện, các trợ lý cua Khoa Luật đã cung cấp cho tôi những điều kiện và hỗ trợ kỹ thuật cần thiết cho việc nghiên cứu. Tôi mang ơn các đồng nghiệp của tôi tại Đại học Luật Hà Nội, đặc biệt là trong Bộ môn Luật Lao động, những người đã hỗ trợ tôi băng việc đảm nhiệm thêm nhiệm vụ giảng dạy, dành cho tôi thời gian quý báu dé làm nghiên cứu. Tôi cũng xin cảm ơn các tô chức hữu quan bao gồm Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội, Văn phòng ILO tại Hà Nội, Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam và Tòa án Nhân dân Tối cao cũng như các trung tâm nghiên cứu và các doanh nghiệp tại Việt Nam đã cung cấp thông tin và đữ liệu cho luận án. Tôi xin dành lời cảm ơn nồng ấm đến Giáo Sư Phạm Hữu Nghị, Giáo sư Phạm Công Trứ, Tiến sĩ Lưu Bình Nhưỡng, Tiến sỹ Đỗ Ngân Bình, ông Nguyễn Việt Thung, ông Đào Văn Thư về việc đã cung cấp tài liệu, đã thảo luận hoặc cho ý kiến về các vấn đề liên quan đến việc nghiên cứu.

Tôi cũng xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc của mình đến người bạn thân thiết, Harry Larsen Rice, về sự giúp đỡ to lớn của ông trong việc tôi học tiếng Anh và tìm kiếm tài liệu. Ong đã luôn ở bên dé giải thích cho tôi hiểu y nghĩa của những cum từ Latin, thành ngữ tiếng Anh và các cách diễn tả ngôn ngữ đặc biệt trong những tài liệu mà tôi đã xử lý cũng như giúp tôi dịch các đoạn văn tiếng Pháp hay tiếng Đức khi cần thiết. Ông cũng dành cho tôi những động viên kịp thời, sự sẻ chia sâu sắc và những lời tư vấn có giá trị về cách xử lý những khó khăn trong quá trình nghiên cứu. Tôi xin cam ơn Quỹ Sida đã tai trợ cho nghiên cứu của tôi với tư cách là một phần của dự án "Tang cường Dao tạo luật tai Việt Nam".

Tôi xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Ban Quản lý dự án và những người giúp tổ chức việc nghiên cứu, cung cấp đủ điều kiện cần thiết để chúng tôi hoàn thành nhiệm vụ. Lời cảm ơn đặc biệt xin được chuyên tới Giáo su Bengt Lundell, Tiến sĩ Nguyễn Quốc Hoàn, Tiến sĩ Nguyễn Văn Quang, chị Cù Thuỳ Trang và cô Nguyễn Thu Thủy. Tôi cũng biết ơn ông Philip Horowitz, người đã giúp tôi soát ngôn ngữ toàn bộ luận án và gợi ý về những chỉnh sửa cần thiết. Cuối cùng, tôi xin bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc nhất đến cha mẹ, anh chị em và con trai tôi về sự hỗ trợ và tình yêu thương không giới hạn của họ.

Tôi đã có điều kiện thuận lợi nhất cho công việc, tôi có được đầy đủ năng lượng dé làm việc chính là vì tôi có họ bên tôi. Tôi rất biết ơn nêu nhận được những ý kiến đóng góp thêm cho nghiên cứu này. Dia chỉ thư của tôi là minhminhdhl@yahoo. Hà Nội, tháng 4 năm 2011.

Hoàng Thị Minh Mục lục MG ÌụŒ se.eeeczeeeeeanereecreererennennrriie aint neni ki0VtGi001108500040á586 i ee vi Cherri "1: Giới BAG mrsesnnnsrrrnernnnnnmnnnnnntrtnornnnpngttnnesnutte tirmipktrgnuarknaing ii 1. CO’ sở của luận án. Tình hình nghiên cứu đề tài. Mục tiêu và phạm vỉ nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu, tài liệu sử dụng. Kết cấu luận án. - ---L E2 21111111 25123113 1112111 11 11 1111 11 8111 1x Hy 11 Chương 2: Những van đề lý luận cơ bản về thoả ước tập thé. Khái niệm thoả ước tập thễ.

Mối quan hệ giữa thoả ước tập thể và một số công cụ pháp lý điều tiết thị trường lao động. Thoa ước tập thé và pháp luật lao động quốc tế. Thoả ước tập thé và pháp luật lao động quốc gia. Thoả ước tập thé và pháp luật quan hệ lao động ca nhân.

Thoả ước tập thé và pháp luật quan hệ lao động tập thẻ. Thoả ước tập thé và hợp đồng lao động. Thoả ước tập thé và nội quy lao động. Thoả ước tập thé và thoả thuận doanh nghiệp.

Thoả ước tập thé và tập quán doanh nghiệp. Các đặc trưng của thoả ước tập thé. Bản chất của thoả ước tập thễ. Tính hợp đồng.

----- -- 1 S11 1 3111 H1 5111 HH TH HT HH 33 VX VN n9) 0. Vai trò của thoả ước tập thễ. Thoả ước tập thể là một công cụ pháp lý thực hiện pháp luật lao động quốc tế và pháp luật lao động quốc gia. Thoả ước tập thé cân đối lợi ích của các bên và ôn định quan hệ 0.

Thoả ước tập thể tạo môi trường cạnh tranh bình đẳng cho doanh 2. Thoả ước tập thé tăng cường kỷ luật lao động, hỗ trợ sản xuất. Hình thức của thoả ước tập thễ. Hình thức văn bản.

-- CT0 SH SH TH HH TK kh ky 45 2. Hình thức lời nói .---- Q12 HH Hs TH n ng nh TT ng khe, 47 2. Hình thức ngầm định. - 2 2 S21 SE 3E 11 1 E1 2E nynryưệt 48 2.

Nội dung của thoả ước tập thé. Thời giờ làm việc- nghỉ ngơïi. An toàn và vệ sinh lao động. Bảo hiểm xã hội và phúc lợïi.

Sự hợp tac giữa công đoàn và doanh nghiệp. Giải quyết tranh chấp. Điều khoản về phạm vi áp dụng và hiệu lực của thoả ước tập thé 57 2. Một SỐ VU Ý.

--- --- - E211 1 1 5111111 5111111 51 E111 H1 TT HT TH He 58 2. Hiệu lực của thoả ước tập thể. Bắt buộc hay không bắt buộc 2. Tính quy phạm (normative effecf).

Xung đột thoả ước tập thé. Thời han của thoả ước tập thé ooo. eee ects cceeeeseeesteeeeeeeeees 78 2. Phan loại thoả ước tập thêễ.

--- ccc cece E1 11 5115111 515111 1x xke 83 2. Thoả ước tập thể cấp quốc tế. Thoả ước tập thể cấp toàn cầu. Thoả ước tập thé cấp khu VỰC.-- -¿- S131 2E S5EEEEEEv re rrrres 93 2.

Thoả ước tập thể của quốc gia. Thoả ước tập thé cấp liên ngành. Thoda ước tập thé cấp ngành. Thoả ước tập thé cấp doanh nghiệp.

Vấn đề công nhận chủ thé thương lượng tập thễ. Điều kiện phát triển thương lượng tập thé và tình hình phát triển của thoả ước tập thé ở một số nền kinh tế thị trường lớn trên thế giới 115 Chương 3. Khái lược pháp luật về thoả ước tập thể. Pháp luật lao động quốc tế về thoả wo tập thé.

Giới thiệu chung về pháp luật lao động quốc tế. Khái niệm pháp luật lao động quốc tế. Sự ra đời của pháp luật lao động quốc tế. Mục tiêu của pháp luật lao động quốc tế.

Cac văn bản pháp lý quốc tế liên quan đến thoả ước tập thê. Các văn bản pháp lý mang tinh toàn CaU. Các văn bản của Liên Hợp QUOC. Các văn bản của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO).

Các văn bản pháp lý tầm Khu VUC .