Tăng cường quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng

LỜI CAM ĐOAN Tôi đã đọc và hiểu về các hành vi vi phạm sự trung thực trong học thuật. Tôi cam kết bằng danh dự cá nhân rằng nghiên cứu này do tôi tự thực hiện và không vi phạm yêu cầu về sự trung thực trong học thuật. Tôi xin cam đoan luận văn “Tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc đối với đầu tƣ xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng” của tôi là công trình nghiên cứu khoa học độc lập của riêng tôi. Các số liệu, kết quả trong luận văn là trung thực và có nguồn gốc rõ ràng.

Nếu nội dung nghiên cứu của tôi trùng lặp với bất kỳ công trình nghiên cứu nào đã công bố, tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm và tuân thủ kết luận đánh giá luận văn của Hội đồng khoa học. Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2016 Tác giả luận văn Hồ Ngọc Sơn LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập và nghiên cứu luận văn này, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, giúp đỡ nhiệt tình của các thầy, cô giáo, bạn bè, đồng nghiệp.Tôi xin bày tỏ sự cảm ơn chân thành đến Ban Giám hiệu trường Đại học Kinh tế quốc dân, Khoa Lý luận chính trị, Viện Đào tạo sau đại học đã tạo điều kiện tốt nhất để tôi được học tập, nghiên cứu và hoàn thành khóa học. Xin chân thành cảm ơn PGS.TS Trần Việt Tiến đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ tôi trong quá trình nghiên cứu và hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày 24 tháng 10 năm 2016 Tác giả luận văn Hồ Ngọc Sơn MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN MỤC LỤC DANH MỤC TƢ̀ VIẾT TẮT DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU TÓM TẮT LUẬN VĂN.

Error! Bookmark not defined. 1 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ KINH NGHIỆM VỀ QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN BẰNG VỐN NGÂN SÁCH NHÀ NƢỚC. Một số vấn đề về đầu tƣ xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nƣớc. Quan niệm về đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước.

Đặc điểm của đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước. Vai trò của đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước. Những vấn đề lý luận về quản lý nhà nƣớc đố i với đầ u tƣ xây dựng cơ bản bằ ng vốn ngân sách nhà nƣớc. Quan niệm, đối tượng quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước.

Nội dung quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước. Những nhân tố ảnh hưởng đến quản lý nhà nước trong tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước. Sự cần thiết quản lý nhà nước đối với đầu tư xây dựng cơ bản bằng vốn ngân sách nhà nước. Kinh nghiệm quản lý đầu tƣ xây dựng cơ bản của các nƣớc trên thế giới và bài học rút ra cho Bộ Xây dựng.

Kinh nghiệm quản lý đầu tư xây dựng cơ bản của các nước trên thế giới. Bài học rút ra cho Bộ Xây dựng. 47 CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC ĐỐI VỚI ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN CỦA BỘ XÂY DỰNG. Tổng quan về Bộ Xây dựng và tình hình thực hiện đầu tƣ xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng.

Tổng quan về Bộ Xây dựng. Tình hình thực hiện đầu tư xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng thời gian qua. Thực trạng quản lý nhà nƣớc đối với đầu tƣ xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng. Thực trạng quản lý nhà nước đối với xây dựng quy hoạch, kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản.

Thực trạng quản lý nhà nước đối với thẩm định, phê duyệt đầu tư xây dựng cơ bản. Thực trạng quản lý nhà nước đối với quá trình triển khai đầu tư xây dựng cơ bản. Thực trạng quản lý nhà nước đối với tiến độ, chất lượng đầu tư xây dựng cơ bản. Thực trạng quản lý nhà nước đối với chi phí, thanh toán, quyết toán hợp đồng, vốn đầu tư xây dựng cơ bản.

Đánh giá về quản lý nhà nƣớc đối với đầu tƣ xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng. Những thành tựu đạt được. Những tồn tại và nguyên nhân của những tồn tại. 77 CHƢƠNG 3: PHƢƠNG HƢỚNG VÀ GIẢI PHÁP TĂNG CƢỜNG QUẢN LÝ NHÀ NƢỚC VỀ ĐẦU TƢ XÂY DỰNG CƠ BẢN CỦA BỘ XÂY DỰNG.

Dự báo nhu cầu đầu tƣ xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng giai đoạn 2016 -2020. Phƣơng hƣớng tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc đối với đầu tƣ xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng. Một số giải pháp tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về đầu tƣ xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng. Tăng cường quản lý nhà nước đối với xây dựng quy hoạch, kế hoạch đầu tư đầu tư xây dựng cơ bản.

Tăng cường quản lý nhà nước đối với thẩm định, phê duyệt đầu tư xây dựng cơ bản. Tăng cường quản lý nhà nước đối với triển khai thực hiện đầu tư xây dựng cơ bản. Tăng cường quản lý nhà nước về tiến độ, chất lượng đầu tư xây dựng cơ bản. Tăng cường quản lý nhà nước đối với quản lý chi phí, thanh toán, quyết toán vốn đầu tư xây dựng cơ bản.

Nâng cao năng lực bô ̣ máy , chấ t lươ ̣ng đô ̣i ngũ cán bô ̣ quản lý nhà nước và sự phối hợp trong quản lý đối với đầu tư xây dựng cơ bản. Tăng cường thanh tra , kiể m tra, xử lý vi pha ̣m đầu tư xây dựng cơ bản. Tăng cường hoàn thiện hệ thống công cụ và cơ sở vật chất, khoa học kỹ thuật, công nghệ hiện đại, trong quản lý đối với đầu tư xây dựng cơ bản. Một số kiến nghị nhằm tăng cƣờng quản lý nhà nƣớc về đầu tƣ xây dựng cơ bản của Bộ Xây dựng.

120 DANH MỤC TÀ I LIỆU THAM KHẢO. 122 DANH MỤC TƢ̀ VIẾT TẮT XDCB Xây dựng cơ bản NSNN Ngân sách Nhà nước QLNN Quản lý Nhà nước QLDA Quản lý dự án BOT Viế t tắ t của cu ̣m từ tiế ng Anh : Built-Operation-Transfer: Xây dựng -Vận hành - Chuyển giao BT Viế t tắ t của cu ̣m từ tiế ng Anh: Built-Transfer: Xây dựng - Chuyển giao PPP Viế t tắ t của cụm từ tiếng Anh Public – Private – Partnership: Hợp tác Công – Tư OECD Tiế ng Anh : Organisation for Economic Co-operation and Development: Tổ chức Hợp tác và Phát triển kinh tế GPMB Giải phóng mặt bằng FDI tiếng Anh: Foreign Direct Investment: Đầu tư trực tiếp nước ngoài KSTK Khảo sát thiết kế GDP Tiế ng Anh: Gross Domestic Product: Tổ ng sản phẩ m quố c nô ̣i DANH MỤC SƠ ĐỒ, BẢNG BIỂU SƠ ĐỒ: Sơ đồ 2.1: Cơ cấu tổ chức của Bộ Xây dựng. 55 BẢNG BIỂU: Bảng 2.1: Tổng mức đầu tư xây dựng.2: Kế hoạch đầu tư xây dựng cơ bản thuộc ngân sách nhà nước .3: Dự àn lập để trình Bộ Xây dựng phê duyệt giai đoạn 2012-2015.4: Tổng hợp giá trị điều chỉnh chi phí đầu tư sau khi được thẩm định .5: Tổng hợp thực hiện đầu tư xây dựng của Bộ Xây dựng .6: Bảng tổng hợp điều chỉnh thiết kế sau khi được thẩm định .7: Số liệu giải ngân vốn đầu tư XDCB giai đoạn 2012-2015 .1: Dự kiến kế hoạch đầu tư trung hạn của Bộ Xây dựng giai đoạn 2016 – 2020 .2: Nhu cầu đầu tư trung hạn của Bộ Xây dựng giai đoạn 2016 – 2020. Tính cấp thiết của đề tài Đầu tư xây dựng cơ bản là một lĩnh vực quan trọng, có ảnh hưởng trực tiếp đến sự phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Trong nhiều năm qua, Nhà nước đã ban hành và tổ chức thực hiện nhiều văn bản quy phạm pháp luật nhằm thúc đẩy hoạt động đầu tư xây dựng, bảo đảm phát triển hệ thống kết cấu hạ tầng đáp ứng ngày càng tốt hơn yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Trên thực tế, cơ chế quản lý đầu tư xây dựng đã và đang phát huy hiệu quả tích cực trên nhiều mặt, thúc đẩy hoạt động đầu tư xây dựng ngày càng phát triển, hệ thống kết cấu hạ tầng, hạ tầng đô thị, đặc biệt là hạ tầng kỹ thuật đô thị ngày càng được hoàn thiện, góp phần to lớn vào sự nghiệp phát triển kinh tế - xã hội của đất nước. ĐTXDCB là hoạt động đầu tư nhằm tạo ra các công trình xây dựng theo mục đích của người đầu tư, là lĩnh vực sản xuất vật chất tạo ra các TSCĐ và tạo ra cơ sở vật chất kỹ thuật cho xã hội. ĐTXDCB là một hoạt động kinh tế.

Đầu tư xây dựng cơ bản của nhà nước có ý nghĩa quan trọng trong nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam. Trong những năm qua nhà nước đã giành hàng chục ngàn tỷ đồng mỗi năm cho đầu tư xây dựng cơ bản. Đầu tư xây dựng cơ bản của nhà nước chiếm tỷ trọng lớn và giữ vai trò quan trọng trong toàn bộ hoạt động đầu tư xây dựng cơ bản của nền kinh tế ở Việt Nam. Đầu tư xây dựng cơ bản của nhà nước đã tạo ra nhiều công trình, nhà máy, đường giao thông quan trọng, đưa lại nhiều lợi ích kinh tế xã hội thiết thực.

Tuy nhiên, nhìn chung hiệu quả đầu tư xây dựng cơ bản của nhà nước ở nước ta còn thấp thể hiện trên nhiều khía cạnh như: đầu tư sai, đầu tư khép kín, đầu tư dàn trải, thất thoát, lãng phí, tiêu cực, tham nhũng. 2 Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, cơ chế quản lý đầu tư xây dựng cơ bản hiện hành đang dần bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập: Tình trạng thiếu thống nhất, không đồng bộ giữa các quy định pháp luật về đầu tư xây dựng, nhiều quy định không hợp lý, phân cấp quản lý chưa khoa học, tổ chức thực hiện, bảo đảm quy hoạch hiệu quả thấp, kỷ luật, kỷ cương chưa được thực hiện nghiêm túc, thiếu nhiều cơ chế hữu hiệu nhằm thu hút và sử dụng hiệu quả các nguồn lực của xã hội cho hoạt động đầu tư xây dựng. Những hạn chế, bất cập này đã và đang gây trở ngại cho việc thúc đẩy cũng như quản lý của nhà nước đối với hoạt động đầu tư xây dựng. Sự bất cập, yếu kém về hệ thống kết cấu hạ tầng vẫn là một điểm nghẽn, cản trở không nhỏ sự phát triển kinh tế - xã hội.