Sự lệch chuẩn đạo đức công vụ ở một bộ phận cán bộ công chức trong điều kiện kin

HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH LÊ THỊ NAM AN SỰ LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ Ở MỘT BỘ PHẬN CÁN BỘ, CÔNG CHỨC TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ HÀ NỘI - 2022 HỌC VIỆN CHÍNH TRỊ QUỐC GIA HỒ CHÍ MINH LÊ THỊ NAM AN SỰ LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ Ở MỘT BỘ PHẬN CÁN BỘ, CÔNG CHỨC TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ NGÀNH: CHỦ NGHĨA DUY VẬT BIỆN CHỨNG VÀ CHỦ NGHĨA DUY VẬT LỊCH SỬ Mã số: 922 90 02 Người hướng dẫn khoa học: 1. TRẦN SỸ PHÁN 2. TRẦN SỸ DƯƠNG HÀ NỘI - 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận án là trung thực, có nguồn gốc rõ ràng và được trích dẫn đầy đủ theo quy định.

Tác giả luận án Lê Thị Nam An MỤC LỤC Trang MỞ ĐẦU 1 Chương 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI 6 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến công vụ, đạo đức công vụ, sự lệch chuẩn đạo đức công vụ 6 1. Các công trình nghiên cứu liên quan đến thực trạng lệch chuẩn đạo đức công vụ ở một bộ phận cán bộ, công chức trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay và giải pháp khắc phục 23 1. Giá trị khoa học của các công trình đã tổng quan có liên quan đến đề tài và những vấn đề luận án cần tiếp tục giải quyết 30 Chương 2: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ SỰ LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ Ở MỘT BỘ PHẬN CÁN BỘ, CÔNG CHỨC TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM 32 2.

Một số khái niệm cơ bản liên quan đến đề tài luận án 32 2. Sự lệch chuẩn đạo đức công vụ ở một bộ phận cán bộ, công chức Việt Nam trong điều kiện kinh tế thị trường - khái niệm, tiêu chí đánh giá 68 Chương 3: SỰ LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ Ở MỘT BỘ PHẬN CÁN BỘ, CÔNG CHỨC TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY - THỰC TRẠNG VÀ NGUYÊN NHÂN 76 3. Thực trạng lệch chuẩn đạo đức công vụ ở một bộ phận cán bộ, công chức trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay 76 3. Nguyên nhân của thực trạng sự lệch chuẩn đạo đức công vụ ở một bộ phận cán bộ, công chức hiện nay 100 Chương 4: MỘT SỐ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU KHẮC PHỤC SỰ LỆCH CHUẨN ĐẠO ĐỨC CÔNG VỤ Ở MỘT BỘ PHẬN CÁN BỘ, CÔNG CHỨC TRONG ĐIỀU KIỆN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY 114 4.

Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa nhằm khắc phục mặt trái của nền kinh tế thị trường tác động đến đạo dức công vụ 114 4. Đổi mới, nâng cao chất lượng, hiệu quả công tác cán bộ, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức ngang tầm nhiệm vụ 120 4. Nâng cao hiệu quả giáo dục chính trị, tư tưởng, đạo đức, lối sống cho cán bộ, công chức Việt Nam hiện nay 128 4. Nâng cao ý thức tự rèn luyện đạo đức công vụ của cán bộ, công chức 141 4.

Mở rộng dân chủ, phát huy vai trò của nhân dân, coi dư luận xã hội, truyền thông, báo chí là một kênh thông tin để ngăn ngừa, điều chỉnh, khắc phục lệch chuẩn đạo đức công vụ 148 KẾT LUẬN 149 DANH MỤC CÁC CÔNG TRÌNH NGHIÊN CỨU CỦA TÁC GIẢ ĐÃ CÔNG BỐ CÓ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN 151 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 152 DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT CB, CC : Cán bộ, công chức CMĐĐCV : Chuẩn mực đạo đức công vụ ĐĐCV : Đạo đức công vụ KTTT : Kinh tế thị trường 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Trong cấu trúc nhân cách của con người nói chung, người cán bộ, công chức (CB, CC) nói riêng, thành tố đạo đức đóng một vai trò hết sức quan trọng. Đạo đức được coi là “nền tảng”, là “hạt nhân”, là yếu tố “chưng cất” của nhân cách con người nói chung, người CB, CC nói riêng. Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nói rằng, người cách mạng phải có đạo đức cách mạng, không có đạo đức cách mạng thì dù tài giỏi mấy cũng không lãnh đạo được nhân dân.

Trung thành với những chỉ dẫn của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trong công tác cán bộ, Đảng ta coi trọng cả đức và tài, “trong đó đức là gốc”. Để đưa công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng lên tầm cao mới, gắn liền với xây dựng hệ thống chính trị trong sạch, vững mạnh, tại Hội nghị lần thứ tư Ban Chấp hành Trung ương khoá XIII, Đảng ta rất coi trọng việc “xây dựng Đảng về đạo đức, đề cao trách nhiệm nêu gương, ý thức tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu các cấp”. Bên cạnh đại đa số CB, CC có lập trường tư tưởng, bản lĩnh chính trị vững vàng, kiên định chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, kiên định mục tiêu, lý tưởng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, có tư duy đổi mới, có đạo đức, lối sống giản dị, gương mẫu, có ý thức tổ chức kỷ luật, luôn tu dưỡng, rèn luyện, trình độ, năng lực được nâng lên, phấn đấu, hoàn thành nhiệm vụ được giao v.v thì hiện vẫn còn không ít CB, CC làm việc thiếu tính chuyên nghiệp; ý thức tổ chức kỷ luật không cao; ý thức, tinh thần trách nhiệm phục vụ nhân dân thấp; không tích cực phòng, chống tham nhũng, lãng phí. Đặc biệt một số CB, CC vi phạm các quy định về bảo vệ bí mật Đảng, Nhà nước đến mức phải kỷ luật, xử lý hình sự.

Tại Đại hội lần thứ XIII (năm 2021), một lần nữa Đảng ta chỉ rõ “Một bộ phận cán bộ, đảng viên, công chức suy thoái đạo đức, lối sống và vi phạm đạo đức công vụ (ĐĐCV)” [34, tr. Để có được đội ngũ CB, CC “vừa hồng, vừa chuyên”, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ mới; Để nâng cao chất lượng dịch vụ công; Để xây dựng nền hành 2 chính dân chủ, chuyên nghiệp, hiện đại, tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả, trong sạch, vững mạnh, công khai, minh bạch có năng lực kiến tạo phát triển, liêm chính, phục vụ nhân dân, trên cơ sở những quan điểm, chủ trương, đường lối của Đảng về đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân v. đòi hỏi phải đẩy mạnh giáo dục đạo đức cách mạng; nêu cao tinh thần tự giác tu dưỡng, rèn luyện đạo đức của cán bộ, đảng viên, công chức; thực hiện thường xuyên, sâu, rộng, có hiệu quả việc học tập, làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh gắn với việc thực hiện các nhiệm vụ chính trị; khắc phục tình trạng lệch chuẩn đạo đức theo xu hướng xấu, tiêu cực đang diễn ra trong một bộ phận CB, CC nước ta hiện nay. Trong những năm gần đây, vấn đề ĐĐCV đã thu hút sự quan tâm của các nhà khoa học, các nhà lãnh đạo, quản lý ở nhiều nước với các chế độ chính trị khác nhau.

Đã có không ít cuốn sách, các bài đăng trên các tạp chí khoa học bàn đến các vấn đề liên quan đến ĐĐCV. Tuy nhiên, cho đến nay, chưa có một công trình nào nghiên cứu về sự lệch chuẩn ĐĐCV một cách hệ thống - nhất là trong điều kiện phát triển kinh tế thị trường (KTTT) định hướng xã hội chủ nghĩa. Với ý nghĩa đó, tác giả luận án lựa chọn vấn đề “Sự lệch chuẩn đạo đức công vụ ở một bộ phận cán bộ, công chức trong điều kiện kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay” làm đề tài nghiên cứu cho luận án tiến sĩ triết học của mình. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu 2.

Mục đích Trên cơ sở làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và thực trạng sự lệch chuẩn ĐĐCV của một bộ phận CB, CC trong điều kiện KTTT ở Việt Nam, luận án đề xuất một số giải pháp chủ yếu để ngăn chặn, hạn chế, khắc phục lệch chuẩn ĐĐCV ở một bộ phận CB, CC ở Việt Nam hiện nay. Nhiệm vụ Thứ nhất, tổng quan tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài luận án. Thứ hai, làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về sự lệch chuẩn ĐĐCV trong điều kiện KTTT ở Việt Nam hiện nay. 3 Thứ ba, phân tích thực trạng sự lệch chuẩn ĐĐCV ở một bộ phận CB, CC trong điều kiện KTTT ở Việt Nam hiện nay và nguyên nhân của thực trạng.

Thứ tư, đề xuất một số giải pháp chủ yếu nhằm ngăn chặn, hạn chế, khắc phục sự lệch chuẩn ĐĐCV ở một bộ phận CB, CC trong điều kiện KTTT ở Việt Nam hiện nay. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 3. Đối tượng nghiên cứu Sự lệch chuẩn ĐĐCV ở một bộ phận CB, CC trong điều kiện KTTT ở Việt Nam 3. Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi nghiên cứu về mặt thời gian: từ năm 2001 đến nay1.

- Phạm vi nghiên cứu về mặt không gian: trên phạm vi cả nước - Phạm vi khảo sát: luận án chủ yếu tập trung phân tích thực trạng sự lệch chuẩn ĐĐCV (theo chiều hướng tiêu cực) của CB, CC trong lĩnh vực dân sự 4. Cơ sở lý luận, phương pháp nghiên cứu 4. Cơ sở lý luận Luận án được thực hiện dựa trên cơ sở quan điểm duy vật biện chứng và duy vật lịch sử; tư tưởng Hồ Chí Minh; các quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về: đạo đức, đạo đức cộng vụ, chuẩn mực đạo đức công vụ (CMĐĐCV) của CB, CC trong điều kiện KTTT ở Việt Nam hiện nay. Luận án kế thừa các kết quả, tư tưởng, quan điểm của các công trình nghiên cứu đã được công bố có liên quan trực tiếp đến luận án.