Luận án Tiến sĩ: Phòng ngừa tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam hiện nay - Nguyễn Văn Tùng

VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI -------------- NGUYỄN VĂN TÙNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC HÀ NỘI – 2023 VIỆN HÀN LÂM KHOA HỌC XÃ HỘI VIỆT NAM HỌC VIỆN KHOA HỌC XÃ HỘI -------------- NGUYỄN VĂN TÙNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ Ở VIỆT NAM HIỆN NAY LUẬN ÁN TIẾN SĨ LUẬT HỌC Chuyên ngành : Tội phạm học và phòng ngừa tội phạm Mã số : 9 38 01 05 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Trần Hữu Tráng HÀ NỘI – 2023 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi dưới sự hướng dẫn của người hướng dẫn khoa học. Các thông tin, số liệu nêu trong Luận án là trung thực. Các luận điểm kế thừa được trích dẫn rõ ràng.

Tổng thể kết quả nghiên cứu của Luận án chưa từng được công bố trong công trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Nguyễn Văn Tùng MỤC LỤC MỞ ĐẦU. TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU. Tình hình nghiên cứu ngoài nước liên quan đến đề tài.

Nhóm các công trình nghiên cứu tiếp cận vấn đề dưới góc độ luật hình sự. Nhóm các công trình nghiên cứu dưới góc độ tội phạm học. Tình hình nghiên cứu trong nước. Nhóm các công trình nghiên cứu dưới góc độ luật hình sự và quyền sở hữu trí tuệ.

Nhóm công trình nghiên cứu dưới góc độ tội phạm học. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu và câu hỏi, giả thuyết nghiên cứu. Đánh giá tổng quan tình hình nghiên cứu. Câu hỏi nghiên cứu và giả thuyết nghiên cứu .25 KẾT LUẬN CHƯƠNG 1.

NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ Ở VIỆT NAM. Khái niệm, đặc điểm, mục đích của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Khái niệm phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đặc điểm phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Mục đích phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đối tượng, nội dung và nguyên tắc phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Đối tượng phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Nội dung của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Nguyên tắc phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cở sở của phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Cơ sở chính trị. Cơ sở thực tiễn.

Chủ thể và các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Chủ thể phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ .62 KẾT LUẬN CHƯƠNG 2. THỰC TIỄN PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ Ở VIỆT NAM.

Thực tiễn tổ chức lực lượng phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Kết quả đạt được. Những hạn chế. Thực tiễn thực hiện biện pháp tuyên truyền, giáo dục pháp luật liên quan đến phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Kết quả đạt được. Những hạn chế. Thực tiễn thực hiện biện pháp kinh tế liên quan đến phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Kết quả đạt được.

Những hạn chế. Thực tiễn thực hiện biện pháp văn hóa-giáo dục phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ. Kết quả đạt được. Những hạn chế.

Thực tiễn thực hiện biện pháp tổ chức - quản lý trong bảo vệ các quyền sở hữu trí tuệ. Kết quả đạt được. Những hạn chế. Thực tiễn thực hiện biện pháp chống các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Kết quả đạt được. Những hạn chế .94 KẾT LUẬN CHƯƠNG 3. DỰ BÁO VÀ CÁC BIỆN PHÁP TĂNG CƯỜNG PHÒNG NGỪA TÌNH HÌNH CÁC TỘI XÂM PHẠM QUYỀN SỞ HỮU TRÍ TUỆ Ở VIỆT NAM. Dự báo tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam.

Cơ sở của dự báo. Nội dung dự báo. Các biện pháp phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ ở Việt Nam. Biện pháp tăng cường giáo dục pháp luật và nâng cao nhận thức của cộng đồng về phòng ngừa các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Biện pháp khắc phục hạn chế trong nền kinh tế - xã hội. Biện pháp khắc phục hạn chế trong văn hoá, giáo dục. Biện pháp khắc phục hạn chế trong hoạt động quản lý Nhà nước. Biện pháp khắc phục hạn chế trong hoạt động chống tội phạm của các cơ quan tiến hành tố tụng.

Biện pháp hoàn thiện các quy định của pháp luật. Biện pháp tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng ngừa các tội xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ .143 KẾT LUẬN CHƯƠNG 4. 146 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO. 172 DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT STT TỪ VIẾT TẮT DIỄN GIẢI 1 ANTQ An ninh tổ quốc 2 ANTT An ninh trật tự 3 BLHS Bộ luật Hình sự 4 BLTTHS Bộ luật Tố tụng hình sự 5 CAND Công an nhân dân 6 CSND Cảnh sát nhân dân 7 CTTP Cấu thành tội phạm 8 CSĐT Cảnh sát điều tra 9 VKSND Viện kiểm sát nhân dân 10 TNHS Trách nhiệm hình sự 11 THTT Tiến hành tố tụng 12 TAND Tòa án nhân dân 13 TTATXH Trật tự an toàn xã hội 14 TNHH Trách nhiệm hữu hạn 15 UBND Ủy ban nhân dân 16 SHTT Sở hữu trí tuệ 17 SHCN Sở hữu công nghiệp 18 QLNN Quản lý nhà nước 19 QTG Quyền tác giả 20 QLQ Quyền liên quan MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Quyền SHTT là quyền sở hữu của tổ chức, cá nhân đối với tài sản trí tuệ, bao gồm QTG và quyền liên quan đến QTG, quyền SHCN và quyền đối với giống cây trồng. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế và cạnh tranh toàn cầu, vấn đề bảo vệ quyền SHTT trở nên đặc biệt quan trọng và trở thành mối quan tâm hàng đầu trong quan hệ kinh tế quốc tế. Việc bảo hộ quyền SHTT là một biện pháp mà xét cho cùng về tính chiến lược sẽ thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, tăng trưởng phát triển. Từ khi Việt Nam trở thành thành viên chính thức của tổ chức thương mại thế giới (WTO), vấn đề bảo vệ quyền SHTT, chống sản xuất, buôn bán hàng giả ngày càng được quan tâm hơn.

Tuy nhiên, bên cạnh những thuận lợi thì quá trình này cũng kéo theo nhiều hệ lụy phức tạp, trong đó vấn đề SHTT đòi hỏi phải xử lý tốt để phát triển bền vững mà muốn được như vậy thì cần đưa ra được các giải pháp phòng ngừa hữu hiệu. Việc nghiên cứu một cách khoa học, toàn diện, có hệ thống các vấn đề lý luận và thực tiễn về phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền SHTT, qua đó đưa ra các giải pháp nhằm phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền SHTT là rất cần thiết, bởi những lý do sau: - Thứ nhất, nhận thức về mặt lý luận cũng như thực tiễn bảo vệ quyền SHTT và pháp luật về quyền SHTT còn có những hạn chế, vướng mắc, đã tác động tiêu cực đến hiệu quả công tác phòng ngừa các tội xâm phạm quyền SHTT. Có nhiều nguyên nhân dẫn đến tính kém hiệu quả của việc xử lý và truy cứu trách nhiệm đối với các vi phạm pháp luật SHTT nói chung và tình hình các tội xâm phạm quyền SHTT nói riêng, trong đó có nguyên nhân là tính phức tạp, tính đan xen xâm nhập lẫn nhau giữa những dấu hiệu của các loại vi phạm pháp luật và tội phạm SHTT, các biện pháp trách nhiệm mà pháp luật cho phép người áp dụng được lựa chọn trong những tình huống cụ thể. Thứ hai, Đảng và Nhà nước ta luôn chú trọng, quan tâm đến lĩnh vực bảo vệ quyền SHTT nên đã ban hành nhiều Nghị quyết và văn bản pháp luật về bảo vệ quyền SHTT; quan tâm đến việc cải cách nâng cao chất lượng công tác tư pháp, hiệu quả hoạt động của cơ quan thực hiện quyền tư pháp cũng như các cơ quan thực hiện một số hoạt động tư pháp nhằm đáp ứng yêu cầu của công tác bảo vệ quyền SHTT.

- Thứ ba, trong thời gian qua, tình hình các tội xâm phạm quyền SHTT có xu hướng gia tăng, diễn biến phức tạp với nhiều thủ đoạn tinh vi, thiệt hại do tội phạm này gây ra là rất nghiêm trọng; số lượng tội phạm ẩn chiếm một tỷ lệ lớn; hệ thống pháp luật về bảo về quyền SHTT còn nhiều điểm bất cập, thiếu tính cụ thể, chưa đáp ứng được yêu cầu của thực 1 tiễn xử lý các tội phạm này. Các hành vi xâm phạm quyền SHTT xảy ra trong mọi lĩnh vực với mọi loại hàng hóa từ hàng tiêu dùng thông thường đến các hàng hóa có giá trị cao, hàng hóa có chức năng đặc biệt quan trọng như thuốc chữa bệnh, thuốc phòng bệnh, phân bón, thực phẩm, xăng dầu, thiết bị điện, mỹ phẩm… Mặc dù các lực lượng chức năng đã tích cực đấu tranh với các hành vi xâm phạm quyền SHTT nhưng việc xử lý đa phần chỉ dừng lại ở việc xử phạt vi phạm hành chính. Điều này dẫn đến việc xử lý các hành vi vi phạm còn thiếu tính răn đe, nghiêm khắc, dẫn đến ở nhiều vụ việc, hành vi vi phạm tái diễn nhiều lần trong thời gian dài và chủ thể vi phạm sẵn sàng nộp phạt hành chính mỗi khi bị phát hiện. - Thứ tư, hệ thống các quy định của pháp luật hiện hành của Việt Nam về bảo hộ quyền SHTT cơ bản đáp ứng yêu cầu của Hiệp định TRIPS và các điều ước quốc tế.

Tuy nhiên, còn có những điều ước quốc tế Việt Nam tham gia ký kết, phê chuẩn hoặc trong quan hệ kinh tế quốc tế yêu cầu cần phải tiếp tục hoàn thiện chính sách pháp luật và thực thi có hiệu quả công tác phòng, chống các tội xâm phạm quyền SHTT. Đây là nhu cầu, đòi hỏi tất yếu khách quan xuất phát từ thực tiễn phòng ngừa tình hình các tội xâm phạm quyền SHTT, đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và hội nhập quốc tế.