Luận án tiến sĩ về hoàn thiện pháp luật kinh tế ở Lào - Xóm Xay Xi Hà

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI XỔM XAY Xi HÀ CHẮC HOAN THIEN PHÁP LUẬT KINH TẾ TRONG QUA TRÌNH Đổi MG) QUAN LÝ KINH TẾ CUA NƯỨC CONG HOA DAN CHU NHÂN DAN LAO Chuyên ngành : Luật kinh tế Mã số : $.IB asus nu uc vn THU VEN GIAO VIÊN I <0 ĐK 2I6 i LUẬN AN TIEN SĨ LUẬT HOC Nguoi hướng dan khoa hoc: 1. Tran Ngoc Dũng 2. Nguyén Bich Van HA NỘI - 2001 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam doan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các số liệu nêu trong luận án là trung thực.

Những kế! luận khoa học của luận án chưa từng được ai công bố trong bất kỳ công trình nào khác. TÁC GIẢ LUẬN ÁN Xốm Xay Xi Hà Chác MUC LUC Trang MO ĐẦU Chương I: CO SỞ LÝ LUẬN CUA VIỆC HOÀN THIEN PHÁP LUẬT 11 KINH TẾ TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI QUẢN LÝ KINH TẾ Ở NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO 1. Vai trò của Nhà nước và pháp luật trong quản lý kinh tế lỗi 1. Vai trò của pháp luật trong quản lý kinh tế 39 La Tính tất yếu khách quan của việc hoàn thiện pháp luật kinh tế 56 của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào 1.

Một số quan điểm về luật kinh tế và pháp luật kinh tế 64 Chương 2: THỤC TRẠNG PHÁP LUẬT KINH TẾ CỦA LÀO 74 2. Pháp luật về tổ chức và hoạt động của các chủ thể kinh doanh 78 2. Pháp luật về hợp đồng 90 2. Pháp luật về phá sản doanh nghiệp 96 2.

Pháp luật về giải quyết tranh chấp kinh tế 106 Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN PHÁP 117 LUẬT KINH TẾ CỦA NƯỚC CỘNG HÒA DÂN CHỦ NHÂN DÂN LÀO. Những nguyên tắc và phương hướng hoàn thiện pháp luật kinh 117 tế của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào SZ. Giải pháp hoàn thiện pháp luật kinh tế của Lao 124 KẾT LUẬN 161 NHŨNG CÔNG TRINH LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG BO 164 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 165 NHUNG TU VIET TAT TRONG LUẬN AN. APEC : Diễn đàn kinh tế chau A - Thái Binh Dương Lào ASEAN : Hiệp hội các nước Đông Nam Á Dang NDCM Lao: Đảng Nhân dân cách mạng Lào #ms CHDCND Lao : Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào : Chủ nghĩa xã hội : Chủ nghĩa tư bản : Nhà xuất bản : Xã hội chủ nghĩa MỞ ĐẦU 1.

Tính cấp thiết của đề tài Nghị quyết Dai hội lần thứ IV (1986), lần thứ V (1991) và lần thứ VI (1996) của Đảng nhân dân cách mạng Lào Dang NDCM Lào) đã khẳng định con đường phát triển của Cộng hòa dân chủ nhân dân Lào (CHDCND Lào) là xây dựng và phát triển một nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa (XHCN). Su nghiệp to lớn này bao trùm các Iinh vực: Chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội. Trong lĩnh vực kinh tế, đó là việc xây dựng nền kinh tế theo cơ chế thị trường, phát huy thế mạnh của các thành phần kinh tế, vừa cạnh tranh, vừa hợp tác bổ sung cho nhau trong một sự thống nhất. Trong cơ chế quản lý kinh tế mới, các đơn vị kinh tế bình đẳng trước pháp luật.

Nhà nước xóa bỏ triệt để cơ chế tập trung, quan liêu, bao cấp. Việc đối mới cơ cấu kinh tế và cơ chế quản lý kinh tế là nhằm phát huy khả năng, vai trò của mọi thành phần kinh tế, mọi tổ chức xã hội và mọi cá nhân trong sự nghiệp phát triển đất nước. CHDCND Lào thực hiện việc từng bước hiện đại hóa nền kinh tế, tiếp tục mở rộng quan hệ hợp tác với nước ngoài và các tổ chức quốc tế để thu hút được nguồn vốn của nước ngoài nhằm thúc đẩy nền kinh tế phát triển và đảm bảo cuộc sống của nhân dân ngày càng được cải thiện. Việc quản lý kinh tế theo cơ chế thị trường với định hướng XHCN đòi hỏi sự quản lý của Nhà nước thông qua hệ thống pháp luật phải được đổi mới và hoàn thiện.

Ở CHDCND Lào hiện nay, pháp luật kinh tế có vai trò rất quan trọng. Không có sự quản lý của Nhà nước bằng pháp luật, các quan hệ xã hội trong nền kinh tế không thể tồn tại và phát triển lành mạnh theo định hướng XHCN. Để đổi mới cơ chế quản lý kinh tế một cách có hiệu quả, CHDCND Lao xúc tiến xây dựng và hoàn thiện pháp luật kinh tế. Nhiệm vu này cũng đã được đặt ra một cách cấp thiết tại Đại hội V Đảng NDCM Lào.

Từ năm 1991 đến nay, Quốc hội Lào đã ban hành một số đạo luật trong lĩnh vực quản lý kinh tế như: Luật Kinh doanh, Luật Hợp đồng, Luật Phá sản doanh nghiệp, Luật Khuyến khích và quản lý đầu tư nước ngoài tại Lào. Đây là bước thể hiện vai trò của Nhà nước trong quản lý kinh tế ở tầm vĩ mô. Tuy vậy, những văn bản pháp luật này còn thô sơ, thiếu đồng bộ, chưa ổn định, làm cho các nhà doanh nghiệp trong nước và nước ngoài chưa yên tâm đầu tư và kinh doanh lâu dài. Vì vậy, hoàn thiện pháp luật kinh tế ở Lào là đòi hỏi cấp bách của việc tiếp tục xây dựng và phát triển kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa.

Do đó, tôi chọn đề tài "Hoàn thiện pháp luật kinh tế trong quá trinh đổi mới quản lý kinh tế của nước Cộng hòa dan chủ nhan dân Lào" làm đề tài luận án tiến sĩ luật, chuyên ngành Luật Kinh tế, với mong muốn góp phần vào sự nghiệp đổi mới quản lý kinh tế ở Lào. Tình hình nghiên cứu đề tài Về lý luận cũng như thực tiễn, vấn đề hoàn thiện pháp luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường đã và đang được sự quan tâm của nhiều nhà khoa học. Ở Việt Nam, sau Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI đã có nhiều công trình khoa học đề cập đến vấn đề hoàn thiện pháp luật trong điều kiện nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN. Mot số nội dung chủ yếu đã được bàn đến là: Hoàn thiện Luật kinh tế ở Việt Nam trong nên kinh tế thi trường định hướng xã hội chủ nghĩa (Nguyễn Am Hiểu, Luận án PTS, Hà Nội, 1996); Nhà nước quản lý kinh tế bằng pháp luật trong nên kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay (Chu Hồng Thanh, luận án PTS, Hà Nội, 1993); Vấn dé lý luận và thực tiên xây dung và hoàn thiện hệ thông pháp luật Việt Nam (Lê Minh Tâm, Luận án PTS, Hà Nội, 1992).

Ở CHDCND Lào, đây là lĩnh vực lý luận còn nhiều mới mẻ, hiện nay có ít nhà khoa học nghiên cứu vấn đề hoàn thiện pháp luật kinh tế trong điều kiện nền kinh tế thị trường ở Lào. Có một số tác giả viết về: Đổi mới cơ chế quản lý trong nền kinh tếLào (Xốm Chay, Quan hệ Việt - Lao, Lào - Việt, Nhà xuất bản Chính trị quốc gia, 1993); Thực trạng và chiêu hướng di lên của nền kinh tếLào (Mai Si Hùng, Quan hệ Việt - Lào, Lào - Việt, Nha xuất bản Chính trị quốc gia, 1993); Xdy dung và hoàn thiện hệ thống pháp luật trong điều kiện đổi mới hiện nay ở CHDCND Lào, Chom Búp Phả Li Văn, Luận án Tiến sĩ luật học, Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, 1998). Nhìn chung, các bài viết, công trình nghiên cứu nói trên đã đề cập đến nhiều khía cạnh và ở các mức độ khác nhau, đem lại nhiều nhận thức và quan điểm mới, chứng minh và phát triển các quan điểm cơ bản của Đảng và Nhà nước trong sự nghiệp đổi mới. Nhưng trong quá trình nghiên cứu có rất nhiều quan điểm khác nhau.

Phần lớn nội dung nghiên cứu chú ý đến các hình thức kinh tế của quá trình phát triển, quan tâm chưa đúng mức đến vai trò của pháp luật kinh tế trong nền kinh tế thị trường. Đến nay có rất nhiều vấn đề mới đang đặt ra trong lý luận và thực tiễn kinh tế đất nước cần được tiếp tục phân tích một cách khoa học và sâu sắc hơn, đặc biệt là về pháp luật trong quản lý kinh tế và trong sản xuất kinh doanh, áp dụng pháp luật trong cơ chế thị trường. Luận án tiến sĩ luật học với đề tài "Hoàn thiện pháp luật kinh tế trong quá trình đổi mới quản lý kinh tế của nước Cộng hòa dân chủ nhân dân Lao" là công trình khoa học đầu trên nghiên cứu một cách có hệ thống dưới phương diện khoa học pháp lý phân tích quan điểm về pháp luật kinh tế và đánh giá một cách cụ thể pháp luật kinh tế hiện hành của Lào. Trên cơ sở đó, luận án góp phần vào quá trình hoàn thiện pháp luật kinh tế và nâng cao vai trò của pháp luật kinh tế trong quản lý nên kinh tế thị trường theo định hướng XHCN ở CHDCND Lào.

Mục đích và nhiệm vụ của luận án Mục đích của luận án là góp phần làm sáng tỏ vấn đề lý luận và thực tiễn trong việc hoàn thiện pháp luật kinh tế của Lào, đề xuất và kiến nghị những biện pháp hoàn thiện pháp luật kinh tế. Để thực hiện mục đích trên, nhiệm vụ của luận án là: làm rõ vai trò của Nhà nước và pháp luật trong cơ chế thị trường, phân tích thực trạng nền kinh tế và pháp luật kinh tế hiện nay, từ đó rút những yêu cầu khách quan của việc hoàn thiện pháp luật kinh tế của Lào. Trong nội dung luận án, tác giả đã thể hiện việc tìm hiểu những cơ sở lý luận và thực tiễn trong việc hoàn thiện pháp luật kinh tế, tìm hiểu những kinh nghiệm thực tiễn của các nước có nền kinh tế thị trường phát triển, kinh nghiệm của các nước ASEAN, đặc biệt là kinh nghiệm điều chỉnh bằng pháp luật nền kinh tế thị trường theo định hướng XHCN ở Việt Nam. Tác giả cũng đã vận dụng những điều đã nghiên cứu và tìm hiểu được vào việc phân tích, nhận xét thực trạng pháp luật kinh tế của Lào.

Trên cơ sở đó, tác gia dé xuất những kiến nghị thiết thực cụ thể nhằm hoàn thiện pháp luật kinh tế của Lào. Phạm vỉ nghiên cứu Để quản lý nền kinh tế thị trường định hướng XHCN, Nhà nước Lào sử dụng nhiều công cu, biện pháp và hình thức khác nhau, trong đó, pháp luật là quan trọng nhất. Thông qua pháp luật, Nhà nước qui định địa vị pháp lý cho các cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế, các chủ thể kinh doanh, qui định mối quan hệ giữa cơ quan quản lý nhà nước về kinh tế và các doanh nghiệp.