Thủ tục đầu tư thành lập tổ chức kinh tế nhà đầu tư nước ngoài Việt Nam

ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LUẬT NGUYỄN DUY LUÂN THỦ TỤC ĐẦU TƯ THÀNH LẬP TỔ CHỨC KINH TẾ CỦA NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2024 ĐẠI HỌC QUỐC GIA THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ LUẬT NGUYỄN DUY LUÂN THỦ TỤC ĐẦU TƯ THÀNH LẬP TỔ CHỨC KINH TẾ CỦA NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI THEO PHÁP LUẬT VIỆT NAM Ngành: Luật Kinh tế Mã số: 8380107 LUẬN VĂN THẠC SĨ LUẬT HỌC NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS TRẦN THANH HƯƠNG TP. HỒ CHÍ MINH - NĂM 2024 LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan Luận văn là công trình nghiên cứu của riêng tôi. Các kết quả nêu trong Luận văn chưa được công bố trong bất kỳ công trình nào khác.

Các ví dụ và trích dẫn trong Luận văn đảm bảo tính chính xác, tin cậy và trung thực. Tôi đã hoàn thành tất cả các môn học và tất cả các nghĩa vụ tài chính theo quy định của Khoa Luật Kinh tế. Nếu có phát hiện bất cứ sự gian lận nào liên quan đến quá trình, kết quả nghiên cứu luận văn, tác giả xin chịu trách nhiệm trước Hội đồng và Khoa Luật Kinh tế. Tôi xin chân thành cảm ơn! TÁC GIẢ LỜI CẢM ƠN Trong quá trình học tập, nghiên cứu và thực hiện luận văn thạc sĩ Luật học chuyên ngành Luật Kinh tế tôi đã nhận được sự giúp đỡ, chỉ bảo nhiệt tình của các thầy, cô Trường Đại học Kinh tế - Luật, Đại học Quốc gia TP.

Hồ Chí Minh để hoàn thành luận văn này. Với tình cảm chân thành, tôi bày tỏ lòng biết ơn đối với Ban giám hiệu, phòng Sau Đại học, các thầy cô đã tham gia quản lý, giảng dạy và giúp đỡ tôi trong suốt quá trình học tập, nghiên cứu. Tôi xin bày tỏ sự biết ơn đặc biệt đến TS Trần Thanh Hương người đã trực tiếp hướng dẫn, giúp đỡ về kiến thức, tài liệu và phương pháp để tôi hoàn thành đề tài nghiên cứu khoa học này. Tôi xin chân thành cảm ơn gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã động viên, khích lệ và giúp đỡ tôi trong suốt thời gian qua.

Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong suốt quá trình thực hiện đề tài, song có thể còn có những mặt hạn chế, thiếu sót. Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp và sự chỉ dẫn của các thầy cô và các bạn đồng nghiệp. Trân trọng cảm ơn. Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2024 TÁC GIẢ DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT STT Chữ viết tắt Diễn giải 1 CTĐT Chủ trương đầu tư 2 DAĐT Dự án đầu tư 3 ĐKDN Đăng ký doanh nghiệp 4 ĐKĐT Đăng ký đầu tư 5 ĐKKD Đăng ký kinh doanh 6 GCNĐKĐT Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư 7 HTĐT Hình thức đầu tư 8 NĐTNN Nhà đầu tư nước ngoài 9 NĐTTN Nhà đầu tư trong nước 10 NĐT Nhà đầu tư 11 UBND Uỷ ban nhân dân 12 TCKT Tổ chức kinh tế 13 TTĐT Thủ tục đầu tư MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN LỜI CẢM ƠN DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT MỤC LỤC MỞ ĐẦU.

Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài. Tình hình nghiên cứu liên quan đến đề tài. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu.

Phương pháp nghiên cứu. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của Luận văn. Kết cấu của luận văn .8 CHƯƠNG 1 LÝ LUẬN VÀ QUY ĐỊNH PHÁP LUẬT VỀ THỦ TỤC ĐẦU TƯ THÀNH LẬP TỔ CHỨC KINH TẾ CỦA NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM. Tổng quan về thủ tục đầu tư thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Khái niệm về nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Khái niệm và mục đích thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Khái niệm về thủ tục đầu tư thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Nội dung điều chỉnh của pháp luật về thủ tục đầu tư thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Quy định pháp luật về thủ tục đầu tư thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Các yếu tố tác động đến việc thực hiện pháp luật về thủ tục đầu tư thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam .29 CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG PHÁP LUẬT VỀ THỦ TỤC ĐẦU TƯ THÀNH LẬP TỔ CHỨC KINH TẾ CỦA NHÀ ĐẦU TƯ NƯỚC NGOÀI TẠI VIỆT NAM VÀ KIẾN NGHỊ GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN. Thực trạng pháp luật về thủ tục đầu tư thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam. Thực trạng quy định pháp luật về tiêu chí xác định nhà đầu tư nước ngoài và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài.

Thực trạng quy định pháp luật về thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư. Thực trạng quy định pháp luật về thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư. Thực trạng quy định pháp luật về thủ tục đăng ký thành lập TCKT có vốn đầu tư nước ngoài. Kiến nghị giải pháp hoàn thiện quy định pháp luật về thủ tục đầu tư thành lập tổ chức kinh tế của nhà đầu tư nước ngoài tại Việt Nam.

Hoàn thiện quy định về khái niệm nhà đầu tư nước ngoài. Hoàn thiện quy định quy định pháp luật về thủ tục chấp thuận chủ trương đầu tư đối với các dự án đầu tư. Hoàn thiện quy định quy định pháp luật về thủ tục cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư.65 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 1 MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Với nền kinh tế thị trường phát triển như vũ bão hiện nay, có thể thấy đầu tư nước ngoài đóng vai trò rất quan trọng trong công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của một quốc gia.

Kể từ khi Việt Nam gia nhập WTO, mở cửa nền kinh tế thị trường thì đất nước chúng ta cũng là điểm dừng chân hấp dẫn ngày càng thu hút nhiều nhà đầu tư nước ngoài (NĐTNN) trên toàn cầu. Vấn đề này đã được chứng minh thông qua sự gia tăng dòng vốn đầu tư nước ngoài (FDI) qua từng thời kỳ khác nhau. Trong giai đoạn 2001 – 2010, tổng số vốn FDI thực hiện trong thời kỳ này đạt tới 58,5 tỷ USD, tăng gấp 3 lần so với giai đoạn 1991 – 2000 (với tổng số vốn FDI là 19,5 tỷ USD)1. Trong giai đoạn 2010 - 2014 vốn FDI đăng ký có sự dao động liên tục và tăng nhẹ từ 19,89 tỷ USD năm 2010 lên 21,92 tỷ USD vào năm 2014.

Từ sau năm 2015 tổng vốn FDI đăng ký vào nước ta có sự gia tăng nhanh chóng và liên tục, với tổng số vốn đầu tư vào Việt Nam năm 2015 là 22,7 tỷ USD thì đến năm 2019 con số này tăng lên 38,95 tỷ USD. Trong giai đoạn 2016 – 2020, số lượng quốc gia và vùng lãnh thổ đầu tư vào Việt Nam ngày càng tăng lên, tính đến cuối năm 2020 thì con số này đã lên đến 139 quốc gia và vùng lãnh thổ. Trong đó, có thể nói đến Hàn Quốc là quốc gia có nhiều vốn đầu tư tại Việt Nam với tổng vốn đầu tư chiếm từ 17 – 19% tổng vốn FDI. Tiếp theo đó là Nhật Bản với vốn đầu tư dao động trong khoảng 14 – 17% tổng vốn FDI vào Việt Nam.

Ngoài hai quốc gia này, Việt Nam chúng ta cũng đã nhận được nhiều khoản đầu tư FDI từ các quốc gia khác như: Trung Quốc, Singapore, Đài Loan, Hồng Kông, Malaysia … 2. Có thể thấy với tổng vốn đầu tư vào Việt Nam đến nay, mặc dù vẫn còn một số khó khăn tồn tại trong nền kinh tế của Việt Nam nhưng tổng quan vẫn đạt được kế hoạch thu hút vốn đầu tư nước ngoài đề ra, với mức bình quân khoảng 20 tỷ USD/năm, trong 1 Phan Việt Châu và Nguyễn Đình Chiến, “Tác động của nguồn vốn FDI đối với tăng trưởng kinh tế Việt Nam (Qua thực tiễn giai đoạn 2001 - 2010)”, http://lyluanchinhtri.vn/home/index.php/dien-dan/item/1599- tac-dong-cua-nguon-von-fdi-doi-voi-tang-truong-kinh-te-viet-nam-qua-thuc-tien-giai-doan-2001-2010.html, 2 Vũ Thị Yến, “Thực trạng thu hút vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài vào Việt Nam giai đoạn 2010 – 2020”, http://tapchicongthuong.vn/bai-viet/thuc-trang-thu-hut-von-dau-tu-truc-tiep-nuoc-ngoai-vao-viet-nam-giai- doan-2010-2020-80266.htm, 2 đó vốn giải ngân tương đối ổn định và có sự tăng trưởng tốt. Mặt khác, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài hiện nay đã bao phủ hầu hết các tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương trên cả nước, chủ yếu tập trung nhiều ở các địa phương trọng điểm, có lợi thế3. Như vậy, qua những dẫn chứng trên, đã phần nào chứng minh được sự tin tưởng, quan tâm của cộng đồng NĐTNN đối với môi trường đầu tư tại Việt Nam.

Kể từ khi Luật số 59/2005/QH11 ngày 29/11/2005 (sau đây gọi là Luật Đầu tư 2005) có hiệu lực thi hành, đã xuất hiện nhiều bất cập, trong đó nổi bật là các quy định điều chỉnh thủ tục đầu tư (TTĐT) thành lập tổ chức kinh tế (TCKT) của NĐTNN. Những bất cập, hạn chế này chủ yếu xoay quanh một số nội dung như: khái niệm NĐTNN, vị trí pháp lý của TCKT có vốn đầu tư nước ngoài chưa thật sự rõ ràng; sự chồng lấn giữa thủ tục đăng ký đầu tư (ĐKĐT) và đăng ký doanh nghiệp (ĐKDN) … Qua gần mười năm áp dụng, Quốc hội ban hành Luật Đầu tư số 67/2014/QH13 ngày 26/11/2014 (sau đây gọi là Luật Đầu tư 2014) thay thế Luật Đầu tư 2005 đã khắc phục những bất cập, tồn đọng trên, đơn giản hóa phần nào thủ tục đồng thời rút ngắn được thời gian xin cấp giấy chứng nhận đầu tư hay hiện nay gọi là giấy chứng nhận đăng ký đầu tư (GCNĐKĐT) và điều này dần tạo nên một môi trường đầu tư thông thoáng, cởi mở hơn cho các NĐTNN tại Việt Nam. Tuy nhiên, trong thực tế quá trình áp dụng, các quy định của Luật Đầu tư 2014 ngày càng bộc lộ nhiều hạn chế, bất cập tiêu biểu là đối với TTĐT thành lập TCKT của NĐTNN. Theo đó, sự không đồng bộ giữa các văn bản quy phạm pháp luật chuyên ngành khác và Luật Đầu tư 2014 đã khiến cho các NĐTNN gặp không ít khó khăn, lúng túng trong việc thực hiện thủ tục ĐKĐT.