Luận án tiến sĩ về chuyển đổi doanh nghiệp nhà nước thành công ty TNHH một thành viên - Phạm Thị Thúy Hồng

———~ == BO GIÁO DỤC VA ĐẢO TẠO BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI PHAM THỊ THUÝ HỒNG CHUYỂN ĐỔI DOANH NGHIỆP NHÀ NƯỚC, DOANH NGHIỆP CỦA CÁC TỔ CHỨC CHÍNH TRỊ, TỔ CHỨC CHÍNH TRI -XÃ HỘI THÀNH CÔNG TY TRÁCH NHIEM HỮU HAN MỘT THÀNH VIÊN - NHUNG VẤN DE LÝ LUẬN VÀ THỰC TIEN Chuyên ngành: Luật Kinh tế — THU VIÊN Mã số: 60. SQbườNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI PHÒNG GV _ Sé LUẬT VĂN THẠC SỸ LUẬT HỌC Người hướng dẫn khoa học: TS. DƯƠNG ĐĂNG HUỆ HÀ NỘI - 2003 Tit vin chin (àu/ bay “ ling biél on sau sac dei với Tién lùi Duong Dang Hiué, ctic hiiy, cé yido, ding 0070 tan đè va g dinh da tin tinh your t đồi hoan thank tan tuiin wine nay! Ore , t Tac yea Pham Thi This, Hing Toi xin cam doau đâu la công teinh ughiéiu cứu asa tiếng tôi. Cae số liệu được trich daa theo aguén da công bố.

Két qué néu teoug luận odin nay la trưng tực va cua tang được céug bố trong bat kg công tinh nao khae. ác gia NHỮNG CHU VIET TAT DNNN Doanh nghiệp nhà nước TNHH Trách nhiệm hữu hạn UBND Uỷ ban nhân dân HĐQT Hội đồng quản trị HDTV Hội đồng thành viên TGĐ Tổng Giám đốc MỤC LỤC Trang N MO ĐẦU PHA Chương 1. Những van dé chung về chuyển đổi doanh nghiệp va chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH mot thành viên 1. Khái quát chung về chuyển đổi doanh nghiệp 1.

Yêu cầu của việc chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của 19 các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên 1. Tính tất yếu khách quan của việc chuyển đổi DNNN, "23 doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên Chuong 2. Pháp luật về chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của 38 các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên 2. Đối tượng chuyển đổi 38 2.

Điều kiện chuyển đổi 45 2. Trình tự, thủ tục chuyển đổi 56 Chuong 3. Hoàn thiện các quy định pháp luật về chuyển đổi 68 DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên 3. Về thực tiễn triển khai chuyển đổi của các doanh nghiệp 68 - những vướng mắc và hướng giải quyết 3.

Về pháp luật 73 3. Về tổ chức chỉ đạo thực hiện chuyển đổi doanh nghiệp 79 KẾT LUẬN DANH MỤC TÀI LIEU THAM KHAO PHAN MO DAU 1. Tinh cấp thiết của việc nghiên cứu đề tài Kinh tế Nhà nước với vị trí là một thành phần kinh tế có vai trò đặc biệt quan trọng được ghi nhận và khẳng định trong đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước ta từ trước tới nay. Có những thời kỳ, DNNN ở nước ta phát triển 6 ạt về số lượng, nhưng về hiệu quả lại là vấn đề đáng nói.

Từ giai đoạn 1986 trở đi, DNNN vẫn còn tồn tại rất nhiều nhưng cũng bat đầu bước vào thoái trào. DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội đã bắt đầu bộc lộ rất nhiều điểm hạn chế như khả năng cạnh tranh, hiệu quả kinh doanh. nhưng đáng quan tâm hơn cả là tình trạng thất thoát tiền của Nhà nước do đại diện chủ sở hữu thì rất nhiều; thế nhưng vấn đề ai, cơ quan nào chịu trách nhiệm đến cùng về kết quả hoạt động của doanh nghiệp lại không xác định được. Vấn đề cải cách đối với các doanh nghiệp cũng đã được đặt ra từ rất sớm.

Tuy nhiên, trước đây, vì nhiều lý do, chúng ta chưa dám động tới thực chất của vấn đê. Cũng đã có những chủ trương cải cách động chạm tới cơ cấu tổ chức, cơ chế quản lý, quyền và nghĩa vụ của doanh nghiệp. nhưng tất cả đều không mang lại gì, chúng ta đều không thành công trong cải cách kinh tế Nhà nước vì chúng ta chưa đi vào vấn đề. Vấn đề chính là “sở hữu”.

Cổ phần hoá, chuyển đổi hình thức doanh nghiệp chính là một hướng đi đúng. Đối với DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, chúng ta không còn con đường nào khác là phai cai cách. Và cải cách không có con đường nào khác là phải động chạm tới vấn đề sở hữu của nó. Phải tìm để làm sao các DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội này có chủ đích thực của nó.

Chuyển đổi các doanh nghiệp này thành công ty TNHH mot thành viên là giải pháp tốt hơn ca. Chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên là một trong những giải pháp hiệu quả để đối mới chúng. Và theo Nghị quyết số 05 - NQ/TW ngày 24 tháng 9 năm 2001 Hội nghị lần thứ Wi Ban chấp hành Trung ương Đảng khoá IX thì đây được “xem là khâu quan trọng để tạo chuyển biến cơ bản trong việc nâng cao hiệu quả DNNN”. Thực tiễn cho thấy, hoạt động chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH mot thành viên ở Việt nam là vấn dé mới mẻ, chưa từng có tiền lệ; pháp luật quy định về vấn đề này chưa từng được trải nghiệm trong thực tế một cách toàn vẹn để có sự sửa đổi, bổ sung kip thời cho phù hợp, hoàn thiện; hoạt động triển khai việc chuyển đổi đối với các doanh nghiệp đang trong giai đoạn tiến hành chỉ đạo điểm; còn rất chậm chạp, thiếu tính chủ động từ phía doanh nghiệp.

Trước tình hình đó, nghiên cứu lý luận về cải cách kinh tế Nhà nước nói chung cũng như nghiên cứu “chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên - những vấn đề lý luận và thực tiễn” nói riêng là yêu cầu cấp thiết đáp ứng được đòi hỏi đối với Luận văn thạc sĩ khoa học Luật và phần nào giải quyết được những vấn đề còn trống vắng, khúc mắc trong khoa học luật nói chung và pháp luật về chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên nói riêng. Mục đích, đối tượng, phạm vỉ nghiên cứu đề tài * Mục đích nghiên cứu đề tài: Việc nghiên cứu đề tài này nhằm các mục đích sau: - Nghiên cứu một cách có hệ thống, đầy đủ, toàn điện vấn dé chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên với tư cách là một giải pháp hữu hiệu để cải cách, đổi mới thành phần kinh tế Nhà nước; - Nghiên cứu và làm rõ cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn, trình tự, thủ tục và các vấn đề liên quan của việc chuyển đổi các đoanh nghiệp đó với vai trò là yêu câu tất yếu, khách quan trong công cuộc cải cách kinh tế; - Nghiên cứu những thiếu sót, bất cập của pháp luật và những vướng mắc trong thực tiễn triển khai hoạt động chuyển đổi, phát hiện một số mâu thuẫn, thiếu tính thông nhất và đồng bộ giữa pháp luật về chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội với các văn bản pháp luật liên quan và một số vấn đề có thể nảy sinh cần khắc phục, giải quyết trong quá trình triển khai hoạt động chuyển đổi; - Từ đó đưa ra những kiến nghị về việc bổ sung, hoàn thiện những vấn đề còn thiếu sót hoặc bất hợp lý; đưa ra hướng giải quyết đối với những vấn đề vướng mắc, hạn chế có thể nảy sinh trong quá trình chuyển đổi. * Đối tượng và phạm vì nghiên cứu Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài được xác định là: - Tập trung nghiên cứu những quy định của pháp luật Kinh tế Việt nam về doanh nghiệp và đặc biệt đi sâu nghiên cứu các quy định cũng như thực tiễn triển khai hoạt động chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên trong quá trình cải cách, đổi mới thành phần kinh tế Nhà nước; - Nghiên cứu mot số ý kiến đóng góp thu thập được trong các cuộc hội thao, toa đàm cũng như ý kiến bình luận của các chuyên gia trong và ngoài nước về vấn đề này nhàm so sánh và tham khảo; - Nghiên cứu thực tiễn giai đoạn thực hiện chỉ đạo điểm việc chuyển đổi đối với một so doanh nghiệp nhất định nhằm làm rõ sự cần thiết phải hoàn thiện hơn pháp luật; phải có những chủ trương, chính sách rõ ràng của Nhà nước khuyến khích hoạt động này; đồng thời tăng cường hơn ý thức của những chủ thể có liên quan. Tình hình nghiên cứu đề tài Chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên là vấn đề còn hết sức mới mẻ đối với chúng ta.

Vấn đề này cũng đã được đề cập khá nhiều trong các bài tham luận, kỷ yếu của các buổi toạ đàm, ý kiến bình luận của các chuyên gia trong và ngoài nước. Thế nhưng, những tác phẩm đó chỉ là những chuyên đề; những chuyên đề đó mới chỉ dừng lại nghiên cứu, đề cập trên bình diện chung, khái quát mà chưa đi sâu nghiên cứu từng vấn đề cụ thể của pháp luật và thực tiễn chuyển đổi các doanh nghiệp này. Cho đến nay, chưa có một công trình khoa học nào nghiên cứu một cách chuyên sâu, toàn diện và hệ thống về vấn dé chuyển đổi DNNN, doanh nghiệp của các tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội thành công ty TNHH một thành viên nhằm mục đích đưa ra những khuyến nghị hoàn thiện pháp luật, tăng cường kiểm tra giám sát và tạo điều kiện tốt cho hoạt động thực tiễn nhằm mục tiêu đổi mới, cải cách và nâng cao hiệu quả của kinh tế Nhà nước. Phương pháp luận và phương pháp nghiên cứu khoa học - Luận văn được nghiên cứu dựa trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lê nin và tư tưởng Hồ Chí Minh về Nhà nước và pháp luật, các quan điểm của Đảng và Nhà nước ta về quản lý, phát triển kinh tế cũng như chủ trương, quan điểm về việc cải cách các doanh nghiệp thuộc thành phần kinh tế Nhà nước và xây dựng chính sách, pháp luật về lĩnh vực này.